Z Wikipedii

Abhidhamma Pitaka (chin. lun-zang ( ) | kor. lonjang | jap. ronzō ( ) | wiet. luân tang | tyb. mngon.pa'i.sde.snod ( ) | pol. skarbnica traktatów * chin. huizang ( ) | |kor. hyejang ( ) |jap. ezō ( ) | wiet. huê tang | pol. skarbnica mądrości) - trzeci z trzech koszy Tipitaki.

Zawiera ona wysoce abstrakcyjne i filozoficzne wyjaśnienia doktryny buddyjskiej, kontrastujące z prostymi rozprawami Sutta Pitaki. Nauki te prowadzą do przemiany niewiedzy i pomieszania w jakich żyjemy. Zawierają więc teksty komentujące i wyjaśniające teksty Agamy i Nikayi, definicje terminów, sklasyfikowane kolejno nauki (w porządku liczbowym), podane systematycznie filozoficzne wyjaśnienia nauk itd. Przede wszystkim jednak teksty te interpretują dharmy w terminach ściśle pluralistycznego realizmu i wypracowują dokładną filozofię związków i relacji.

Abhidhamma Pitaka została spisana na tzw. Trzecim Soborze w Pataliputrze ok. 250 r.p.n.e. Do dziś przetrwały dwa takie zbiory: theravadinów i sarvastivadinów. Zawierają one po 7 ksiąg lub traktatów, które chociaż zajmują się podobnymi tematami w zbliżony sposób, są w rzeczywistości dwoma niezależnymi zestawami prac.

1. Dhammasangani - klasyfikacja dharm (elementów)
2. Vibhanga - księga podziałów
3. Kathavatthu - wyjaśnienie kontrowersji
4. Puggalapannatti - opisy ludzi
5. Dhatukatha - dyskusje o zależnościach elementów
6. Yamaka - logiczna analiza
7. Patthana - księga powstawania

Sautrantikowie w ogóle nie uznają Abhidhamma Pitaki za naukę Buddy, gdyż według nich nauki Buddy reprezentują wyłącznie Vinaja pitaka i Sutta Pitaki. Czcigodny Nyanatiloka skomentował to następująco: Wbrew tym faktom [Nyanatiloka odwołuje się tu do argumentu o późniejszym pochodzeniu Abhidhamma Pitaki] nie może być ona w żaden sposób uważana za zniekształcenie czy przekręcenie nauki Buddy, ale raczej za próbę usystematyzowania wszystkich nauk zapisanych w sutrach i wyjaśniania ich z filozoficznego lub, bardziej poprawnie, z psychologicznego i fizjologicznego punktu widzenia.

Wczesne sutry mahajany, głównie sutry Pradżniaparamity, często krytykowały Abhidhamma Pitakę i dlatego głównym mówcą po Buddzie nie jest Sāriputta jako opiekun abhidhammy, tylko Sūbhuti.

[edytuj] Zobacz też

• Tipitaka
• Abhidhamma

NATO rewiduje plany obronne wobec Rosji

Rosja zagrożeniem dla NATO? Sojusz Północnoatlantycki poddaje rewizji założenia, na których dotychczas opierał obronę swoich członków. To wynik użycia przez Rosję "nieproporcjonalnej" siły w konflikcie z Gruzją. - Mamy nową rzeczywistość geopolityczną - mówi gen. John Craddock, dowódca wojsk NATO w Europie.

15 ofiar narkotykowej wojny

W Meksyku na dobre rozgorzała wojna prowadzona przez narkotykowe kartele. W miastach Tijuana i Rosarito w stanie Dolna Kalifornia tylko w ciągu ostatnich trzech dni znaleziono 15 ciał zabitych mężczyzn.

Egzekucja przed japońską ambasadą

Upozorowana egzekucja przez powieszenie przed drzwiami japońskiej ambasady - tak aktywiści Amnesty International obchodzili Europejski Dzień przeciwko Karze Śmierci. Inscenizacja stanowiła wezwanie Japonii, Chin i innych państw do ogłoszenia memorandum na stosowanie kary głównej aż do jej uchylenia.

Skażone ciastka dotarły do Francji

Po Słowacji i Wielkiej Brytanii, Francja jest kolejnym państwem do którego trafiły produkty skażone melaminą. - Cukierki White Rabbit i ciasteczka Koala, wyprodukowane w Chinach na bazie mleka w proszku skażonego melaminą, znaleziono we Francji - poinformowało w piątek francuskie ministerstwo rolnictwa.

UE chce wznowienia rozmów z Rosją o współpracy

Francuscy dyplomaci opowiadają się za wznowieniem negocjacji z Rosją nad umową o partnerstwie. Jedności jednak na przyszłotygodniowym szczycie UE nie będzie: niektóre kraje, w tym Polska i Wielka Brytania, pozostają sceptyczne wobec roli Moskwy w konflikcie kaukaskim.