22 Dywizja Piechoty Górskiej
Z Wikipedii
| 22 Dywizja Piechoty Górskiej | |
| podhalańska korpusówka | |
| Historia | |
| Państwo | |
| Sformowanie | 1921 |
| Rozformowanie | 10 września 1939 |
| Tradycje | |
| Święto | 26 maja |
| Nadanie sztandaru | 15 lipca 1923 |
| Dowódcy | |
| Ostatni | gen. Leopold Engel-Ragis |
| Organizacja | |
| Dyslokacja | Sanok, Przemyśl, Sambor, Drohobycz |
| Podporządkowanie | Armia Karpaty |
| Rodzaj wojsk | Podhalańczycy |
| Rodzaj sił zbrojnych | Wojska lądowe |
| Skład | patrz niżej |
22 Dywizja Piechoty Górskiej[1] (22 DPG) – wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.
Spis treści |
[edytuj] Okres przedwojenny
Dowództwo i Sztab 22 Dywizji Piechoty Górskiej stacjonowały w Przemyślu, a jej oddziały – w Przemyślu, Sanoku, Drohobyczu i Samborze.
[edytuj] Kampania 1939
22 Dywizja Piechoty Górskiej pod dowództwem płk. dypl. Leopolda Endela-Ragisa wchodziła początkowo w skład Armii "Karpaty". Według planów Naczelnego Wodza marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego dywizja miała zostać przydzielona jako odwód do Armii "Łódź" gen. dyw. Juliusza Rómmla, lecz opóźnione wskutek zbyt późnego zmobilizowania oraz ciągłych bombardowań linii kolejowych transporty jej oddziałów nigdy nie dotarły do celu. W pierwszych dniach września koncentrowała się więc w rejonie Krzeszowic i Trzebini. Już 2 września dywizja została przeniesiona do Armii "Kraków" gen. Antoniego Szyllinga w celu zastąpienia zniszczonej 7 DP. Początkowo przewidziana była do odwodu południowego Armii wraz 38 DP do osłony jej skrzydła od północy na styku z Armią "Łódź". 2 września wyładowała się w rejonie Olkusza. Wcześniej wydzielono z niej w celu wzmocnienia południowego odcinka frontu po batalionie z 5 i 6 Pułku Strzelców Podhalańskich i skierowano do 156 pp ppłk Ignacego Młyńca. Dywizja rozwinęła się obronnie wokół Olkusza w oczekiwaniu na oddziały GO "Śląsk" gen. bryg. Jana Jagmina-Sadowskiego. Stanowiła najbardziej wysuniętą na północ wielką jednostkę z Armii "Kraków". 4 września otrzymała rozkaz odwrotu nad Nidę w kierunku Pińczowa i Miechowa. 8 września skierowała się na Stopnicę. Po drodze dowódca skierował dywizję na Busko opanowane przez niemieckie oddziały pancerne. Zamierzał poprzez chrzest bojowy wzmóc morale swoich żołnierzy. Przed wykonaniem ataku, myśląc, że dywizja została okrążona, rozdzielił swoje oddziały, pozbawiając się w ten sposób wpływania na całość jednostki. Pod wieczór stan dywizji był bliski paniki. W Busku Niemców jednak nie było, podjęto więc marsz na Stopnicę. 9 września nastąpiło spotkanie z Niemcami pod Broniną, gdzie drogę zastąpił niemiecki dywizjon rozpoznawczy z VII Korpusu Armijnego wzmocniony batalionem saperów zmotoryzowanych i czołgami z 5 DPanc. Płk Endel-Ragis – chcąc rozbić Niemców bezustannie zagrażających jego skrzydłu – uzyskał w końcu możliwość realizacji swych planów i po wielokrotnych prośbach wymógł pozwolenie na uderzenie od dowódcy Armii "Kraków", lecz gen A. Szylling zezwolił jedynie na natarcie części 22 DPG. Płk Endel-Ragis defetystycznie nastawiony do zaistniałej sytuacji, podzielił poszczególne pododdziały dywizji i przydzielił je do poszczególnych kolumn (sam znalazł się przy 5 Pułku Strzelców Podhalańskich) oraz wydał nie rokujące powodzenia rozkazy do przebijania się. Dywizja w bardzo ciężkim nocnym boju rozbiła niemiecki oddział zaporowy, niszcząc bardzo dużo sprzętu nieprzyjacielskiego i biorąc wielu jeńców, jednak poniosła zarazem bardzo ciężkie straty i – nie mając w praktyce dowódcy (płk Endel-Ragis chciał popełnić samobójstwo, widząc lokalną klęskę oddziałów 5 psp) – uległa rozsypce. Wkrótce z odsieczą Niemcom przyszła ich 27 DP i polska dywizja znalazła się w trudnej sytuacji. Płk L. Endel-Ragis opuścił swoje oddziały i zameldował w dowództwie Armii o rozbiciu jednostki. W rzeczywistości większość oddziałów walczyła dalej i cofała się w kierunku na Stopnicę. W nocy z 9 na 10 września dywizja miała wykonać natarcie pozorujące na Staszów. Jej oddziały w dotychczasowych ciężkich walkach poniosły duże straty i po odłączeniu się 6 Pułku Strzelców Podhalańskich i 2 Pułku Strzelców Podhalańskich, liczyły zaledwie ok. 3 tys. ludzi i 31 dział. 10 września dywizja została rozbita pod Rytwianami przez niemiecką 5 DPanc. Natomiast 6 psp – bardzo ciężko skrwawiony – zdołał przedrzeć się przez linię okrążenia i po dalszym odwrocie przyłączył się do oddziałów Frontu Północnego za Wisłą, 2 psp przedarł się do własnych wojsk z GO "Śląsk", zbierając po drodze wielu rozbitków z 5 i 6 psp.
[edytuj] Struktura dywizji do 1939
| Formacja | Jednostka | Insygnia | ||
|---|---|---|---|---|
| 22 Dywizja Piechoty Górskiej Endel-Ragis |
||||
| 2 Pułk Strzelców Podhalańskich Szlaszewski |
Sanok | |||
| 5 Pułk Strzelców Podhalańskich Żółkiewski |
Przemyśl | |||
| 6 Pułk Strzelców Podhalańskich Dobrzański |
Sambor | |||
| 22 Pułk Artylerii Lekkiej Surman |
||||
| 22 Dywizjon Artylerii Ciężkiej Krzyżyński |
||||
| 22 Batalion Saperów Morek |
||||
| 22 Bateria Motorowa Artylerii Przeciwlotniczej Makarczyk |
4 x 40 mm wz.36 Bofors | |||
| 22 Szwadron Kawalerii Dywizyjnej Jakóbiak |
||||
[edytuj] Skład podczas kampanii wrześniowej
- 2 Pułk Strzelców Podhalańskich (Sanok) – dowódca: ppłk dypl. Stefan Szlaszewski
- 5 Pułk Strzelców Podhalańskich (Przemyśl) – dowódca: ppłk Antoni Żółkiewski
- 6 Pułk Strzelców Podhalańskich (Sambor, Drohobycz) – dowódca: ppłk dypl. Mieczysław Dobrzański
- 22 Pułk Artylerii Lekkiej (Przemyśl) – dowódca: ppłk Marian Surman
- 22 Dywizjon Artylerii Ciężkiej (Przemyśl – 10 pac) – dowódca: mjr Walerian Knyżyński
- 22 Batalion Saperów (Przemyśl – 4 psap) – dowódca: kpt. Edward Morek
- 22 Bateria Artylerii Przeciwlotniczej Motorowa Typ "A" Nr 22 (Stężyca – 11 daplot) – dowódca: por. Janusz Makarczyk (nigdy nie dotarła do dywizji)
- Kompania Telefoniczna 22 DP (Przemyśl) – dowódca: kpt. Mieczysław Bolesław Hawryluk
- Samodzielna Kompania Karabinów Maszynowych i Broni Towarzyszącej Nr 102 (Sanok – 2 psph) – dowódca: por. Franciszek Urbuś
- Szwadron Kawalerii Dywizyjnej (Przemyśl) – dowódca: mjr Czesław Julian Jakóbiak
- Kompania Kolarzy Nr 102 (Przemyśl – 5 psph) – dowódca: por. Edward Berezowski
- Kompania Sztabowa (Przemyśl – 5 psph) – dowódca: kpt. Wacław Hurczyn
- służby
[edytuj] Odtworzenie dywizji w ramach AK
W wyniku przeprowadzania akcji odtwarzania przedwojennych jednostek wojskowych w 1944 utworzono 22 Dywizję Piechoty AK "Jarosławską" w składzie 38 pp i 39 pp (Okręg Kraków, Podokręg Rzeszów).
[edytuj] Tradycje
Tradycje przedwojennych oddziałów podhalańskich kontynuuje utworzona w 1994 21 Brygada Strzelców Podhalańskich im. gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza, której dowództwo stacjonuje w Rzeszowie.
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Jurga, Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939: organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1975
Przypisy
- ↑ Potocznie, od miejsca stacjonowania dowództwa, nazywana dywizją "przemyską".
Centrum Wyszkolenia Piechoty • Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych * Szkoła Podchorążych Piechoty
Dywizje piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21G • 22G • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 1 DLB • 2 DLB • 1 DSP • 4 DSP • 5 DSP • DOchotn.
Rezerwowe dywizje piechoty: 33 • 35 • 36 • 38 • 39 • 41 • 44 • 45 • 48 • 50 • 55 • 60
Pułki piechoty: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12 • 13 • 14 • 15 • 16 • 17 • 18 • 19 • 20 • 21 • 22 • 23 • 24 • 25 • 26 • 27 • 28 • 29 • 30 • 31 • 32 • 33 • 34 • 35 • 36 • 37 • 38 • 39 • 40 • 41 • 42 • 43 • 44 • 45 • 46 • 47 • 48 • 49 • 50 • 51 • 52 • 53 • 54 • 55 • 56 • 57 • 58 • 59 • 60 • 61 • 62 • 63 • 64 • 65 • 66 • 67 • 68 • 69 • 70 • 71 • 72 • 73 • 74 • 75 • 76 • 77 • 78 • 79 • 80 • 81 • 82 • 83 • 84 • 85 • 86
Pułki strzelców podhalańskich: 1 psph • 2 psph • 3 psph • 4 psph • 5 psph • 6 psph Morskie pułki strzelców: 1 mps • 2 mps
Rezerwowe pułki piechoty: 93 • 94 • 95 • 96 • 97 • 98 • 114 • 115 • 116 • 133 • 134 • 135 • 144 • 145 • 146 • 154 • 155 • 156 • 159 • 163 • 164 • 165 • 178 • 179 • 180 • 182 • 183 • 184 • 201 • 202 • 203 • 204 • 205 • 206 • 207 • 208 • 209 • 216
Bataliony piechoty: bstoł. • 1 bs • 2 bs • 3 bs • 1 b.ckm • 2 b.ckm • bmor. • 1 mbs • 2 mbs
Zobacz też: Korpus Ochrony Pogranicza • Obrona Narodowa
Vis wz. 35 • pm Mors • kbk wz. 29 • kbsp wz. 38M
rkm Browning wz. 1928 • ckm wz. 1930 • kb ppanc wz. 1935 • wkm wz. 1938 FK • granatnik wz. 1936
Granat obronny wz. 1933 • Granat zaczepny wz. 1924
| "Nobliści wyprzedzili swój czas" |
|
Nagrodzeni tegorocznym Noblem z fizyki Amerykanin Yoichiro Nambu i dwaj Japończycy - Makoto Kobayashi i Toshihide Maskawa - prowadząc badania, wyprzedzili swoje czasy - podkreśliła prof. Maria Krawczyk z Instytutu Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Warszawskiego.
|
| "Nobel z fizyki zasłużony, ale spóźniony" |
|
Tegoroczni laureaci nagrody Nobla w dziedzinie fizyki to zasłużeni badacze i wyróżnienie im się należało. Swoje nagrody dostali jednak późno, zwłaszcza Yoichiro Nambu - ocenił fizyk z Akademii Górniczo- Hutniczej w Krakowie prof. Bogdan Muryn.
|
| Sposób na tanią energię - laser wielkości boiska |
|
Europejscy naukowcy podjęli kolejną próbę wyprodukowania czystej i taniej energii w niemal nieograniczonych ilościach. Nowatorski projekt o nazwie Hiper, oficjalnie zapoczątkowany w Londynie, wspiera Komisja Europejska i kilka krajów Unii, w tym Francja, Wielka Brytania i Czechy.
|
| Pojawiły się polskie "wielkomyszy" |
|
Ile może ważyć mysz? Nawet 2,5 kg - mówią we wrocławskim zoo. W rodzinie myszowatych są i zwierzęta duże, przynajmniej w porównaniu z naszymi myszami i szczurami. Jednymi z najciekawszych są wielkomyszy, zamieszkujące Filipiny. Od kilku miesięcy posiadaniem takich mysich goliatów może się poszczycić wrocławskie zoo
|
| Mała planetoida zderzyła się z Ziemią |
|
Wczesnym rankiem, mała planetoida zderzyła się z Ziemią - poinformowała NASA.
|