Z Wikipedii

Dolina Żarska – widok ze Smutnej Przełęczy

Górna część Doliny Żarskiej

Stawek pod Żarską Przełęczą

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Dolina Żarska

Dolina Żarska, Żarska Dolina (słow. Žiarska dolina) – dolina walna w słowackich Tatrach Zachodnich. Ma 17,5 km² powierzchni i 7 km długości i jest jedną z najmniejszych walnych dolin tatrzańskich. W polskim nazewnictwie geograficznym funkcjonował do niedawna także egzonim wariantowy Smreczańska Dolina (słow. Smrečianska dolina). Sięga po szczyty grani głównej od Banówki poprzez Hrubą Kopę, Trzy Kopy po Rohacz Płaczliwy. Jej orograficznie prawe obramowanie stanowi grzbiet Rosochy, lewe grań Barańców i Gołego Wierchu. Wylot doliny znajduje się w słowackich miejscowościach Žiar i Smrečany i od nazwy tych miejscowości pochodzą nazwy doliny. Wznosi się na wysokości od 900 m n.p.m. (wylot doliny) po 2184 m (szczyt Barańca). Dnem doliny spływa potok Smreczanka (dopływ Wagu). Górne piętro doliny stanowią lodowcowe kotły Wielkie Zawraty i Małe Zawraty, rozdzielone przez Pośredni Groń. Bocznymi odgałęzieniami doliny są: Dolina Bystrego Potoku i Dolina Łuczywnik.

Dolina Żarska zbudowana jest głównie z łupków krystalicznych i gnejsów, a tylko w najwyższych partiach szczytowych z granitoidów. Była w przeszłości zlodowacona, o czym świadczy jej U-kształtny przekrój, kotły lodowcowe (m. im Banikowski Kocioł), strome podcięcia skalne w stokach i moreny. W zagłębieniach polodowcowych dwa niewielkie stawki: Stawek pod Żarską Przełęczą w górnej części doliny i Żarski Stawek w środkowej części doliny. W przeszłości była wypasana, aż do 1930 r, wypasano tutaj również kozy. W wyniku intensywnego wypasu oraz wyrąbywania lasów i kosodrzewiny ok. 1930 r. niemal cała dolina była bezleśna. Jak pisała Z. Hołub-Pacewiczowa w 1931 r. „ lasu (...) nie ma zupełnie, a tylko kosówka ustawicznie wycinana stanowi podporę osadnictwa pasterskiego pod względem opałowym i budulcowym”. Po włączeniu obszaru doliny do TANAP-u i zaprzestania wypasu dolina porasta stopniowo lasem i kosodrzewiną i wkrótce zapewne odtworzą się tu typowe dla Tatr piętra roślinności. Obecnie lasy, porastające znaczną już część doliny często niszczone są przez potężne lawiny schodzące ze stromych i trawiastych na znacznej wysokości zboczy.

W dolinie prowadzono też prace górnicze. Ich pozostałością jest dobrze zachowana kopalnia rud powyżej wylotu doliny. Dolina była też od dawna zwiedzana turystycznie. W 1813 r. szedł nią na Rohacze Göran Wahlenberg, a zimą 1889 r. Alois Gebaur. Oparciem dla współczesnej turystyki jest znajdujące się w środkowej części doliny, na wysokości 1280 m n.p.m. Schronisko Żarskie oraz ośrodki turystyczno-wypoczynkowe u wylotu Doliny Żarskiej. Dzięki Magistrali Tatrzańskiej możliwe jest także korzystanie z autokempingu "Raczkowa" (pole namiotowe) i innych ośrodków turystycznych u wylotu sąsiedniej Doliny Wąskiej.

Dolina Żarska jest jednym z głównych tatrzańskich centrów pozatrasowego narciarstwa wysokogórskiego i skialpinizmu, odbywają się tutaj również zawody w tej dziedzinie sportu. Dojechać można do wylotu doliny podtatrzańską Drogą Wolności, skręcając w Liptowskim Mikulaszu z dzielnicy Okoličné w północnym kierunku na Żar. U wylotu doliny parking, wjazd do doliny zamknięty dla pojazdów samochodowych. Dolinę zwiedzać można również na rowerze.

[edytuj] Szlaki turystyczne

– od wylotu Doliny Żarskiej, obok Schroniska Żarskiego, przez Rozdroże pod Bulą na Smutną Przełęcz (3:30 h, ↓ 2:30 h) i dalej do Doliny Rohackiej

– od Schroniska Żarskiego przez Jałowiecką Przełęcz na Banówkę (2:30 h, ↓ 1:45 h)

– od Schroniska Żarskiego przez Żarską Przełęcz (1:45 h, ↓ 1:30 h) i rozdroże Zahradki w Dolinie Jamnickiej na Otargańce

[edytuj] Bibliografia

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Opis trasy rowerowej przez dolinę

Pierwsze zwycięstwo Karadżicia

Pozytywnie rozpatrzono prośbę byłego przywódcy Serbów bośniackich Radovana Karadzicia, który zażądał aby wykluczyć ze składu sędziowskiego Holendra Alphonsa Oriego. Jego zdaniem, sędzia, który brał już udział w podobnym procesie innego z przywódców Serbów bośniackich, będzie stronniczy.

Tymoszenko ma największe wpływy

Premier Ukrainy Julia Tymoszenko zajęła pierwsze miejsce w opublikowanym w czwartek rankingu 100 najbardziej wpływowych osób w kraju. Prezydent Wiktor Juszczenko - w pierwszej piątce, ale pokonany przez szefową ukraińskiego rządu.

NATO: Rosja zawiesiła z nami współpracę

Rosja poinformowała w czwartek NATO, że zawiesza wszelkie kontakty wojskowe z krajami Sojuszu. Według rzecznik Sojuszu, Carmen Romero, taką decyzję podjął minister obrony Rosji Anatolij Sierdiukow.

Okupacja strefy buforowej

Rośnie liczba rosyjskich żołnierzy, którzy zajmą pozycje w strefie bezpieczeństwa okalającej Południową Osetię. Do tego jeszcze gen. Anatolij Nogowicyn, zastępca szefa rosyjskiego sztabu, zapowiedział, że Rosjanie nie mają zamiaru opuścić separatystycznej Osetii Płd. - Nie planujemy donikąd odjeżdżać - zaznaczył. Z Gruzji, na niecałe 24 godziny przez zakończeniem zapowiedzianej przez Moskwę ewakuacji, wciąż dochodzą sprzeczne informacje o jej przebiegu.

Rosja nie zamyka drzwi przed NATO

Szef rosyjskiego resortu spraw zagranicznych, Siergiej Ławrow, powiedział w czwartek, że relacje Moskwy z Sojuszem Północnoatlantyckim zależą od tego ostatniego. - Wszystko zależy nie od nas, lecz od tych, którzy decydują o priorytetach Sojuszu - mówił rosyjski minister.