Z Wikipedii

AKS Chorzów
Pełna nazwa	Amatorski Klub Sportowy Wyzwolenie Chorzów
Przydomek	Zielone Koniczynki
Barwy	biało-zielone
Data założenia	22 sierpnia 1910
Stadion	ul. Lompy 10a 41-500 Chorzów
Liczba miejsc	2000 (500 siedzących)
Prezes	Mirosław Werner
Trener	Wojciech Pawlak
Liga	IV Liga Śląska Grupa I
Rozgrywki	10 miejsce (po 4 kolejkach)
2007/2008	2 miejsce (po 25. kolejce)
2006/2007	4 miejsce
Debiut w I lidze	sezon 1937
Sukcesy	Wicemistrz Polski (1x) 3 miejsce w MP (3x) Mistrz (Górnego) Śląska (6x)
Stroje domowe 　 Stroje wyjazdowe

AKS Wyzwolenie Chorzów - górnośląski klub sportowy powstały w 1910 roku w Königshütte (obecny Chorzów) w II Rzeszy Niemieckiej. Jest jednym z najstarszych działających klubów na Śląsku. Znany głównie dzięki sekcjom piłki nożnej i piłki ręcznej, ale także lekkiej atletyce (m.in. Halina Richter-Górecka złota medalistka w sztafecie 100 m Tokio 1964 i brązowa medalistka w sztafecie 100 m Rzym 1960, drużynowe mistrzostwo Polski mężczyzn w 1950 r.) i tenisie ziemnym (Danuta Wieczorek wielokrotna mistrzyni kraju, finalistka Wimbledonu jako juniorka). Jego szczypiorniści (i szczypiornistki) byli 12-krotnymi mistrzami Polski, a piłkarze wicemistrzami polskimi w 1937 roku i trzykrotnie brązowymi medalistami oraz trzykrotnymi mistrzami Górnego Śląska (1942, 1943 i 1944).

Spis treści 1 Piłka nożna 1.1 Początki 1.2 Lata międzywojenne 1.3 Okres 1939 - 1945 1.4 Lata powojenne 1.5 Osiągnięcia 1.6 Reprezentaci narodowi 1.7 Kadra w sezonie 2008/2009 2 Piłka ręczna mężczyzn 2.1 Osiągnięcia 3 Piłka ręczna kobiet 3.1 Osiągnięcia 4 Lekkoatletyka 4.1 Osiągnięcia 5 Zapasy 6 Tenis stołowy 7 Inne sekcje 8 Sportowcy w reprezentacjach państwowych 9 Bibliografia/Źródła 10 Zobacz też 11 Przypisy 12 Linki zewnętrzne

[edytuj] Piłka nożna

[edytuj] Początki

AKS Chorzów powstał 22 sierpnia 1910 jako Verein für Rasenspiele Königshütte (Königshütte to Królewska Huta - część dzisiejszego Chorzowa).

Pierwsze swoje mecze drużyna VfR rozgrywała na boisku popularnie nazywanym "Na Pniokach", położonym między ulicami Karola Miarki^[1] i Janasa^[2] wśród ogródków działkowych, prawdziwą piłką ze skóry sprowadzoną przez Austriaka włoskiego pochodzenia - Kurta Pallavicini´ego, byłego członka Männer-Turn-Verein, (Męskiego Klubu Gimnastycznego) Königshütte^[3], który był zarówno założycielem jak i zawodnikiem klubu.^[4]. Pierwszym lokalem klubowym i szatnią był "Krügel" u Scharla, na rogu ul. Piotra^[5] i ul. Ogrodowej^[6]. Pierwszym prezesem został wybrany rachmistrz Ganz (Papa Ganz), a pierwszą "jedynastkę" tworzyli: Zimmer w bramce, Rippel i Scholz (Baumeister) w obronie, Böhm (Zeski), Rambau, i Murlowski w pomocy, oraz Fränkel, Pander, Lindel, Pallavicini i Glombitza w ataku. Od początku byli dobrą drużyną, zdobywając wiele pucharów i dyplomów^[7].

Równocześnie z powstaniem sekcji piłki nożnej powstały też sekcje tenisa ziemnego i lekkoatletyczna^[8].

Już w sezonie 1911/12 VfR rozpoczął rozgrywki ligowe w I klasie podokręgu Kattowitz (Katowice), okręgu III (górnośląskiego), a w sezonach 1919/20 i 1921/22 zdobył dwukrotnie pierwsze miejsce w klasie A podokręgu Beuthen (Bytom), okręgu górnośląskiego.

[edytuj] Lata międzywojenne

Mimo że po plebiscycie na Górnym Śląsku miasto Królewska Huta (75% głosowano za pozostaniem w granicach Niemiec)^[9] znalazło się w granicach II Rzeczypospolitej, VfR uczestniczył w rozgrywkach o mistrzostwo Niemiec, a 7 sierpnia 1922 r. stał się wraz z innymi 142 niemieckimi klubami wschodniego Górnego Śląska członkiem-założycielem w tym dniu powstałego w Królewskiej Hucie, niemieckiego Wojewodschaft Fussbalverband (Wojewódzkiego Związku Piłki Nożnej). Dopiero późniejsze porozumienie między tym niemieckim Wojewodschaft Fussbalverband i polskim Górnośląskim Związkiem Okręgowym Piłki Nożnej (GZOPN) oraz Polskim Związkiem Piłki Nożnej (PZPN) doprowadziło do przystąpienia VfR do polskich rozgrywek^[10].

Zmiana nazwy na Amatorski Klub Sportowy nastąpiła we wrześniu 1923 roku, początkowo jeszcze jako AKS Królewska Huta i pod taką nazwą klub walczył w czwartej edycji Mistrzostw Polski.

Polskie władze (sportowe) dyskryminowały^[11] królewskohucki klub, dopatrując się^[12] w nim niepolskości, co odbijało się^[13] na jego wynikach, które często zostawały wypaczane "odgórnymi" decyzjami PZPN-u^[14], tym bardziej, iż pod wzgl. sportowym AKS reprezentował najwyższą klasę^[15]. Dowodem tego było chociażby zwycięstwo 18 sierpnia 1924 roku nad mistrzem kontynentu Spartą Praga 4:2. Temu spotkaniu przyglądała się, ogromna jak na owe czasy liczba 7 tysięcy kibiców, a wszystkie bramki dla AKS-u strzelił Mikisz. Sukces ten był zasługą sprowadzonego z Admiry Wiedeń Austriaka Neidlingera, który był pierwszym profesjonalnym trenerem AKS-u^[16].

Po zmianie nazwy miasta na Chorzów, klub nazywał się AKS Chorzów.

Od 1927 roku klub posiadał nowo wybudowany, nowoczesny stadion mieszczący się na Górze Redena ("Wyzwolenia"), gdzie gościnnie grała też drużyna Ruchu Hajduki Wielkie.

W 1937 roku Chorzowianie jako beniaminek I ligi drużyna wywalczyła wicemistrzostwo Polski, a do mistrzostwa zabrakło dwóch punktów. Bardzo blisko prymatu były zielone koniczynki w 1939 r., mimo iż ich rywale w lidze nie przebierali w środkach aby temu zapobiec, m. in. w meczu z Pogonią Lwów aresztowano Wostala za używanie języka niemieckiego, a bramkarzowi Mrugale Michał Matyas wybił kilka zębów^[17]. Niestety, z powodu wybuchu wojny rozgrywek nie dokończono. W drużynie tej występowali wielokrotni reprezentanci Polski, Jerzy Wostal i Leonard Piątek.

[edytuj] Okres 1939 - 1945

Po wybuchu II wojny światowej klub powrócił do swej pierwotnej nazwy (VfR), a następnie zmienił ją na F. V Germania Königshütte i pod tą nazwą zdobył wpierw mistrzostwo Śląska (1941), a w latach 1942-1944 trzykrotnie mistrzostwo Górnego Śląska, dzięki czemu brał udział w rozgrywkach o puchar i mistrzostwo Niemiec, m. in. w sezonie 1941/42 odpadł z rozgrywek o mistrzostwo w 1/8 finału, przegrywając z ich późniejszym finalistą First Vienna FC 1894 we Wiedniu 0:1.

W tym okresie klub wygrywał rywalizację z najlepszymi drużynami górnośląskimi takimi jak: Vorwärts-Rasensport Gleiwitz (Gliwice), 1. FC Kattowitz (Katowice), SC Preussen Hindenburg (Zabrze), Beuthener SuSV 09 (Bytom), TuS Schwientochlowitz (Świętochłowice), TuS Lipine (Świętochłowice-Lipiny), a także lokalnym rywalem, Bismarckhütter SV 99 (Hajduki Wielkie/Chorzów), lepiej znanym pod nazwą Ruch Chorzów.

Skład mistrza Górnego Śląska z 1943 r.: Pochopien I, Piontek, Schatton, Sekulla, Uhlig, Janik, Spodzieja, Wieczorek, Kowollik, Koschny i Urbanski^[18].

[edytuj] Lata powojenne

Po wojnie klub przez kilka lat utrzymywał się w czołówce polskich drużyn piłkarskich. "Zielone Koniczynki" dwukrotnie zajęły trzecie miejsce w Polsce (1946 i 1947), a później grały siedem sezonów w reaktywowanej po wojnie I lidze (1948-1954) pod nazwą Budowlani Chorzów.

W pierwszych latach powojennych drużyna należała do najlepszych w Polsce. Zdobycie mistrzostwa uniemożliwili jednak arbitrzy i działacze, którzy faworyzowali rywali, wiedząc, że w meczach z AKS-em obiektywizm i neutralność nie były najważniejsze. Powodem tego było "pochodzenie" i sukcesy klubu w niemieckich rozgrywkach w latach 1940-1944.

Przykładem takiego traktowania był mecz z Wartą w Poznaniu (1946), gdzie rywale i "nieznani sprawcy" brutalnie skopali siedmiu zawodników AKS-u. Innym razem, przed spotkaniem z Polonią Bytom agenci Ubecji porwali bramkarza Mrugałę, aby później wypuścić go kilkadziesiąt kilometrów dalej, tak aby nie zdążył już na mecz. Także legendarne zamieszki w czasie i po pojedynku z RKU Sosnowiec są tego dowodem. Dwukrotne spłonięcie drewnianej trybuny stadionu na Górze Redena wydaje się również nieprzypadkowe tym bardziej, iż nigdy nie zostały wyjaśnione przyczyny jej podpalenia. Jeszcze innym, znamiennym przejawem dyskryminacji była tzw. afera włoska. Dotyczyła ona dwóch talentów piłkarskich, Henryka Janeckiego i Wincentego Franiela (Fox´a), którzy w czasie służby wojskowej w niemieckim Wehrmachcie dostali się we Włoszech do alianckiej niewoli i występowali tam w profesjonalnej AC Legnano jako amatorzy, otrzymując pomoc startową i diety za mecze. Po powrocie na Górny Śląsk w roku 1947 i wyrażeniu chęci gry w AKS-ie zostali zawieszeni przez PZPN za domniemane "zawodostwo"^[19].

Do najbardziej znanych zawodników tego okresu należeli tacy piłkarze jak Maksymilian Barański, Roman Durniok, Henryk Gajdzik, Henryk Janduda, Werner Antoni Janik, Józef Muskała, Henryk Spodzieja i Teodor Wieczorek.

W tych latach rozgrywano też derby Chorzowa między Ruchem, a drużyną "Koniczynek", które były tym bardziej ważne dla kibiców AKS-u, ponieważ "Niebiescy" przed wojną nie grali dla Chorzowa lecz dla gminy Hajduki Wielkie^[20], na meczach tych śpiewane więc było:

"Stać będzie kraj nasz cały,

stać będzie Piastów gród,

zwycięży nasz AKS,

bo to chorzowski klub".

Dalsza dyskryminacja klubu przez komunistyczne władze PRL-u za sukcesy piłkarskie podczas niemieckiej administracji za czasów II wojny światowej (władze PRL-u nie uznawały nawet daty powstania klubu^[21]), doprowadziła do spadku do drugiej (1954), a później do trzeciej ligi (1958). Ostatni raz w trzeciej lidze drużyna AKS-u grała na początku lat 90. W późniejszych latach klub połączono ze ze Stalą i Konstalem, a od 1992 r., po kolejnej fuzji z Chorzowianką, przez kilka lat występował w okręgówce. Jednak na początku XXI wieku klub został pozbawiony historycznego stadionu (w miejscu jego kompleksów został wybudowany hipermarket). Obecnie klub istnieje pod nazwą AKS Wyzwolenie Chorzów, a jego stadion mieści się przy ul. Lompy 10. Drużyna "Zielonych Koniczynek" zmaga się w czwartej lidze (trzy lata temu była to jeszcze klasa B czyli siódma liga).

Były stadion AKS-u przy ul. Katowickiej był również dużym ośrodkiem sportowym. Posiadał korty tenisowe i osobne boisko piłki ręcznej oraz kompleks basenów pływackich. Po drugiej wojnie światowej organizowano na boisku AKS-u zawody lekkoatletyczne, jak również pokazy motocyklowe. Po jednym z takich pokazów w latach pięćdziesiątych spłonęła druga drewniana trybuna a krótko potem pierwsza drewniana trybuna z dachem stała się ofiarą pożaru.

[edytuj] Osiągnięcia

• Wicemistrz Polski (1x): 1937
• 3 miejsce w Mistrzostwach Polski (3x): 1946, 1947, 1951
• Mistrz Śląska - Gauliga Schlesien (1x): 1941
• Mistrz Górnego Śląska - Gauliga Oberschlesien (3x): 1942, 1943, 1944
• Mistrz wschodniego Górnego Śląska (3x): 1924, 1930, 1936

[edytuj] Reprezentaci narodowi

• Maksymilian Barański
• Henryk Gajdzik
• Oskar Grzywocz
• Henryk Janduda
• Werner (Antoni) Janik
• Erwin Michalski
• Roman Herbert Mrugała
• Edmund Niechcioł "Majowski"
• Leonard Piontek - uczestnik MŚ 1938
• Wilhelm Piec
• Alfred Pochopien
• Franciszek Pytel
• Henryk Spodzieja
• Teodor Wieczorek
• Jerzy Adolf Wostal

[edytuj] Kadra w sezonie 2008/2009

Bramkarze: Bartosz Książek, Jacek Widera, Artur Woźniak

Obrońcy: Tomasz Bochenek, Adam Duda, Pyjter Golba, Tomasz Machaczka, Tomasz Serafin, Bartosz Wróblewski

Pomocnicy: Adam Bieniek, Łukasz Domański, Tomasz Cygan, Sebastian Kalinowski, Mateusz Karasiński, Sebastian Kopyciok, Mariusz Pujanek, Wojciech Szyroki, Michał Szyguła, Marcin Wiana, Paweł Woźniak, Denis Zięba, Grzegorz Żurek

Napastnicy: Krzysztof Kucharczyk, Mariusz Prządka, Rafał Świętek, Łukasz Wentkowski

[edytuj] Piłka ręczna mężczyzn

Sekcja piłki ręcznej działała już przed II wojną jednak największe sukcesy odnosiła po wojnie. Wznowiona została już na początku 1946 r. przy pomocy byłego bramkarza Ruchu i Azotów, Franciszka Tomana. Powojenne sukcesy zaczęto odnosić już rok później zdobywąc pierwsze mistrzostwo Polski (11-osobowo) i do 1953 roku "Zielone Koniczynki" nie oddały tego tytułu w inne ręce. Najbardziej znanymi zawodnikami wtedy byli grający w ataku bracia: Jerzy i Paweł Til, wielokrotni reprezentanci Polski, którzy po zakończeniu kariery zostali trenerami; Jerzy także reprezentacji Polski na mistrzostwach świata i Olimpiadzie w Monachium. Do innych autorów tych sukcesów należeli prócz Tomana, Klein, Biniok, Sobek, Wandzik, Brol, Morgała, Krawczyk, Pośpiech Setnik, Włodarczyk, Faber i bracia Truchanowie. Mecze piłki ręcznej AKS-u w tamtych czasach cieszyły się sporą popularnością, a średnia widownia wynosiła 5 000 widzów. W 7-osobowym szczypiorniaku drużyna nie odnosiła już takich wielkich sukcesów grając jednak do 1967 r. w I lidze. W latach 80. sekcja została rozwiązana.

[edytuj] Osiągnięcia

• Mistrzostwo Polski (7x) 1947-1953

[edytuj] Piłka ręczna kobiet

Powojenna sekcja zawdzięcza swoje powstanie małżonce Jerzego Tila, Małgorzacie Setnik. Już w latach 1950-51 piłkarki dwukrotnie zdobywają trzecie miejsca, a w roku 1952 wicemistrzostwo Polski (7-osobowo). 11-osobowo sukcesy były jeszcze większe - mistrzostwo w latach 1958 i 1960. Do znanych zawodniczek tego okresu należały m. in. Cecylia Kinel, Irena Setnik, Aniela Franielczyk, Adelajda Wieczorek i Inga Milheim-Siuda.

W 1971 r. drużyna awansowała do (siedmioosobowej) I ligi (w latach 60. grano już tylko 7-osobowo), a dwa lata później zdobyła Puchar Polski, powtarzając w 1977 r. ten sukces. Po przejęciu funkcji trenera przez Bogdana Cybulskiego w 1981 r. Zielone Koniczynki zdobyły Mistrzostwo i Puchar Polski. Rok póżniej mistrzem znów był AKS, w kórym występowały wtedy Bożena Enkelman, Iwona Witek Dorota Ochod-Bonenberg, Barbara Kustrzyk, Krystyna Majorek, Ewa Adamska, Barbara Krefft, Ewa Jacek, Barbara Garleja, Małgorzata Rogocz, Anna Rosa, Małgorzata Kazubek, Dorota Kozielska i Bożena Nicze. Rok 1983 to czwarte zdobycie Pucharu, jednak dwa lata później nastąpił spadek z ekstraklasy. Po następnych dwóch latach powrót i kolejne zdobycie Pucharu, a w r. 1988 pod kierownictwem trenera Józefa Cebularza trzecie mistrzostwo Polski.

Następne lata to trwająca 5 lat fuzja z Azotami (1992) i utworzenie wraz z sekcją piłki ręcznej Ruchu (2001/02) Towarzystwa Piłki Ręcznej Chorzów, które nie zostało uwieńczone sukcesem.

[edytuj] Osiągnięcia

drużyny 11-osobowej

• Mistrzostwo Polski (2x): 1958, 1960

drużyny 7-osobowej

• Mistrzostwo Polski (3x): 1981, 1982, 1988
• Wicemistrzostwo Polski (1x): 1952
• III miejsce w Mistrzostwach Polski (2x): 1950, 1951
• Puchar Polski (5x): 1973, 1977, 1981, 1983, 1987

[edytuj] Lekkoatletyka

Większe sukcesy "królewej sportu" związane są z powstaniem nowego stadionu na Górze Redena pod koniec lat trzydiestych XX wieku, który posiadał wtedy najlepszą bieżnię w Polsce, na której odbywały się regularnie mistrzostwa Polski i mecze międzypaństwowe. Wielu zawoników tej sekcji startowało z powodzeniem na olimpiadach, mistrzostwach Europy oraz w meczach miedzypaństwowych. Wielkie zasługi jako trener miała Otylia Tabacka-Kałużowa, która wychowała wybitne zawodniczki, m. in. Halinę Richter-Górecką.

W okresie powojennym do najwybitniejszych reprezentantów należał Wacław Kuźmicki, olimpijczyk z Londynu (1948) w dziesięcioboju, późniejszy trener sekcji. Lata pięćdiesiąte i sześćdziesiąte były latami największych sukcesów klubu. Ukoronowaniem ich było zdobycie Drużynowego Mistrzostwa Polski w roku 1950. W latach 1990-1997 lekkoatleci zdobyli 31 indywidualnych tytułów mistrzowskich i wicemistrzowskich.

Do medalistek i medalistów mistrzostw Polski należeli m. in. Irena Kuźmicka, Krystyna Wątroba, Stefania Bober, Ewa Kuczowic, Joanna Kościelny, Renata Rudnik, Anna Pawełek, Anna Mączka i Anna Kornas (kobiety) oraz Paweł Kozubek, Jan Rzepka, Stanisław Werner, Joachim Luksa, Grzegorz Adamus, Ryszard Ullmann, Stanisław Gubiec, Paweł Nowak, Krzysztof Śliwa i sztafeta 4x100 m (mężczyźni).

Po likwidacji ponad 60-letniego stadionu na Górze Redena sekcja pozostała bez bazy treningowej. Aby całkowicie nie zawieszać swej działalności sekcja lekkoatletyczna wspólnie z zapaśniczą istnieją od 2002 r. jako Towarzystwo Sportowe AKS mając swoją nową bazę na Stadionie Miejskim (była Chorzowianka).

[edytuj] Osiągnięcia

• Drużynowe Mistrzostwo Polski (1x): 1950

[edytuj] Zapasy

Sekcja zapaśnicza została założona po wojnie w 1952 r. Do jej powstania przyczynili się jej pierwsi sponsorzy panowie Liszka i Kańczyk. Pierwszym trenerem został Eryk Urgacz (1953). Do bardziej znanych zapaśników początkowego okresu należeli bracia Karczewscy (Sylwester, Jan i Henryk) oraz Wypiórowie (Jan i Antoni), a w wadze ciężkiej brylował Zdzisław Hyra, wielokrotny mistrz (1961, 1966) i wicemistrz Polski. W r. 1969 zespół awansował na jeden roku do I ligi. Prócz Hyry, czołowymi zawodnikami sekcji byli - Ewald Rudzki, Stefan Blachnik, Piotr Dybula, Janusz Żurawski i Piotr Rubisz. Ostatnio priorytetem sekcji stało się szkolenie młodzików, kadetów i juniorów, a sukcesy odnieśli Artur Kazimierczyk (mistrz Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w 2001 r.) oraz Dawid Piela (wicemistrz Polski juniorów w 2004 r.).

[edytuj] Tenis stołowy

Założycielem powojennej sekcji był w 1948 r. Jan Nocoń. Napływ tenisistów nastąpił z rozwiązanego wtedy miejscowego Startu. Do drużyny należeli początkowo Leonard Pyka, Alfred Krzyż, Henryk Stężała, Henryk Nowakowski, Jerzy Drążek i Adam Szczypta. W roku 1978, nastąpiło statutowe (Polski Związek Tenisa Stołowego) rozgraniczenie na sekcję żeńską i męską. Drużyna męska nie odnosiła większych sukcesów. Największym jej osiągnięciem były występy w II lidze, a w 1995 r. została rozwiązana.

Natomiast kobiety (Janina Krawczyk-Gaweł, Halina Majewska-Siewert, Ilona Skrzipczyk, Maria Stanik, Mariola Wolnicka-Świniarska, Wiesława Prochowska, Gabriela Widera-Szafraniec, Mariola Majewska-Gabrych) już w 1981 r. awansowały do II ligi. Po przejściowym spadku do III ligi (1988) zespół szybko powrócił do drugiej, a w 1999 r. awansował do I ligi. Do tej I-ligowej drużyny należały, grająca trenerka Świniarska, Anna Minkus, Izabela Ksol, Beata Pawlik, Joanna Szymanek, Danuta Nowakiewicz, Aneta Doniec i Kamila Grzywacz. Przed paroma laty sekcję przejął chorzowski TKKF.

[edytuj] Inne sekcje

• Tenis ziemny (Danuta Wieczorek)
• Piłka siatkowa (lata 70. i lata 80.)
• Pływanie (1955 → ZBM Bytom)
• Łucznictwo (1966 → KS Konstal)
• Szachy (Drozd, 1966 → KS Kostal)
• Boks

[edytuj] Sportowcy w reprezentacjach państwowych

• Halina Richter-Górecka, (Lekkoatletyka) - uczestniczka m.in. w IO 1956, IO 1960, IO 1964, IO 1968 (w barwach Polski i Niemiec)
• Wacław Kuźmicki, (Lekkoatletyka) - uczestnik IO 1948
• Danuta Wieczorek, (Tenis ziemny)

[edytuj] Bibliografia/Źródła

• "AKS Chorzów" - Gazeta Wyborcza Katowice, 8 kwietnia 2003
• www.f-archiv.de - archiwalne niemieckie statystyki piłkarskie
• www.rsssf.com - archiwalne niemieckie statystyki piłkarskie
• encykl. piłkarska FUJI, m. in. KSIĘGA PAMIĄTKOWA "75 lat OZPN KATOWICE" 1920-1995, LUDZIE HISTORIA FAKTY, wyd. GiA katowice 1996, ISBN 83-902751-7-1, KSIĘGA PAMIĄTKOWA "80 lat OZPN KATOWICE" 1920-2000, LUDZIE HISTORIA FAKTY, wyd. GiA katowice 2000
• "Górnoślązacy w polskiej i niemieckiej reprezentacji narodowej w piłce nożnej - wczoraj i dziś. Sport i polityka na Górnym Śląsku w XX wieku", wyd. Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej, Haus der Deutsch-Polnischen Zusammenarbeit, Gliwice-Opole 2006, ISBN 83-60470-02-2
• "Opowieść o trzech klubach", Michał Fabian ..., wyd. Agencja Mediów Lokalnych mediaL, 2005 r.
• "Fußball-Chronik, Fußball in Schlesien 1900/01-1932/33, Ergebnisse und Tabellen aus den höchsten Ligen des Südostdeutschen Fußballverbandes und der Einzelverbände der Region", wyd. DSfFS e. V.
• Paul Rother "Chronik der Stadt Königshütte Oberschlesien" Laumann Verlag Dülmen, (ISBN 3-87466-193-8)

[edytuj] Zobacz też

• Piłka nożna na Górnym Śląsku do 1945 roku
• Derby Chorzowa

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona internetowa klubu AKS Chorzów
• Strona internetowa klubu AKS Chorzów - juniorzy
• Forum internetowe klubu AKS Chorzów

MON ściągnie zawodowców do armii z Wysp?

"Rzeczpospolita": MON chce znaleźć ochotników do zawodowej armii wśród Polaków pracujących w Wielkiej Brytanii - dowiedziała się "Rzeczpospolita".

Wzrost cen prądu spowoduje bankructwo miasta?

"Nasz Dziennik": Upadek zakładów i gwałtowny wzrost bezrobocia w Stalowej Woli i okolicach - takie skutki w ocenie "Naszego Dziennika" przyniesie drastyczna podwyżka cen prądu dla zakładów przemysłowych działających w tamtejszej Specjalnej Strefie Ekonomicznej.

Szczecin chce ściągnąć emigrantów do kraju

"Metro": Władze Szczecina jadą dziś z misją specjalną do Wielkiej Brytanii. Przez weekend będą namawiać emigrantów z Polski, by osiedlili się na Pomorzu. Na podobną akcję zdecydowało się w sumie 12 polskich miast.

Lewica uderzy w "dopalacze"

Całkowity zakaz reklamy, konieczność uzyskania zezwolenia na sprzedaż, a także określenie miejsca, gdzie mogłyby być sprzedawane tzw. dopalacze określa przygotowany przez klub Lewicy projekt ustawy ograniczający sprzedaż tych legalnych substancji o działaniu podobnym do narkotyków.

Sejm odrzuci weto prezydenta dot. konwencji ws. kontaktów z dziećmi?

Sejmowe Komisje Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Spraw Zagranicznych opowiedziały się za ponownym uchwaleniem w dotychczasowym brzmieniu zawetowanej przez prezydenta ustawy o ratyfikacji Konwencji ws. kontaktów z dziećmi.

Linki: Strona g��wna