Z Wikipedii

Akcent ostry (´, akut) - znak diakrytyczny w postaci ukośnej kreski wznoszącej się od lewej do prawej (np. τό). Stosowany w alfabecie łacińskim, cyrylicy tylko do oznaczania akcentu i w alfabecie greckim tylko w samogłoskach.

[edytuj] Przyporządkowanie fonetyczne

[edytuj] Samogłoski

W przypadku samogłosek ten diakryt oznacza wydłużenie (á [aː]) lub przykładany do niej akcent np. hiszpańskie ánimo ['ɑ.ni.mo] (nastrój, duch), animo [ɑˈni.mo] (witam) i animó [ɑ.ni.'mo] (powitał). Inne miejsce litery Á świadczy o zmianie znaczenia wraz ze zmianą akcentu.

Ten diakryt może zmieniać stopień otwarcia samogłoski, np. è [ɛ] i é [e] oraz ò [ɔ] i ó [o] w katalońskim i włoskim. Również w języku francuskim akut (fr. accent aigu), zapożyczony z pisowni greckiej, używany nad literą e (np. l'été), oznacza zmianę barwy samogłoski.

[edytuj] Jako oznaczenie tonu

W niektórych językach służy również do oznaczania sylaby akcentowanej wypowiadanej w intonacji wznoszącej. Termin pierwotnie stosowany w odniesieniu do greki klasycznej (akcent toniczny w języku greckim już w starożytności został zastąpiony akcentem dynamicznym). Akcent akutowy spotykany był także m.in. w języku prasłowiańskim.

[edytuj] Spółgłoski

W języku słowackim litery Ĺ i Ŕ to wydłużone odpowiedniki L i R, które zachowują się w niektórych wypadkach jak samogłoski. W języku dolnołużyckim Ŕ oznacza miękkie r, np. cołnaŕ : (dopełniacz) cołnarja - pol. czółnarz.

W języku polskim i w łacince białoruskiej litery Ć [ʨ] Ń [ɲ] Ś [ɕ] Ź [ʑ] to zmiękczone odpowiedniki C N S Z.

[edytuj] Użycie

• Język polski: Ć Ń Ó Ś Ź i łacinka białoruska: Ć Ń Ś Ź.
• Język czeski, język islandzki: Á É Í Ó Ú Ý i język słowacki: Á É Í Ĺ Ó Ŕ Ú Ý
• Język górnołużycki: Ć, Ń, Ó
• Język dolnołużycki: Ć, Ń, Ŕ, Ś, Ź, Ó
• Język hiszpański, język kataloński, język portugalski, język galicyjski, język islandzki: Á É Í Ó Ú
• Język angielski, język szwedzki, bokmål: É (tylko w zapożyczeniach).
• Język turkmeński: Ý (wymawiane jako [j]).