Z Wikipedii

101 Dywizja Powietrzno-Desantowa 101st Airborne Division'
Odznaka dywizji
Historia
Państwo	Stany Zjednoczone
Sformowanie	15 sierpnia 1942
Nazwa wyróżniająca	Krzyczące orły Screaming Eagles
Dowódcy
Pierwszy	gen. William Carey Lee
Obecny	gen. Jeffrey J. Schloesser
Działania zbrojne
II wojna światowa, wojna wietnamska, I wojna w Zatoce Perskiej, wojna w Afganistanie, II wojna w Zatoce Perskiej
Organizacja
Dyslokacja	Fort Cambell
PodporzÄ…dkowanie	XVII Korpus Powietrzno-Desantowy

Amerykańska 101. dywizja powietrzno-desantowa (powietrzno-szturmowa) (ang. 101st Airborne Division (Air Assault)) powstała 15 sierpnia 1942 roku. Utworzona docelowo jako dywizja spadochronowa (w przeciwieństwie do 82 dywizji, która została przemianowana z dywizji piechoty na powietrznodesantową). Obydwie tworzyły pierwsze amerykańskie dywizje powietrznodesantowe. Jest jedną z najsłynniejszych dywizji Armii Stanów Zjednoczonych. Stacjonuje obecnie w Fort Campbell w stanie Tennessee. W chwili obecnej żołnierze dywizji nie są wyćwiczeni w skokach spadochronowych, a określenie "powietrzno-desantowa" w nazwie jest tylko pozostałością historyczną. Obecna doktryna bojowa dywizji opiera się na transporcie żołnierzy śmigłowcami, stąd określenie "powietrzno-szturmowa", właściwie odzwierciedlające rolę dywizji na polu walki.

[edytuj] Historia

101st US Airborne Division. Jeden z najsłynniejszych amerykańskich związków bojowych. Jednocześnie jedna z pierwszych dywizji, mającej w składzie oddziały spadochronowe. Jej dowódcą był początkowo gen. William Lee, ale zmarł on w 1943 r., więc dowodzenie nad nią objął generał Maxwell Taylor. Chrzest bojowy 101 przeszła 6 czerwca 1944 r. podczas operacji Overlord na tyłach pozycji niemieckich w Normandii. Następnie jej szlak bojowy prowadził przez Holandię w operacji Market-Garden, Bastogne, Remagen, aż po górską Kwaterę Hitlera w Berchtesgaden.

[edytuj] Operacja Overlord

Główymi siłami Amerykańskimi podczas operacji Overlord były właśnie dywizje powietrznodesantowe, między innymi 101 dywizja powietrznodesantowa (101 dpd) oraz 82 dpd.

Operacja Overlord była dla 101 chrztem bojowym. Tuż przed odlotem żołnierzy odwiedził głównodowodzący całej operacji Generał Dwight Eisenhower. 101 miała lądować w rejonie Ste Mère-Église, ale większość żołnierzy wylądowało daleko od wyznaczonych celów. Niektórzy spadochroniarze z powodu braku doświadczenia pilotów wylądowali nawet do kilometra od celu. Spadochroniarze często gubili broń. Spadochrony większości zaczepiały się o drzewa przy lądowaniu. Aby rozpoznać sojusznika Amerykańscy spadochroniarze wymyślili hasło. Na hasło "Flash" (błysk) trzeba było odpowiedzieć "Thunder" (grzmot) w celu identyfikacji stron walczących podczas operacji. Niemcy nie mogli ustalić, gdzie nastąpi główna strefa zrzutu co dało Amerykanom przewagę.

Pomimo chaosu, który zapanował podczas lądowania w Normandii, do ranka 6 czerwca spadochroniarzom udało się zdobyć wyznaczone przyczółki i zabezpieczyć wyjścia z plaż (dokładnie 4). Po wykonaniu powierzonych im zadań połączyli się oni z 4 dywizją piechoty i eskortowali ją aż do miasta Carentan.

[edytuj] Operacja Market Garden

W ramach Operacji Market Garden 101 dywizja lądowała w Eindhoven. Jej żołnierze walczyli nieopodal Best i Soon. Niemcy tak dobrze zaplanowali obronę miasta Eindhoven, że alianci nie wiedzieli jak atakować i od razu po wkroczeniu do Eindhoven musieli się wycofać. W Operacji Market Garden uczestniczyła także 82 dpd, brytyjska 1 Dywizja Powietrzno-Desantowa a nawet 1 polska Samodzielna Brygada Spadochronowa. 101 nie udało się utrzymać kluczowych mostów. Pod koniec operacji Market Garden ogólne straty 101 dpd doszły do 3/4 'rzuconych' do walki spadochroniarzy.

[edytuj] Bastogne

Przetransportowani na miejsce po 72 dniach walk żołnierze 101 dywizji powietrznodesantowej mieli zadanie zdobyć belgijskie miasto Bastogne. Walka została nazwana "Battle of the Bulge", czyli "Bitwa o Wybrzuszenie". Wraz z niedobitkami 28 i 106 dywizji piechoty bronili się oni przed kontratakami niemieckimi. Żołnierze przez długi okres bitwy przebywali w okopach. Artyleria zadawała im poważne straty. W końcu, 26 grudnia, przybyły jednostki pancerne generała Pattona. Była to ostatnia "większa" operacja przeprowadzona przez Amerykanów.

101 walczyła także nieopodal miasteczek takich, jak np. Noville czy Foy, w których często korzystała ze wsparcia czołgów (11 dywizji Pancernej).

[edytuj] W grach komputerowych

W grach Brothers In Arms: Earned in Blood, Brothers In Arms: Road to Hill 30 oraz Brothers in Arms: Hell's Highway dowodzi się żołnierzami ze 101 dywizji powietrzno desantowej. Głównym bohaterem gry jest sierżant Matt Baker.

[edytuj] Zobacz też

• 82 dywizja powietrzno-desantowa (USA)
• Kompania Braci

Zobacz galeriÄ™ na Wikimedia Commons:
101 Dywizja Powietrzno-Desantowa (USA)