Z Wikipedii

Bristol F.2B Fighter- samoloty eskadry w 1920

1 Eskadra Wywiadowcza - jednostka polskiego lotnictwa wojskowego

Pierwszy rozkaz nakazywał sformowanie eskadry wywiadowczej w Warszawie od 21 grudnia 1918 roku. Dowództwo i zadanie formowania powierzono rtm. pil. Tadeusza Grochowalskiemu. Jednak z powodu braków zarówno w wyszkolonym personelu jak i sprzęcie latającym stworzenie eskadry nastąpiło w lutym 1919 roku już pod zmienionym dowództwem porucznika Henryka Skoczdopole.

W marcu 1919 roku Eskadra została wysłana na front w składzie I Grupy Lotniczej i przydzielona do Dywizji Litewsko-Białoruskiej. W chwili wylotu na front 1 Eskadra miała etatową liczbę 6 samolotów (trzy Albatros C.III, dwa Albatros C.X, jeden Hannover Roland CLII). Operując z lotniska Dojlidy przeszła chrzest bojowy dokonując wielu lotów rozpoznawczych oraz bombardowań koszar bolszewickich w Lidzie i Baranowiczach^[1].

Eskadry I Grupy Lotniczej wzięły udział w tzw. operacji wileńskiej, zapoczątkowanej 16 kwietnia 1919 roku. Po zajęciu Wilna 1 Eskadra została przeniesiona na lotnisko Porubanek pod Wilnem (20 września 1919 roku), gdzie pozostała do listopada. Po koniec września do Eskadry włączono 582 Eskadrę Salmsonów. Po raz pierwszy od czasu sformowania Eskadra została wyposażona w odpowiedni sprzęt do wykonywania poleconych zadań.

Wcielona do 1 Dywizji Piechoty Legionów pod dowództwem gen. Rydza-Śmigłego pozostawała w dyspozycji Naczelnego Dowództwa. ZA pomocą eskadry utrzymywano bezpośredni kontakt z Rygą.

Po przegrupowaniu wojsk na wiosnę 1920 roku przesunięto Eskadrę do Zahacia, w pobliżu którego były także rozlokowane eskadry 4 i 11. Wraz z sąsiadującą w sąsiedztwie 18 Eskadrą wyszystkie te jednostki stworzyły IV Dyon lotniczy. Po reorganizacji do 1 Eskadry włączono niewielki personel 11 Eskadry pozostawiając nazwę. W tym czasie dowódcą eskadry został mianowany porucznik Domes. Z powodu ciężkiej sytuacji Eskadra wielokrotnie zmieniała miejsce stacjonowania^[2]. Spowodowało to znaczne straty w sprzęcie latającym. Po wielu kolejnych zdarzeniach w sierpniu 1920 roku eskadra dotarła do Warszawy. Tutaj otrzymała nowe zakupione w Anglii samoloty Bristol F.2B Fighter w ilości 10 sztuk.

W czasie bitwy warszawskiej Eskadra już na nowym sprzęcie wykonywała wiele lotów bojowych i rozpoznawczych.

W czasie ofensywy nad Niemnem wykonywała rozpoznanie dla 2 armii. W czasie osłaniania przeprawy wojsk polskich. Najbardziej wówczas odznaczył się por. pilot Markowski, któremu w jednym dniu raniono obserwatora ppor. Vanderauvera, a w czasie nasępnego lotu zestrzelono samolot na linią piechoty.

Po ofensywie niemejskiej eskadra stacjonowała w zajętym Grodnie, a wkrótce potem na początku września została przeniesiona do Lidy. Na mocy rozkazu z 18 stycznia 1921 roku eskadry 1. i 2. połączono tworząc 1 Eskadrę Wywiadowczą w Białymstoku

W sierpniu 1921 roku 1 Eskadra Wywiadowcza wchodziła w skład VII Dywizjonu Wywiadowczego 3 Pułku Lotniczego w Poznaniu. Później przemianowano ją na 35 Eskadrę Liniową.

W okresie walki o niepodległość Polski w 1 Eskadrze służyli:

Personel 1 Eskadry na lotnisku w Lidzie - październik 1920.

Piloci

1. rtm. Tadeusz Grochowalski
2. kpt. Tanquueray
3. kpt. Stehling - Anglicy
4. por. Henryk Skoczdopole
5. por. Tadeusz Szeliga
6. por. Wiktor Willman
7. por. Stanisław Bohusz
8. por. Augustyn Domes
9. por. Paweł Janeczko
10. por. Wacław Makowski
11. por. Połaniecki
12. por. Karol Malik
13. por. Mikołaj Bielawin
14. ppor. Stanisław Pawluć
15. ppor. Czesław Aleksandrowicz
16. ppor. Gustaw Gwizdalski
17. ppor. Zbigniwe Babiński
18. ppor. Henryk Kozanecki,
19. chor. Tadeusz Kominkowski
20. pchor. Aleksander Choiński
21. pchor. Eugenjusz Guttmejer
22. pchor. Bogucki
23. sier. Stanisław Śledziejowski
24. sier. Jan Śliwa
25. plut. Roman Zaleski

Obserwatorzy:

1. kpt. Bronisław Wąsowski
2. por. Stanisław Gogoliński
3. por. Antoni Święcicki
4. por. Witold Jussewicz
5. por. Woodhouse (Anglik)
6. ppor. Stefan Berezowski
7. ppor. Lucjan Iwiński
8. ppor. Tadeusz Sztybel
9. ppor. Ignacy Skorobobaty
10. ppor. Tadeusz Uszyński
11. ppor. Czesław Niekrasewicz
12. ppor. Karol Orłoś
13. ppor. Stanisław Łopaciński
14. ppor. Robert Vanderauvera (Belg)
15. ppor. Artur Horowicz
16. pchor. Adam Rotszyld

W czasie walk o niepodległość Polski 1 Eskadra wykonała 203 loty bojowe i 474 godzin przebytycz nad terenami nieprzyjaciela.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa Praca zbiorowa pod red. mjr. dypl pil. Marjana Romeyki, Warszawa 1933
• Tomasz J. Kowalski, Godło i barwa w lotnictwie polskim 1918 - 1939, Biblioteczka Skrzydlatej Polski 9, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1981 ISBN: 83-206-0145-5
• Tomasz Goworek, Samoloty myśliwskie pierwszej wojny światowej, Biblioteczka Skrzydlatej Polski 10, Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1981 ISBN: 83-206-0224-6

[edytuj] Zobacz też

• Polskie Lotnictwo Wojskowe 1939

p • d • e

Lotnictwo wojskowe II RP

Brygady lotnicze: Pościgowa • Bombowa • Pułki lotnicze: 1 plot • 2 plot • 3 plot • 4 plot • 5 plot • 6 plot • 11 pmyśl

Grupy lotnicze (dywizjony) (1920): I • II • III • IV • V • VII

Eskadry (1920): wywiadowcze: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 14 • 16 • 17 • 18 • Toruńska • myśliwskie: 7 • 13 • 15 • 19 • niszczycielska: 21

Dywizjony (1939): morski • myśliwskie: III/1 • III/2 • III/3 • III/4 • III/5 • III/6 • IV/1 • liniowe: II • VI • X • XV

Eskadry (1921-1938) lotnicze: 13 • 23 • 24 • 33 • 36 • 43 • 44 • 54 • 143

Eskadry (1939): towarzyszące (obserwacyjne): 13 • 16 • 19 • 23 • 26 • 29 • 33 • 36 • 39 • 43 • 46 • 49 • 53 • 56 • 59 • 63 • 66 • 69

Eskadry (1939) liniowe (rozpoznawcze i bombowe): 11 • 12 • 21 • 22 • 24 • 31 • 32 • 34 • 35 • 41 • 42 • 51 • 55 • 61 • 62 • 64 • 65

Eskadry (1939) myśliwskie: 111 • 112 • 113 • 114 • 121 • 122 • 123 • 131 • 132 • 141 • 142 • 151 • 152 • 161 • 162

Eskadry bombowe: 211 • 212 • 213 • 214 • 215 • 216 • 217 • 221 • 222

 

p • d • e

Polskie samoloty wojskowe w 1939 roku

Samoloty myśliwskie	PWS-10 • PZL P.7 • PZL P.11
Samoloty bombowe	Lublin R.VIII • LWS-6 Żubr • PZL.23 Karaś • PZL.37 Łoś • PZL.43
Samoloty rozpoznawcze	Lublin R.XIII • Potez XXV¹ • RWD-14 Czapla • LWS-3 Mewa
Samoloty szkolne	PWS-16 • PWS-26 • RWD-8 • RWD-17
Samoloty transportowe	Fokker F.VII¹
¹) obcej produkcji, używane przez Wojsko Polskie