Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy 7 Dywizji Piechoty PSZ na Zachodzie. Zobacz też: 7 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

7 Dywizja Piechoty (7 DP) – wielka jednostka piechoty Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w latach 1942-1947.

[edytuj] Formowanie w ZSRR

6 września 1941 polsko - radziecka wojskowa komisja mieszana uzgodniła podniesienie stanu żywionych Armii Polskiej w ZSRR do 44 tys. oraz rozpoczęcie organizowania 7 Dywizji Piechoty i oddziałów armijnych, na co Sztab Generalny Armii Radzieckiej wyraził zgodę. Na stanowisko dowódcy dywizji przewidziano płk dypl. Leopolda Okulickiego, który wówczas pełnił funkcję szefa sztabu Armii Polskiej w ZSRR.

Dywizja miała zostać sformowana na podstawie etatu radzieckiej dywizji piechoty, w składzie:

• Dowództwo i sztab,
• 19 Pułk Piechoty (PSZ) - płk dypl. Leon Koc
• 20 Pułk Piechoty (PSZ) - ppłk Aleksander Idzik
• 21 Pułk Piechoty (PSZ) - ppłk Aleksander Schmidt
• 7 Pułk Artylerii Lekkiej (PSZ) - ppłk Zygmunt Kaznowski
• 7 Batalion Łączności
• 7 Batalion Saperów
• 7 Batalion Sanitarny

Stanowisk dowódców samodzielnych batalionów nie obsadzono. Zalążki oddziałów dywizji rozpoczęto formować w Ośrodku Zapasowym Armii w miejscowości Tockoje.

5 stycznia 1942 dowódca Armii Polskiej w ZSRR wydał rozkaz organizacyjny zgodnie z którym 7 Dywizja Piechoty miała być formowana na podstawie etatów brytyjskich, w składzie dwóch pułków piechoty, o łącznym stanie 663 oficerów i 13.386 podoficerów i szeregowych. W rozkazie wskazano jako miejsce formowania dywizji miejscowość Kermine w Uzbeckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej ( 150 km na północny - zachód od Samarkandy ). Zgodnie z rozkazem dowódcy armii, gen. dyw. Władysława Andersa stanowisko dowódcy dywizji objął gen. bryg. Zygmunt Bohusz-Szyszko. 16 marca, w wyniku nacisków władz radzieckich, gen. Anders dokonał zmiany na stanowisku szefa sztabu armii. Nowym szefem sztabu został gen. bryg. Bohusz-Szyszko. Jego miejsce w 7 Dywizji Piechoty zajął płk dypl. Leopold Okulicki przy czym do pełnienia obowiązków dowódcy dywizji przystąpił dopiero 21 kwietnia.

[edytuj] Ewakuacja

W dniach 5-9 sierpnia, w sześciu transportach kolejowych oddziały dywizji zostały przegrupowane z Kermine do Krasnowodska. 11 sierpnia wszystkie jednostki dywizji zgrupowały się w Polskiej Bazie Ewakuacyjnej w Krasnowodzku. Dzień później żołnierzy oraz ludność cywilną zaokrętowano na radzieckie statki "Kaganowicz" i "Żdanow".

Późnym wieczorem 13 sierpnia oba statki zacumowały na redzie irańskiego portu Pahlevi. Po wyokrętowaniu pododdziały marszem pieszym zostały skierowane do obozu położonego kilka kilometrów od Pahlevi, gdzie przeszły kwarantannę i otrzymały mundury tropikalne. W dniach 16-19 sierpnia dywizja przegrupowała się z obozu w rejonie Pahlevi do obozu Khanaquin w Iraku.

[edytuj] 7 Dywizja Zapasowa

Z dniem 12 września 1942 dywizja, jako 7 Dywizja Zapasowa, weszła w skład Armii Polskiej na Wschodzie. Zadaniem dywizji było zachowanie zdolności do rozwinięcia w bojowy związek taktyczny, prowadzenie scentralizowanego szkolenia oficerów, podchorążych i specjalistów poszczególnych broni i służb oraz zbieranie i szkolenie uzupełnień dla jednostek armii. W skład dywizji weszły:

• 7 Brygada Strzelców,
• Kadra 8 Brygady Strzelców,
• Centrum Wyszkolenia Armii,
• Ośrodek Zapasowy Armii,
• Baza Etapów.

W marcu 1943, w ramach reorganizacji Armii Polskiej na Wschodzie, w dywizji przeprowadzono redukcję stanów oraz rozwiązano polowe jednostki i służby, a żołnierzy odesłano do innych jednostek celem uzupełnienia braków. Dywizja przyjmowała żołnierzy powracających ze szpitali oraz nowowcielonych. Żołnierze zdrowi i zdolni do służby liniowej kierowani byli ponownie do jednostek armii, a z chorych organizowane były kompanie ozdrowieńców. Oficerów i szeregowych starszych wiekiem i niezdolnych do służby liniowej przenoszono do drugiej grupy tzw. nieliniowej lub zwalniano do rezerwy.

W maju 1943, w ramach kolejnej reorganizacji dywizja została podporządkowana dowódcy Bazy i Etapów Armii, gen. bryg. Józefowi Wiatrowi. 12 czerwca dywizję wizytował gen. broni Władysław Sikorski. W sierpniu i wrześniu jednostki Armii Polskiej na Wschodzie zostały przesunięte do południowej Palestyny. 7 Dywizja została rozmieszczona w obozie Yibna. 7 września odbyło się uroczyste przekazanie obowiązków dowódcy dywizji przez płk Leopolda Okulickiego dla płk Alfreda Schmidta. 25 listopada gen. broni Kazimierz Sosnkowski, naczelny wódz wydał wytyczne organizacyjne, zgodnie z którymi Armia Polska na Wchodzie została podzielona na trzy rzuty. W pierwszym rzucie znalazł się II Korpus wzmocniony przez wysuniętą na teren operacyjny bazę armii. Cały rzut stanowił samodzielny związek taktyczno-operacyjny dowodzony przez gen. dyw. Władysława Andersa i podporządkowany operacyjnie dowódcy brytyjskiej 8 Armii. W skład wysuniętej bazy armii weszły: 7 Dywizja Zapasowa, Centrum Wyszkolenia Armii, szpitale, domy ozdrowieńców, kasyna polowe i inne. W wyniku tych decyzji dotychczasowa organizacja dywizji uległa zmianie. Kadra 8 Brygady Strzelców została przekształcona w Ośrodek Zapasowy Armii, który pozostawał w drugim rzucie armii. Zadaniem ośrodka było zbieranie, szkolenie i wysyłanie do 7 Dywizji żołnierzy powracających ze szpitali oraz przeprowadzenie zwolnień ze służby czynnej oficerów i żołnierzy.

[edytuj] Struktura organizacyjna dywizji^[1]

• Dowództwo 7 Dywizji Zapasowej
• 7 Brygada Piechoty
  • 23 Batalion Strzelców
  • 24 Batalion Strzelców
  • 7 kompania ckm
• 7 Pułk Artylerii Mieszanej
• 7 Zapasowy Batalion Czołgów
• 7 zapasowy szwadron rozpoznawczy
• Rezerwa Oficerów
• 7 kompania saperów
• 7 kompania łączności
• 7 kompania zaopatrzenia
• 7 pluton żandarmerii
• 7 pluton warsztatowy
• delegat do Spraw Uzupełnień
• Komenda Obozu Jeńców Wojennych z armii niemieckiej
• Komenda Placu na obszarze 8 Armii (brytyjskiej)

W dniu 12 kwietnia 1944 dowództwo dywizji przejął płk Józef Giza. Wymieniony oficer (29 września awansowany na generała brygady), obowiązki dowódcy dywizji pełnił do sierpnia 1945 z przerwą na leczenie.

Według Piotra Żaronia, w czerwcu 1944 na bazie zapasowego batalionu czołgów i zapasowego szwadronu rozpoznawczego sformowano 7 Pułk Pancerny ^[2].

[edytuj] Powtórnie jako 7 DP

W połowie sierpnia 1944 dywizji przywrócono nazwę - 7 Dywizja Piechoty. We wrześniu 1944 wszystkie jednostki dywizji noszące numer "7" otrzymały numer "17" z wyjątkiem 7 Pułku Pancernego. W okresie od czerwca do października 1944 obowiązki dowódcy dywizji pełni etatowy zastępca dowódcy, płk Walenty Peszek (z dniem 1 stycznia 1964 awansowany na generała brygady). Ostatnim dowódcą dywizji został gen. bryg. Zygmunt Łakiński. Obowiązki na tym stanowisku pełnił od sierpnia 1945 do kwietnia 1947.

[edytuj] Dowódcy dywizji:

Józef Giza

• gen. bryg. Zygmunt Bohusz-Szyszko I-III.1942
• płk dypl. Leopold Okulicki 21.IV.1942-7.IX.1943
• płk Alfred Schmidt 7.IX.1943-12.IV.1944
• gen. bryg. Józef Giza 12.IV.1944-VIII.1945
• płk Walenty Peszek p.o. VI-X.1944
• gen. bryg. Zygmunt Łakiński VIII.1945-1947

[edytuj] Źródła:

• Piotr Żaroń, Armia Polska w ZSRR, na Bliskim i Środkowym Wschodzie, Warszawa 1981,
• Witold Biegański, Krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej, tom 5, Regularne jednostki Wojska Polskiego na Zachodzie, Warszawa 1967,
• Andrzej Przemyski, Ostatni komendant. Generał Leopold Okulicki, Lublin 1990,
• Janusz Magnuski, Samochód pancerny "Staghound", Seria Typy Broni i Uzbrojenia, zeszyt 154, Warszawa 1993,

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

p • d • e

Piechota PSZ na Zachodzie

Dywizje: 1DG • 2 DSP • 3 DP • 3 DSK • 4 DP(F) • 4 DP • 5 KDP • 5 WDP • 6 LDP • 7 DP • 8 DP • 9 DP • 10 DP • 11 DP

Brygady: 1 BS • 2 BS • 3 BS • 3 KBS • 4 KBS • 5 KBS • 7 KBS • 7 BS • 8 KBS • BSz • 1 BSpad • SBSK • SBSPodh • 1BGr • 2BSP • 8 BP • 4 BP • 5 BP • 6 BP • 1 BSK • 2 BSK • 3 BSK • 16 BP

Pułki: 1 pgren • 2 pgren • 3 pgren • 4 psp • 5 psp • 6 psp • 13 pp • 14 pp • 15 pp • 16 pp • 17 pp • 18 pp • 19 pp • 20 pp • 21 pp • 23 pp • 24 pp • 25 pp • 26 pp • 27 pp • 28 pp

 

p • d • e

Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie

Polskie Siły Zbrojne w ZSRR * Wojsko Polskie na Środkowym Wschodzie * Armia Polska na Wschodzie

Artyleria w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie * Broń pancerna PSZ na Zachodzie * Polskie Siły Powietrzne we Francji * Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii

Baza Armii Polskiej na Wschodzie * 1 Korpus Polski * 2 Korpus Polski * 3 Korpus Polski

Polski Korpus Przysposobienia i Rozmieszczenia * Stowarzyszenie Polskich Kombatantów * Instytut im. gen. Sikorskiego