Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy rapera. Zobacz też: inne znaczenia Tupac Amaru.

Tupac Shakur
Portret graffiti Tupaca Shakura na Uniwersytecie Stanowym w Wirginii, USA
Imię i nazwisko	Tupac Amaru Shakur
Pseudonim	2Pac, Makaveli
Data i miejsce urodzenia	16 czerwca 1971 Nowy Jork
Pochodzenie	Stany Zjednoczone (Los Angeles)
Data i miejsce śmierci	13 września 1996 Las Vegas
Gatunek	rap, gangsta rap, westcoast rap
Zawód	raper, aktor, producent muzyczny, scenarzysta
Aktywność	1991-1996
Wytwórnia płytowa	Digital Underground, Interscope Records, Death Row Records
Powiązania	Dr. Dre, Snoop Dogg, Digital Underground, Shock G, Yaki Kadafi
Zespół
Strictly Dope, Digital Underground, Thug Life, Outlawz
Kolekcja cytatów w Wikicytatach
Strona internetowa

Tupac Amaru Shakur (ur. 16 czerwca 1971 w Nowym Jorku, zm. 13 września 1996 w Las Vegas^[1]). Znany pod pseudonimami 2Pac i Makaveli (pseudonim przybrany na cześć włoskiego pisarza i filozofa Niccolò Machiavellego) – raper, poeta, aktor i aktywista społeczny z zachodniej części Nowego Jorku. Urodził się na Brooklynie. W oficjalnych dokumentach został zapisany jako Lesane Parish Crooks. Dopiero, gdy jego matka Alice Faye Williams (po ślubie Afeni Shakur) poślubiła Lumumba Abdul Shakura, otrzymał nowe imię Tupac Amaru (zob. Tupac Amaru II).

[edytuj] Biografia

[edytuj] Dzieciństwo

Tupac Shakur już jako dziecko przejawiał talent artystyczny. Matka zapisała go do The 127th Street Ensemble, grupy teatralnej, gdzie jako 12-latek zadebiutował na scenie (1983). Trzy lata później, w czerwcu 1986 roku, Shakurowie przenieśli się do Baltimore, gdzie Tupac zapisał się do Baltimorskiej Wyższej Szkoły Artystycznej (Baltimore School for the Performing Arts), rozpoczynając naukę baletu, aktorstwa i poezji. Właśnie w Baltimore Tupac napisał swój pierwszy rapowy tekst i występował pod pseudonimem MC New York.

Nie udało mu się ukończyć tej szkoły. Wraz z resztą rodziny przeprowadził się po raz kolejny (1988), tym razem do Marin City w Kalifornii. W sierpniu 1988 roku jego ojczym Mutulu Shakur został skazany na 60 lat więzienia za udział w napadzie. Rząd Stanów Zjednoczonych utrzymuje, że towarzysze Mutulu ze świata politycznego tworzyli organizację przestępczą. Po skazaniu ojca Tupaca, jego matka wpadła w uzależnienie narkotykowe. Miała również wiele kryminalnych zatargów. Tupac nie mogąc znieść widoku staczającej się na dno matki, wyprowadził się do opuszczonego domu, gdzie mieszkał wraz z przyjaciółmi.

[edytuj] Kariera

Rok 1990 okazał się przełomowy. Bliska przyjaciółka Tupaca Leila Steinberg poznała go z zespołem Digital Underground. Wkrótce Tupac dołączył do tej grupy i przybrał tam przydomek Rebel of the Underground.

Po roku postanowił rozpocząć karierę solową. Pod koniec roku 1991 wydał debiutancki album 2Pacalypse Now. Wystąpił również w pierwszym filmie pt. Juice, gdzie zagrał rolę mordercy z getta. W grudniu Tupac złożył pozew w sądzie przeciwko miastu Oakland, za pobicie go przez policjantów, po zatrzymaniu za "nieostrożne przechodzenie przez jezdnię". Domagał się od miasta kwoty dziesięciu milionów dolarów, jednak ostatecznie otrzymał 42 tysiące dolarów odszkodowania.

Na początku roku 1993 ukazał się drugi album Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z. Płyta otrzymała status platynowej, a Tupac otrzymał nominację do nagrody Grammy w kategorii Najlepszy Debiut. Zagrał również w filmie Poetic Justice – film o miłości u boku Janet Jackson. Pod koniec roku do sądu trafił pozew pewnej 19-letniej kobiety, która oskarżyła 2Paca i dwie osoby, które przebywały z nim w hotelu o molestowanie seksualne i gwałt.

W 1994 roku na ekrany wszedł kolejny film z jego udziałem – Above The Rim. W listopadzie miała finał sprawa o gwałt. Tupac został skazany za jeden z trzech postawionych mu zarzutów – nadużycie seksualne (dotykanie pośladków). Dzień przed rozprawą miało miejsce zajście, które odbiło się na jego karierze i życiu. 30 listopada 1994 roku o godzinie 0:20 w studiu nagraniowym Quad Records w Nowym Jorku został pięciokrotnie postrzelony, a następnie obrabowany z biżuterii i pieniędzy o łącznej wartości 40 tys. dolarów. W kilkanaście godzin po operacji wypisał się ze szpitala w obawie o swoje życie. O zlecenie tego zamachu obwiniał swoich rywali ze wschodniego wybrzeża P. Diddy'ego i Notoriousa B.I.G (co podkreślił w utworze "Hit 'Em Up"). To wydarzenie było początkiem muzycznej wojny pomiędzy wschodnim a zachodnim wybrzeżem USA.

[edytuj] Dalsze życie

Dnia 15 lutego artysta zaczął odsiadywać wyrok w więzieniu Clinton Correctional Facility w stanie Nowy Jork. W tym czasie miała miejsce premiera kolejnego albumu Me Against the World, który okazał się jeszcze większym sukcesem niż poprzedni. Po siedmiu miesiącach otrzymała status podwójnej platyny. W maju ożenił się z Keishą Morris, lecz zaraz po opuszczeniu więzienia rozstał się z nią. Po 11 miesiącach spędzonych za kratkami, wyszedł na wolność. Przyczynił się do tego Marion "Suge" Knight, który wpłacił kaucję w wysokości 1,4 mln dolarów. W zamian za to 2Pac podpisał kontrakt, w którym zobowiązał się do nagrania trzech płyt dla wytwórni Knight'a Death Row Records.

13 lutego (dokładnie 7 miesięcy przed śmiercią) 1996 r. ukazała się płyta All Eyez on Me, która otrzymała status platynowej płyty w 4 godziny od czasu premiery, płyta otrzymała status diamentowej płyty. Jest to pierwszy dwupłytowy album w historii rapu. 27 utworów z płyty zostało nagrane w około dwa tygodnie. Tymczasem Tupac zaręczył się z Kidadą Jones (córką Quincy Jones'a). Wystąpił także w dwóch nowych filmach – Klincz i Gang related. W maju 1996 ukazał się singel 2 of Amerikaz Most Wanted ze Snoop Doggiem, a w czerwcu Hit 'Em Up – singel, w którym atakuje raperów ze Wschodniego Wybrzeża (Notorious B.I.G., Junior Mafia, P.Diddy, Mobb Depp, Nas, Chino XL, The Fugees). W międzyczasie ukończył materiał na kolejną płytę, której premiera była przewidziana na październik.

[edytuj] Śmierć

Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

7 września przybył do hotelu MGM Grand w Las Vegas, aby zobaczyć walkę bokserską między swoim przyjacielem Mike'em Tysonem a Bruce'm Seldonem. Kiedy wraz ze swoją ekipą opuszczał hotel po trwającej zaledwie 39 sekund walce, doszło jeszcze do pozornie niegroźnego incydentu, w którym główną rolę odegrał członek wrogiego gangu Southside Crips, Orlando "Baby Lane" Anderson. Został on pobity przez świtę Tupaca, ponieważ kilka tygodni wcześniej ukradł jednemu z pracowników Death Row Records złoty łańcuch z logo wytwórni.

Kilka godzin później kawalkada luksusowych samochodów, w których znajdowali się członkowie Mob Piru Bloods i pracownicy Death Row Records, zatrzymała się naprzeciwko hotelu Maxim z powodu czerwonego światła. Prowadził ją, za kierownicą czarnego 750, Marion "Suge" Knight, obok niego siedział Tupac. Przez przejście dla pieszych z obydwu stron ulicy przechodzili turyści, co nie pozwalało samochodom szybko ruszyć z miejsca. Z prawej strony BMW pojawił się biały Cadillac, z samochodu oddano 13 strzałów. Pięć z nich raniło 2Paca. Dwa z pocisków godziły go w klatkę piersiową, jeden w miednicę, jeden odstrzelił mu część palca wskazującego u prawej ręki, a ostatni ugodził go w ramię.

Zmarł w University Medical Center 13 września, co zostało ogłoszone o godzinie 16:03, na skutek odniesionych ran, sześć dni po strzelaninie. Sprawa morderstwa 2Paca wciąż zostaje nierozwiązana i brak jest jakiegokolwiek znacznego postępu w niej. Istnieją spekulacje, iż zabojstwo artysty zlecił Notorious B.I.G., raper ze wschodniego wybrzeża, z którym 2Pac był w konflikcie. Podejrzeń i spekulacji było coraz więcej, aż do momentu śmierci Notoriusa w zamachu pół roku później. Wkrótce światło dzienne ujrzały nowe fakty dotyczące śmierci 2Paca. Kolejnym podejrzanym jest Marion "Suge" Knight, z którym to raper poróżnił się w trakcie nagrywania "All Eyez On Me", chcąc odejść z Death Row Records i założyć własną wytwórnię płytową. "Już w momencie podpisania przez 2Paca umowy z Sugem wiedziałem, że będzie to błąd". – twierdził później przyrodni brat 2Paca Mopreme. Inną osoba podejrzewaną o zorganizowanie zamachu na życie Shakura jest Orlando Andreson, wspomniany już członek gangu Southside Crips. Tego samego wieczoru doszło do walki pomiędzy nim a 2Pac'iem. Sprawa wciąż pozostaje niewyjaśniona.

[edytuj] Zespoły

• Strictly Dope
• Digital Underground
• Thug Life
• Outlawz

[edytuj] Twórczość poetycka

Tupac Shakur oprócz działalności aktorskiej i muzycznej, tworzył także wiersze. Ukazał się tomik wierszy Tupaca pt. "The Rose That Grew From Concrete", czyli "Róża, która wyrosła na betonie".

[edytuj] Dyskografia

[edytuj] Albumy

Ponad dekadę po śmierci 2Pac nadal jest najlepiej sprzedającym się raperem wszech czasów. Na całym świecie sprzedano ponad 80 milionów płyt z jego muzyką (w samym USA – 50 mln)^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Albumy studyjne

[edytuj] Albumy studyjne wydane po śmierci artysty

[edytuj] Soundtracki, remiksy, poezja, na żywo, składanki, etc.

Poza wyżej wymienionymi albumami studyjnymi ukazało się bardzo wiele pozycji, różnych wydawców, ukazujących twórczość 2Paca, oto niektóre z nich:

Poza wyżej wymienionymi albumami, w internecie krąży niezliczona liczba nieoficjalnych płyt, bootlegów i mixtape'ów związanych z artystą. Rewolucja komputerowa i internetowa sprawiła, że w ostatnich latach tendencja na wydawanie "prywatnych" płyt szczególnie się nasiliła. Obecnie niemal każdy, posiadający umiejętności i warunki techniczne, może stworzyć mixtape, wykorzystując udostępnione wersje acapella utworów. Jest to dowód na to, że twórczość Shakura była, jest i będzie pamiętana bardzo długo.

[edytuj] Single

[edytuj] Filmografia

Filmy

Dokumenty

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• 2pac Legacy – oficjalna strona (en)
• TASF – Tupac Amaru Shakur Foundation (en)