Aforyzm - Google

Aforyzm

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós) - zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy. W nowożytnej literaturze europejskiej mistrzami tej formy byli twórcy francuscy: B. Pascal (Myśli, 1670), F. La Rochefoaucauld (Maksymy..., 1665) oraz S. Chamfort (Maksymy i myśli..., 1795).

Rozwój aforystyki w Polsce przypadł głównie na okres baroku, jednakże już wcześniej znane były popularne w całej Europie, wywodzące się ze schyłku starożytności Dystychy moralne Pseudo-Katona. Afora - komar. [świat owadów] Szczególny rodzaj zeschematyzowanego aforyzmu, zwany w Polsce "trynką" (lub "trzeciakiem"), a będący retoryczną elipsą o klamrze spajającej trzy równoległe człony, dzięki temu, że wielokrotnie pojawia się w starotestamentowych Księgach Mądrości oraz epigramatach Marcjalisa, cieszył się wzięciem w średniowieczu, kiedy to zaczęły krążyć liczne łacińskie trynki-przysłowia. Zachowało się na przykład 180 trynek Szlachcica-Anonima, z czego 67 "końskich", które zapisał na marginesach rękopiśmiennego kodeksu zawierającego wyciąg z Hippiki K. Pieniążka.

Inny rodzaj zeschematyzowanego aforyzmu, zwany w Polsce "czworakiem" (lub "czwartakiem"), polegał na wyliczaniu czterech jakości cechujących jakąś osobę lub rzecz.

Dużo aforyzmów znajdujemy w zbiorach Andrzeja Maksymiliana Fredry Przysłowia mów potocznych oraz Monita politico moralia. Przysłowia są jedynym utworem napisanym przez Fredrę po polsku. Oprócz aforyzmów oryginalnych znalazło się w nim wiele sentencji i maksym autorów rzymskich (Seneka, Tacyt i in.), znakomicie zresztą spolszczonych.

Inaczej: gnoma, maksyma, złota myśl, skrzydlate słowa.

Najkrótszy gatunek literacki, wywodzący się z Biblii.

Ich autorami byli też m.in. Aleksander Świętochowski, Stanisław Jerzy Lec, Andrzej Majewski.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o aforyzmach

Lubelskie szczypiornistki mistrzyniami Europy szkół wyższych
Słuchaczki Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej im. Wincentego Pola w Lublinie zostały mistrzyniami Europy szkół wyższych w piłce ręcznej.
Tomasz Piszcz wygrał żużlowy turniej w Lublinie
Tomasz Piszcz wygrał w Lublinie żużlowy turniej zaliczany do Pucharu MACEC (Stowarzyszenia Motocyklowego Krajów Europy Środkowej).
MŚ w piłce nożne plażowej: zacięte półfinały
Brazylia zagra z Włochami w finale rozgrywanych w Marsylii mistrzostw świata w piłce nożnej plażowej.
MŚJ klasy 470: słaby wiatr przyniósł zmiany liderów
Pierwszy dzień wyścigów finałowych mistrzostw świata juniorów w żeglarskiej klasie 470 przyniósł spore zmiany w klasyfikacji generalnej. Zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn nastąpiły zmiany liderów.
Niemcy mistrzami Europy U-19
Piłkarska reprezentacja Niemiec pokonała Włochów 3:1 (1:0) w meczu finałowym mistrzostw Europy do lat 19 w czeskim Jabloncu.
Linki: Strona gwna