Ajatana
Z Wikipedii
Ajatana (skt. Āyatana; chiń. ru ( ); kor. ip ( ); jap. jū ( ); wiet. nhâp; tyb. skje.mč'ed ( ) * chiń. chu ( ); kor. ch'ǒ ( ); jap. so ( ); wiet. xu' ) - termin związany z teorią umysłu i zarazem z teorią karmy w mahajanie.
Słowo to można przetłumaczyć jako sfera.
Sześć ajatan, to sześć sfer wejść lub podstaw poznania czyli sześć organów zmysłów (zwanych także korzeniami, wewnętrznymi sferami - skt. indrija (indriya) wraz z sześcioma danymi zmysłowymi czy też przedmiotami zmysłów (zwanymi także kurzami, skt. guna) lub zewnętrznymi sferami (skt. visaya). A więc: oczy, uszy, nos, język, ciało i umysł (intelekt) oraz odpowiednie im: barwa-forma, dźwięk, zapach, smak, dotyk, postrzeganie rzeczy zewnętrznych (dharm)-koordynacja danych.
Ajatany składają się więc z 12 elementów: sześciu organów zmysłów, których funkcja podobna jest do drzwi (wejścia, skt. āya) aby mogły wejść wrażenia wynikające z ich zetknięcia się z sześcioma odpowiednimi danymi zmysłowymi.
Z tych sześciu organów zmysłów, pięć jest zewnętrznych (oczy, uszy, nos, język i ciało) i jeden, czyli umysł, jest wewnętrzny. Są one konfrontowane z danymi zmysłowymi (barwo-kształt, dźwięk itd.). Zejście się razem dwóch odpowiednich elementów wywołuje rezultat widzenia i inne rodzaje poznania. Oko widzi kolor i kształt, ucho słyszy dźwięk itd.
Funkcję organów zmysłowych można uważać za czynnik aktywny, przez który rzeczy, zjawiska itd. są postrzegane.
Czasami pojęcia tego używa się tylko do przedmiotów zmysłów i mówi się w tedy o sześciu ajatanach - skt. ṣadāyatana.
Poniższa tabelka przedstawia 12 ajatan.
| organ zmysłów |
przedmiot zmysłów |
| oczy | widzenie |
| uszy | dźwięki |
| nos | zapachy |
| język | smaki |
| ciało | dotyk |
| umysł | koordynacja danych itd. |
Zobacz:
12 ajatan - skt dvadaśāyatanam ( ) | chiń. shierchu ( ) | kor. sibich'ǒ ( ) | jūniso ( ) | wiet. thâp nhi xu'
6 ajatan - skt. ṣadāyatanam ( ) | chin. liuchu ( ) } kor. yukch'ǒ ( ) | jap. rokuso ( ) | wiet. luc xu'
| Niewyspane nastolatki mogą mieć nadciśnienie |
|
Nastolatki, które śpią mniej niż 6,5 godziny na dobę mają 2,5 razy większe ryzyko zachorowania na nadciśnienie niż ich bardziej wyspani koledzy. Nadciśnienie to jedna z głównych przyczyn zawałów serca i chorób układu krążenia.
|
| Najwyżsi ludzie świata |
|
Tytuł najwyższego człowieka na świecie powrócił do Chińczyka Bao Xishuna, gdyż obecny rekordzista, Ukrainiec Leonid Stadnyk, odmówił poddania się zmierzeniu według nowych zasad - podała agencja Reuters.
|
| USG pomaga przewidzieć zawał |
|
Badania ultrasonograficzne mogą pomóc w zidentyfikowaniu osób szczególnie zagrożonych zawałem serca i innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego - informuje pismo "Radiology".
|
| Odkryto głowę kolosalnego posągu cesarzowej |
|
Archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Turcji głowę wielkiego marmurowego posągu, przedstawiającego postać Faustyny Starszej, żony rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa - donosi serwis internetowy BBC News.
|
| Krew menstruacyjna może leczyć miażdżycę |
|
Komórki pozyskiwane z krwi menstruacyjnej mogą być wykorzystane do leczenia zaawansowanej miażdżycy tętnic obwodowych - informuje serwis "EurekAlert".
|