Czterdziestolatek
Z Wikipedii
| Czterdziestolatek | |
| Gatunek | komedia |
| Kraj produkcji | |
| Oryginalny język | polski |
| Pierwsza emisja | 1974-1977 |
| Liczba odcinków | 21 |
| Produkcja | |
| Scenariusz | Jerzy Gruza Krzysztof Teodor Toeplitz |
| Muzyka | Jerzy Matuszkiewicz |
| Zdjęcia | Mieczysław Jahoda |
| Produkcja | Telewizja Polska |
| Czterdziestolatek na filmpolski.pl | |
Czterdziestolatek – serial produkowany przez Telewizję Polską od 1974 r. Pierwsza siedmio-odcinkowa seria cieszyła się tak wielką popularnością widzów, że z powodzeniem ją kontynuowano i zrealizowano też film pełnometrażowy Motylem jestem, czyli romans 40-latka oraz wielogodzinny telewizyjny program sylwestrowy "Sylwester Rodzinny - program z rodziną Czterdziestolatka" (31 grudnia 1975 od 22:20). Przez wielu uważany za najlepszy polski serial komediowy.
Serial pokazywał losy warszawskiej rodziny inż. Stefana Karwowskiego, które idealnie wkomponowały się w rzeczywistość lat 70. i propagandy sukcesu (m.in. budowa dworca PKP Warszawa Centralna, Trasy Łazienkowskiej czy Trasy Toruńskiej). Równocześnie - zgodnie z założeniami autorów, którzy sami w okresie pracy nad serialem przekroczyli 40 rok życia - serial eksponował wątki związane z tym przełomem w życiu mężczyzny: romans na boku, próby rzucenia palenia, obsesja na punkcie utraty włosów, próba zadbania o kondycję fizyczną, duma z dorobku życiowego i zawodowego, chęć samorealizacji przez działalność społeczną itd.
W latach 90. powstała druga seria zatytułowana Czterdziestolatek. 20 lat później. Do obsady dołączyli m.in.: Joanna Kurowska, Wojciech Mann i Wojciech Malajkat.
Zobacz też: Kobieta Pracująca.
Spis treści |
[edytuj] Dane
- data produkcji: 1974-1977
- producent: Telewizja Polska
- reżyseria: Jerzy Gruza
- scenariusz: Jerzy Gruza, Krzysztof Teodor Toeplitz
- muzyka: Jerzy Matuszkiewicz
- zdjęcia: Mieczysław Jahoda
- ilość odcinków: 21
- piosenka Czterdzieści lat minęło z czołówki: słowa Jan Tadeusz Stanisławski, wykonanie Andrzej Rosiewicz
[edytuj] Obsada
- Andrzej Kopiczyński – mgr inż. Stefan Karwowski (40-latek)
- Anna Seniuk – mgr Magda Karwowska, z domu Sławek, jego żona
- Irena Kwiatkowska – Kobieta Pracująca
- Jan Gałązka – przewodniczący komitetu blokowego Tosiek Walendziak
- Witold Gałązka – Witek Walendziak handlarz kryształami i nie tylko, brat Tośka
- Roman Kłosowski – technik Roman Maliniak
- Janusz Kłosiński – dyrektor Wincenty Wardowski, przełożony Stefana
- Leonard Pietraszak – doktor Karol Stelmach – przyjaciel
- Piotr Kąkolewski – Marek Karwowski, syn Stefana (rola grana w peruce)
- Grażyna Woźniak – Jagoda Karwowska, córka Stefana (do odcinka 13)
- Mirella Olczyk – Jagoda Karwowska (od odcinka 15 – w 14 postać nie występuje)
- Janusz Gajos – brat Madzi, Antek Sławek (odcinek 9 i 19)
- Ewa Milde - żona Antka, Bożena (odc. 9 i 19)
- Halina Kossobudzka - pani Włodarska, wdowa zrzekająca się działki (odc. 19)
- Władysław Hańcza – ojciec Madzi, emerytowany leśniczy (odcinek 9, 19 i 20)
- Wojciech Pokora – inż. Mieczysław Gajny, przełożony Magdy
- Katarzyna Łaniewska – żona Maliniaka (odcinek 8)
- Zofia Czerwińska – pani Zosia Nowosielska, kreślarka z budowy
- Mieczysław Waśkowski – nauczyciel Marka
- Zdzisław Maklakiewicz – kolega szkolny Jodłowski ps. "Dżuma" (odcinek 5 i 18)
- Saturnin Żórawski – wiceminister Zawodny
- Bohdan Ejmont – inż. Bek
- Ryszard Pietruski – dyrektor Mietek Powroźny (w odcinku 6 także jako mechanik samochodowy)
- Stefan Friedmann – Cywiński, robotnik na budowie
- Stanisław Tym – robotnik na budowie
- Wacław Kowalski – Popielak, robotnik na budowie
- Leon Niemczyk – inż. Małkiewicz, następca Stefana
- Grzegorz Warchoł – inż. Celej (w odcinku 8 także jako kelner Stasio w piwiarni nad Wisłą)
- Elżbieta Wieczorkowska – Ryszarda Puciata, starsza koleżanka Madzi z pracy
- Grażyna Lisiewska – Mariolka, koleżanka Madzi z pracy
- Bohdan Łazuka – różne role, m.in. pijany robotnik, pijany kierowca w komisariacie w odcinku 8, oficer rezerwy na odprawie w odcinku 18, zniewieściały tancerz w Motylem jestem
- Jerzy Karaszkiewicz - Franek Maciaszek, robotnik na budowie
- Jan Nowicki – prof. Zygmunt Koziełło (odcinek 10)
- Grażyna Szapołowska – inż. Nowowiejska, zastępca Stefana (odcinek 12), uczestniczka "party" u Powroznych (odcinek 15)
- Alina Janowska – Celina, żona Powroźnego
- Bożena Dykiel – żona Walendziaka (odcinek 7)
- Edward Dziewoński – adwokat (odcinek 11)
- Piotr Fronczewski – 1. bywalec z kawiarni (odcinek 8)
- Tadeusz Pluciński – 3. bywalec z kawiarni (odcinek 8)
- Tu Minh-Chanh – profesor Akki San-Oki, glacjolog z Laponii (odcinek 10)
- Lech Ordon (odcinek 8) - "prawdziwy generał, który wynalazł laser", spotkany przez Karwowskiego i Maliniaka w kolejce po robaki (odcinek 8)
- Wojciech Pszoniak – transwestyta nazywający Stefana dziwakiem w kawiarni (odcinek 3), aktor w telewizyjnej sztuce Romeo i Julia (odcinek 16), red. Oswald w Motylem jestem
- Jan Pietrzak - towarzysz Iwanicki z Wydziału Kadr (odcinki 14 i 15)
- Seweryn Butrym (odcinek 11) - adwokat żony inż. Beka na jego sprawie rozwodowej (odcinek 11)
- Edward Rauch - sprzedawca na giełdzie samochodowej (odcinek 9), Kołodziej - właściciel wytwórni pustaków (odcinek 14)
- Józef Kalita - naczelnik Gęsiarek; w odcinkach 14 i 19 jako kadrowiec Łysiak
- Janusz Cywiński - pan Marian, kierowca dyrektora (odcinki 12-15)
- Andrzej Stockinger - pan Stasiek, sąsiad Karwowskich, ojciec Zosi (odcinki 7, 11 i 16)
- Kazimiera Utrata-Lusztig - żona pana Staśka, sąsiada Karwowskich (odcinek 16)
- Krystyna Feldman - dyrygent orkiestry w Pałacu Młodzieży (odc.16)
- M Chrząstkowska - Basia - osoba towarzysząca (odc. 15)
- Jerzy Turek - milicjant wręczający mandat Karwowskiemu (odc.3)
- Joanna Szczepkowska - Joasia, licealna miłość Karwowskiego (odc.1)
- Tomasz Witt - doktor Marcin Bodzianowicz (odcinki 1, 5, 8 i 21)
- Jan Kobuszewski - Jasio, bufetowy w klubie sportowym (odc. 5)
- Andrzej Krasicki - brydżysta w klubie przyzakładowym (odc. 5)
- Juliusz Lisowski - uczestnik pogrzebu (odc. 5)
- Bernard Michalski - brydżysta w klubie przyzakładowym (odc. 5)
- Jan Mateusz Nowakowski - miotacz w klubie sportowym (odc. 5)
- Aleksander Sewruk - trener Michalak (odc. 5)
- Jan Kociniak - jeden z trenerów sekcji lekkoatletycznej (odc. 5)
- Wojciech Skibiński - Rubinowicz, kolega Karwowskiego ze szkoły (odc. 5)
- Karol Strasburger - pracownik w klubie przyzakładowym (odc. 5)
- Jerzy Tkaczyk - działacz klubu sportowego (odc. 5)
- Hanna Orsztynowicz - pielęgniarka Krysia, pomogła Stefanowi w odcinku 3 (również odc. 1 i 4)
- Jan Himilsbach - pan Skorupko, klient mecenasa (odc 11)
- Lidia Stanisławska - wokalistka zespołu , wykonuje słynny kawałek "Nie zaczynaj..." (odc 8)
- Paweł Unrug - Władeczek, sąsiad Karwowskich piętro wyżej (odc. 2 i 4)
- Helena Kowalczykowa - matka Władeczka (odc. 2)
- Krzysztof Kowalewski - Benek, znajomy pielęgniarki Krystyny (odc. 3 i 11)
- Bogdan Baer - dyrektor Antek Pociecha
- Józef Korzeniowski - dyrektor Wolica
[edytuj] Odcinki
- Toast czyli bliżej niż dalej (kobieta pracująca roznosicielką mleka)
- Walka z nałogiem czyli labirynt (kobieta pracująca specjalistką od uszczelniania okien taśmą metalową)
- Wpadnij kiedy zechcesz czyli bodźce stępione (kobieta pracująca inkasentką elektrowni)
- Portret czyli jak być kochanym (kobieta pracująca ajentką PZU)
- Kondycja fizyczna czyli walka z metryką (kobieta pracująca sprzedaje cielęcinę)
- Włosy Flory czyli labirynt (kobieta pracująca oferuje "domokrążne szycie spodni z materiałów powierzonych")
- Judym czyli czyn społeczny (kobieta pracująca sprzątaczką w Instytucie Socjologii UW)
- Otwarcie trasy czyli czas wolny (kobieta pracująca listonoszem i kontrolerką biletów)
- Rodzina czyli obcy w domu (kobieta pracująca ekspertem samochodowym PZMOT-u, robi też prace zlecone dla spółdzielni "Dzianina")
- Pocztówka ze Spitzbergenu czyli oczarowanie (kobieta pracująca wymienia uszczelki)
- Cudze nieszczęście czyli świadek obrony (Stefan "inspektorem Clouseau", kobieta pracująca kominiarzem)
- Nowy zastępca czyli meteor (kobieta pracująca sąsiadką z piętra)
- Kozioł ofiarny czyli rotacja (kobieta pracująca pomocą domową z ogłoszenia)
- Sprawa Małkiewicza czyli kamikadze (kobieta pracująca jednoosobową trójką szkolną)
- Kosztowny drobiazg czyli rewizyta (kobieta pracująca sprzedawcą-rzeczoznawcą w DESIE)
- Gdzie byłaś czyli Szekspir (kobieta pracująca inspektorem do walki z radio- i telepajęczarstwem)
- Cwana bestia czyli kryształ (kobieta pracująca stewardessą)
- Gra wojenna czyli na kwaterze (kobieta pracująca ochotniczką w Ochotniczym Komitecie Opieki nad Żonami Rezerwistów)
- Z dala od ludzi czyli coś swojego (kobieta pracująca operatorem koparki)
- W obronie własnej czyli polowanie (kobieta pracująca naganiaczem na polowaniu)
- Smuga cienia czyli pierwsze poważne ostrzeżenie (kobieta pracująca ogrodnikiem w parku szpitalnym)
[edytuj] Autoparodie
- Ja na przykład oglądam tylko Dziennik, to znaczy Wicherka, 40-latka i jazdę figurową na lodzie (odcinek II)
- Skąd pani wie? – Widziałam panią w 40-latku! (odcinek IX)
- Kto to [może być]? – Pewnie Kobieta Pracująca. – Nie, już była! [w tym odcinku] (odcinek IX)
- Operator zdjęć serialu, Mieczysław Jahoda, jest wymieniony w odcinku XVI przez dziewczyny obłudnie "zastanawiające się" czy znają Jagodę Karwowską.
[edytuj] Ciekawostki
- Adres Karwowskich pada w serialu trzy razy. Na pewno jest to wieżowiec przy ulicy Pańskiej. W odc. VII Stefan podaje tylko numer mieszkania: 138, w odc. X Magda dyktuje adres: Pańska 92/161, w odc. XVII jest podany adres: Pańska 62/137. Karwowscy mieszkają na siódmym piętrze, ponieważ numer piętra widać kilka razy na ścianie klatki schodowej, lecz w odcinku 16 szukając Jagody mówi do sąsiadów, że mieszka na szóstym. W tym samym jednakże odcinku inżynier Karwowski, jadący windą razem z chorym na grypę sąsiadem, wysiada na ósmym piętrze (numer piętra na drzwiach windy). To ostatnie nie jest prawdą. Karwowski odwiózł sąsiada na 8 piętro, a sam pozostał w windzie i zjechał nią piętro niżej.
- Pies ojca Madzi wabi się Ugryź, pojawia się w odc. XX i gryzie Karwowskiego.
- Rodzina Karwowskich mieszka w Makowie.
- Kilka razy pada nazwisko Bronek Banach, jednak ta postać nie pojawia się w serialu (pojawia się dopiero w jednym z odcinków kontynuacji serialu Czterdziestolatek. 20 lat później). Był to dawny konkurent do ręki Madzi. Teść Karwowskiego lubi wypominać, że Stefan zawrócił Madzi w głowie i dlatego nie wyszła za Banacha, który jest leśniczym a jego dzieci zdrowo się chowają i świetnie znają się na przyrodzie.
- Karwowscy nie mają w domu sejfu (odc. IX).
- Ojciec Karwowskiego nie był inżynierem ale syn Marek chce zostać inżynierem.
- Karwowski to peerelowski światowiec: był w Budapeszcie (odc. XVII) oraz w NRD.
- Karwowscy mają mały ale nowy samochód fiat 126p w kolorze czerwonym. Karwowski jest z niego bardzo zadowolony, ponieważ jest ekonomiczny. Rozbija go i naprawia w odc. VI.
- Karwowski pali papierosy, na krótko rzucił w odc. II. Magda nie pali (z wyjątkiem odcinka 19 - ). Kwestia palenia pojawia się kilkakrotnie.
- Nauczyciel Marka z zazdrości i zawiści deprecjonuje wszelkie zawodowe osiągnięcia Karwowskiego.
- Karwowski bardzo podoba się kobietom, m.in. w odc. III, XII, XV oraz pani Zosi.
- Kierownik Mieczysław Gajny to drobny aferzysta i typowy biurowy intrygant. Kocha się w Madzi ale boi się Karwowskiego, którego uważa za groźnego i cwanego karierowicza, wplątanego w niecne układy.
- Karwowski jest podporucznikiem Ludowego Wojska Polskiego w rezerwie, doktor Stelmach kapitanem, "Dżuma" Jodłowski podporucznikiem (odc. XVIII).
- Ulubionym strojem domowym Karwowskiego jest podkoszulek z długimi rękawami oraz spodnie na szelkach.
- Madzia Karwowska przejmuje się swoją nadwagą. Czasem nosi perukę.
- Ksywa Karwowskiego z lat szkolnych to "Matka".
- Jagoda Karwowska, wkrótce po tym gdy jej ojciec został dyrektorem, została wciągnięta w środowisko bananówek. Karwowskiemu wydaje się, że chodzi o dziewczęta chodzące w spódnicach w banany (odcinek XVI).
- Koniak armeński to ważny trunek, który pojawia się w kluczowych momentach.
- Inż. Karwowski zostaje wybrany przez komputer (marki Odra trzeciej generacji) dyrektorem i mianowany w odc. XIII. Od tej pory nieodłączną częścią jego garderoby staje się skórzany, dyrektorski neseser. Wszędzie, nawet na pływalni.
- Karwowski jest łagodnego charakteru ale kilka razy odgraża się przy Magdzie, pobiciem Gajnego, raz zostaje ukarany przez kolegium orzekające za pobicie przechodnia (odc. VIII) oraz raz zostaje poturbowany przez sąsiadów (odc. II).
- Karwowscy mają trzy pokoje z widną kuchnią i balkonem, jeszcze czarno-biały telewizor i jeden zielony aparat telefoniczny.
- Reżyser serialu, Jerzy Gruza pojawia się w odc. XX jako pasażer na peronie dworca zaatakowany przez psa Ugryzia. Autor tekstu piosenki, Jan Tadeusz Stanisławski występuje w odc. VII jako mgr Kulesza.
- Technik Roman Maliniak jest stale sfrustrowany brakiem możliwości awansu i koniecznością dokonywania nudnych pomiarów na budowie. Ma pulchną małżonkę oraz syna Romka w technikum gastronomicznym. Uwielbia tańczyć, zwłaszcza z Madzią Karwowską.
- Glacjolog z Laponii mówi jak nagranie odtworzone "od tyłu" (odcinek X).
- Łuk Karwowskiego – określenie, które weszło do potocznej polszczyzny. Oznacza modny w latach 70. i 80. element architektury wnętrz: półokrągły łuk w otworze drzwiowym. Chętnie wykorzystywany w mieszkaniach – zarówno w domach jednorodzinnych jak i w blokach – jako jeden z prostszych sposobów na urozmaicenie monotonii standardowego budownictwa. W programie "Uwaga - kulisy sławy", Alicja Majewska wyjawia, jakoby Jerzy Gruza wplótł do scenariusza charakterystyczne łuki, zafascynowany takowymi w jej domu.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- 40-latek w bazie filmpolski.pl
| Włosi drżą przed imigrantami |
Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.
|
| Uczył studentów jak godnie umierać |
Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.
|
| Z maczetami na uchodźców |
23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.
|
| Setki osób uciekają przed powodzią |
Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.
|
| Samolot startował w ogniu |
241 pasażerów i 11 członków załogi musiało w czwartek po południu ewakuować się z samolotu startującego z lotniska w stolicy Indii, po tym jak zaraz po starcie stanął on w płomieniach. Na szczęście nikomu nic się nie stało.
|
Stały napływ nielegalnych imigrantów nie na żarty przestraszył włoski rząd. W związku z tym, tamtejsze władze ogłosiły w piątek stan kryzysowy na terenie całego kraju.
Zmarł Randy Pausch, niezwykły wykładowca amerykańskiego uniwersytetu, który przekonywał swoich studentów, że umieranie nie jest tragedią. Chory na raka naukowiec zyskał popularność dzięki opublikowanemu w internecie wykładowi, podczas którego robił pompki i śmiał się ze zbliżającej śmierci.
23 osoby zostały ranne po tym, jak kilkudziesięciu mężczyzn zaatakowało mieszkańców ośrodka dla uchodźców w Norwegii. Napastnicy mieli przy sobie metalowe pręty i maczety.
Ponad 300 osób zostało ewakuowanych po tym, jak ulewne deszcze spowodowały powodzie w północno-wschodniej Rumunii. Woda uszkodziła drogi, mosty i linie energetyczne.
241 pasażerów i 11 członków załogi musiało w czwartek po południu ewakuować się z samolotu startującego z lotniska w stolicy Indii, po tym jak zaraz po starcie stanął on w płomieniach. Na szczęście nikomu nic się nie stało.