Z Wikipedii

Burowie, Afrykanerzy
Burowie w czasie II wojny burskiej
Liczebność ogółem	2.700.000+
Regiony zamieszkania	Republika Południowej Afryki, Namibia
Język	afrikaans
Religie	kalwinizm
Pokrewne grupy etniczne	Holendrzy, Niemcy, Belgowie, Fryzowie, Francuzi, Basterowie, Koloredzi, Griqua, Buszmeni, Hotentoci, Angloafrykanie

Burowie (Boerowie; boer czyt.: bur w języku niderlandzkim oznacza chłop, rolnik, farmer) – potomkowie głównie holenderskich kalwinistów, flamandzkich i fryzyjskich kalwinistów, niemieckich luteran i francuskich hugenotów którzy osiedlali się w Afryce Południowej, w XVII i XVIII wieku. W mniejszej ilości mają korzenie skandynawskie, portugalskie, włoskie, hiszpańskie, szkockie, angielskie, irlandzkie i walijskie.

Obecnie potomków historycznych Burów i ich krewnych nazywa się powszechnie Afrykanerami, nazwa pochodzi od języka afrikaans, który jest pierwszym językiem tej ludności.

[edytuj] Historia

Burowie walczyli z sukcesami z ludnością miejscową, pokonali m.in. Zulusów w bitwie nad Blood River w 1838.

W XIX wieku Burowie byli wypierani przez osadników angielskich. Między 1835 a 1841, ok. 14 000 Burów - tak zwanych Voortrekker - opuściło Kolonię Przylądka, wyruszając w głąb Afryki, na północ i północny wschód i podbijając tamtejsze ludy tubylcze (w tym Zulusów). Okres ten nazwano Groot Trek - Wielką Wędrówką. Na północ i wschód od rzeki Oranje utworzyli trzy republiki burskie: Natal, Orania, Transwal, o których niezależność walczyli na przełomie XIX i XX wieku z Brytyjczykami w czasie tzw. wojen burskich. Założyli też kilka krótko istniejących republik, m.in. Stellaland i Goshen

[edytuj] Geografia

[edytuj] Republika Południowej Afryki

Flaga RPA

W demografii RPA nie ma pojÄ™cia "Afrykanerów", jako grupy etnicznej, ale przyjęło siÄ™ za Afrykanerów uważać PoÅ‚udniowoafrykaÅ„czyków biaÅ‚ej rasy. Na podstawie cenzusu narodowego z roku 2001 w RPA żyÅ‚o 2 536 906 biaÅ‚ych z afrikaans jako 1. jÄ™zykiem (1996: 2 558 956). Obecnie stanowiÄ… blisko 60% biaÅ‚ej ludnoÅ›ci RPA.

Rozmieszczenie ludności burskiej w poszczególnych prowincjach:

• Prowincja PrzylÄ…dkowa Wschodnia 148.809 (1996: 154,513), 2,31% ogółu populacji
• Wolne PaÅ„stwo 214.020 (1996: 279,135), 7,9% ogółu populacji
• Gauteng 1.003.860 (1996: 958.351), 11,36% ogółu populacji
• KwaZulu-Natal 116.307 (1996: 124.555), 1,22% ogółu populacji
• Limpopo 110.028 (1996: 98.875), 2,08% ogółu populacji
• Mpumalanga 170.526 (1996: 208.655), 5,46% ogółu populacji
• Prowincja PrzylÄ…dkowa Północna 93.222 (1996: 101.704), 11,33% ogółu populacji
• Prowincja Północno-Zachodnia 218.611 (1996: 196.347), 5,95% ogółu populacji
• Prowincja PrzylÄ…dkowa Zachodnia 461.522 (1996: 436.822), 5,95% ogółu populacji^[1]

Flaga Namibii.

[edytuj] Namibia

W Namibii w 1991 r. żyło 133.324 Afrykanerów (9,5% ogółu populacji). Najwięcej ich żyje w Windhuk i w prowincjach południowych.^[2]

[edytuj] Na świecie

Afrykanerzy emigrowali głównie do USA, Kanady, Wielkiej Brytanii, Holandii, Belgii, Australii i Nowej Zelandii.

Duża liczba młodych Afrykanerów bierze udział w międzynarodowych praktykach i pracach wakacyjnych, głównie w Wielkiej Brytanii i innych krajach Wspólnoty Narodów.

[edytuj] Nacjonalizm

Afrykanerów cechuje silny nacjonalizm i poczucie odrębności narodowej nie tylko wobec ludności kolorowej ale i innych białych. Nacjonalizm Afrykanerów budował się w trakcie walk z rdzennymi Afrykanami w XIX wieku oraz podczas wojen burskich na przełomie XIX i XX stulecia.

Afrykanerzy są też znani ze swoich konserwatywnych poglądów na kwestie obyczajowe i społeczne oraz mocne przywiązanie do religii kalwińskiej. Afrykanerski nacjonalizm w skrajnej wersji doprowadził do powstania doktryny i reżimu apartheidu w latach 1948-1989. Jednym z przejawów nacjonalizmu afrykanerskiego jest koncepcja separatystycznego państwa Burów czyli Volkstaat.

[edytuj] Znani przedstawiciele

Są to m.in. pisarze C.J. Langenhoven i Andre Brink, aktorka Charlize Theron, politycy i generałowie Jan Smuts oraz Luis Botha.

[edytuj] Zobacz też

• jÄ™zyk afrikaans