Aldozy
Z Wikipedii
Aldozy lub aldehydocukry - cukry proste, w których cząsteczkach występuje grupa aldehydowa, w przeciwieństwie do ketoz, w których występuje grupa ketonowa. Ich ogólny wzór sumaryczny to: CnH2nOn (gdzie n≥3).
Wzory aldoz są często pisane dla uproszczenia w postaci łańcuchowej, np. CH2OH-(CHOH)n-2-CHO, podczas gdy większość z nich jest związkami cyklicznymi.
Nazwy podgrup aldoz są tworzone przed dodanie przedrostka liczebnikowego związanego z liczbą atomów węgla występujących w cząsteczce cukru. Np. aldoheksoza zawiera sześć atomów węgla, a aldopentoza pięć. W naturze nie znaleziono wolnych trioz ani tetroz, natomiast wiele pentoz i heksoz odgrywa kluczowe role w procesach życiowych (np. glukoza i ryboza).
[edytuj] Podział aldoz
- Triozy (aldotriozy) (n=3):
- Tetrozy (aldotetrozy) (n=4):
- Pentozy (aldopentozy) (n=5):
- ryboza
- arabinoza
- ksyloza
- liksoza (likoza)
- deoksyryboza
- Heksozy (aldoheksozy) (n=6):
CH=O CH=O CH=O CH=O | | | | HC-OH HO-CH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HO-CH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | CH2-OH CH2-OH CH2-OH CH2-OH
D-alloza D-altroza D-glukoza D-mannoza
CH=O CH=O CH=O CH=O | | | | HC-OH HO-CH HC-OH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HO-CH HO-CH | | | | HO-CH HO-CH HO-CH HO-CH | | | | HC-OH HC-OH HC-OH HC-OH | | | | CH2-OH CH2-OH CH2-OH CH2-OH
D-guloza D-idoza D-galaktoza D-taloza
[edytuj] Reakcje charakterystyczne
- redukują amoniakalny roztwór azotanu(V) srebra(I) do metalicznego srebra (próba Tollensa) i związki miedzi(II) do czerwonego tlenku miedzi(I) (odczynnik Benedicta, odczynnik Fehlinga) (powstają kwasy onowe)
- reakcja utlenienia wodÄ… bromowÄ… (odbarwienie wody bromowej) - grupa aldehydowa utlenia siÄ™ do grupy karboksylowej (powstajÄ… kwasy onowe)
| "Zdrowie psychiczne problemem globalnym" |
|
Zdrowie psychiczne powinno stać się pierwszoplanowym zagadnieniem polityki globalnej - podkreślają psychiatrzy w przesłaniu na przypadający Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego.
|
| Komórki, które idą drogą wirusa |
|
Żywe komórki, hodowane na podłożu, na które naniesiono wcześniej ściśle uporządkowane pasma wirusów, chętniej wzrastają w miejscach gdzie znajdują się cząsteczki wirusów. W ten sposób możliwa jest kontrola wzrostu komórek oraz tworzenie tkanek o charakterystycznym, wcześniej zaplanowanym dwuwymiarowym układzie przestrzennym, donosi "Chemical Communications".
|
| Wycinanie lasów to większe straty od kryzysu finansowego |
|
Wycinanie lasów przynosi światowej gospodarce znacznie większe straty niż obecny kryzys finansowy. Taki wniosek płynie z raportu, przygotowanego na zlecenie Unii Europejskiej, opublikowanego w ramach Światowego Kongresu Ochrony Przyrody, który odbywa się w Barcelonie.
|
| Dlaczego warto uczyć kosmologii |
|
Kosmologia to młoda nauka fizyczna, której najgwałtowniejszy rozwój miał miejsce w XX wieku. Teraz w dobie wspaniałego rozwoju technik obserwacyjnych, ta nauka oferuje nam obraz pełnego piękna i tajemnic Wszechświata, w którym żyjemy.
|
| Jedna trzecia Polaków ma nadwagę |
|
Ponad połowa Polaków (51 proc.) może pochwalić się prawidłową wagą ciała; prawie jedna trzecia (32 proc.) ma nadwagę, a 14 proc. jest otyłych. 3 proc. to osoby z wagą poniżej wagi prawidłowej - wynika z sondażu TNS OBOP.
|