Akord
Z Wikipedii
Akord to współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków o różnej wysokości i nazwie.
Współbrzmienie kilku dźwięków oddalonych o oktawę lub jej wielokrotności nie stanowi akordu. Powoduje jedynie wzmocnienie dźwięku najniższego i wzbogacenie jego barwy.
Dźwięki składające się na akord muszą mieć jednoznacznie określoną wysokość. Wynika z tego, że efekty perkusyjne nie mogą być składnikami akordu.
W niektórych przypadkach współbrzmienia dwudźwięków (odpowiadające definicji interwału) mogą być traktowane jako akordy niepełne. W nowszej harmonii budowane są akordy na bazie innych interwałów niż tercja, np. ich podstawą jest kwarta.
Spis treści |
[edytuj] Budowa akordu
Akordy buduje się tercjami. Zasada ta wynika z istnienia szeregu harmonicznego. Po ułożeniu tonów harmonicznych tercjami pomijając tony zwielokrotnione w oktawach, otrzymuje się pięć rodzajów akordów naturalnych:
- trójdźwięk durowy
- akord septymowy - czterodźwięk (z septymą małą)
- akord nonowy - pięciodźwięk (z septymą małą i noną wielką)
- akord undecymowy - sześciodźwięk (z septymą małą oraz wielkimi noną i undecymą)
- akord tercdecymowy - siedmiodźwięk (z septymą małą oraz wielkimi noną, undecymą i tercdecymą)
Nazwy akordów biorą się od interwału, w jakim są one zawarte.
Pierwszy (najniższy) dźwięk akordu nazywa się prymą, drugi - tercją, trzeci - kwintą, czwarty - septymą, piąty - noną, szósty - undecymą, siódmy - tercdecymą.
Poszczególne składniki akordu mogą być poprzemieszczane względem siebie lub ominięte. Jednak o typie akordu decyduje interwał w jakim zawiera się akord po uporządkowaniu jego dźwięków od najniższego do najwyższego oraz kontekst, w którym się znajduje w utworze.
[edytuj] Podział akordów
[edytuj] Ze względu na ilość dźwięków
- Trójdźwięk
- Akord septymowy (czterodźwięk)
- Akord nonowy (pięciodźwięk)
- Akord undecymowy (sześciodźwięk)
- Akord tercdecymowy (siedmiodźwięk)
[edytuj] Ze względu na współbrzmienie
- Akord konsonansowy - akord, w którym współbrzmienia między wszystkimi składnikami są konsonansowe (trójdźwięki durowe oraz molowe)
- Akord dysonansowy - akord, w którym przynajmniej jedno współbrzmienie pomiędzy składnikami jest dysonansowe. Przykładowo w akordzie septymowym między pierwszym a czwartym składnikiem znajduje się dysonujący interwał septymy.
[edytuj] Ze względu na pokrewieństwo
- Akordy pokrewne to takie okrody, które mają co najmniej jeden dźwięk wspólny.
- Akordy niepokrewne to takie akordy, któe nie mają żadnego dźwięku wspólnego.
Stosunek pokrewieństwa/niepokrewieństwa określa się interwałem, jaki tworzą prymy dwóch akordów. I tak C-dur i D-dur są niepokrewne w stosunku sekundy, zaś B-dur i F-dur są pokrewne w stosunku kwinty.
[edytuj] Ze względu na funkcję w danej tonacji
- Akordy główne, czyli trójdźwięki triady harmonicznej. W C-dur będą to: C-dur, F-dur i G-dur.
- Akordy poboczne, czyli trójdźwięki nie wchodzące w skład triady harmonicznej. W C-dur będą to trójdźwięki: d-moll, e-moll, a-moll, h-moll.
[edytuj] Postać akordu
Postać akordu określa jego przewrót. W zależności od tego, który składnik akordu znajduje się najniżej akord może być:
- w postaci zasadniczej - najniższym dźwiękiem jest pryma akordu
- w I przewrocie - najniższym dźwiękiem jest tercja akordu
- w II przewrocie - najniższym dźwiękiem jest kwinta akordu
- w III przewrocie - najniższym dźwiękiem jest septyma akordu
- w IV przewrocie - najniższym dźwiękiem jest nona akordu
- w V przewrocie - najniższym dźwiękiem jest undecyma akordu
- w VI przewrocie - najniższym dźwiękiem jest tercdecyma akordu
Nie każdy akord musi istnieć w każdej postaci. Trójdźwięk posiada pozycję zasadniczą oraz dwa przewroty, gdyż nie posiada więcej skłądników.
[edytuj] Pozycja akordu
Pozycja akordu określa składnik, który jest najwyższym dźwiękiem w akordzie (przykładowo trójdźwięk C-dur w pozycji tercji ma najwyżej umieszczoną tercję, czyli dźwięk e).
Zobacz też::
| Knol - nowa konkurencja dla Wikipedii |
|
Amerykański gigant informatyczny Google uruchomił serwis Knol, w którym internauci będą mogli publikować swoje artykuły i czerpać zyski z reklam - poinformował "Wall Street Journal".
|
| Mały Tarbosaurus odnaleziony na pustyni Gobi |
|
Japońscy i mongolscy uczeni odkryli kompletny szkielet młodego dinozaura sprzed 70 milionów lat - podało w czwartek japońskie muzeum przyrodnicze.
|
| Paliwo lepsze od benzyny |
|
Niewiele osób ma świadomość, iż borek wanadu może zdetronizować paliwa stosowane do napędu aut. Wynika to z faktu, iż związek ten gromadzi w sobie więcej energii niż popularne paliwa produkowane z ropy naftowej, informuje "Chemical Communications".
|
| Internet i alkohol wrogami szczupłej dziewczyny |
|
Dziewczęta i młode kobiety, które spędzają dużo czasu w internecie, za mało śpią lub regularnie pija alkohol są bardziej narażone na tycie niż ich rówieśniczki - informuje pismo "Journal of Pediatrics".
|
| Autystyczne człowiekożabie hybrydy |
|
Łącząc komórki jajowe żaby i komórki nerwowe pacjentów z autyzmem, naukowcy chcą lepiej poznać tę chorobę - informuje "New Scientist".
|