Alec Douglas-Home
Z Wikipedii
| Alec Douglas-Home | |
| Data i miejsce urodzenia | 2 lipca 1903 Londyn |
| Data i miejsce śmierci | 9 października 1995 Coldstream |
Premier Wielkiej Brytanii |
|
| Okres urzędowania | od 19 listopada 1963 do 16 listopada 1964 |
| Przynależność polityczna | Partia Konserwatywna |
| Poprzednik | Harold Macmillan |
| Następca | Harold Wilson |
Minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii |
|
| Okres urzędowania | od 27 lipca 1960 (1 okres); 20 czerwca 1970 (2) do 20 października 1963 (1); 4 marca 1974 (2) |
| Poprzednik | Selwyn Lloyd (1); Michael Stewart (2) |
| Następca | Rab Butler (1); James Callaghan (2) |
Wielce Czcigodny Alexander Frederick Douglas-Home, baron Home of Hirsel, 14. hrabia Home KT (znany jako Sir Alec Douglas-Home) (ur. 2 lipca 1903 w Londynie, zm. 9 października 1995 w Coldstream), brytyjski arystokrata, dyplomata i polityk. W czasie swej długiej kariery Home był osobistym sekretarzem premiera Neville'a Chamberlaina, dwukrotnym ministrem spraw zagranicznych i, przez rok (1963-1964) premierem rządu Jej Królewskiej Mości.
Do Douglasa-Home'a należy szereg rekordów. Był jedynym politykiem, który, aby stanąć na czele rządu, zrezygnował z tytułu i przysługującego mu miejsca w Izbie Lordów, ostatnim członkiem tej Izby, który został mianowany premierem i ostatnim, który został osobiście wskazany przez brytyjskiego monarchę.
Spis treści |
[edytuj] Przed rozpoczęciem kariery politycznej
[edytuj] Wczesne lata i pochodzenie
Urodzony w Mayfair, który jest częścią Londynu Home był najstarszym synem Charlesa Douglasa-Home'a, 13. hrabiego Home. Przyszły premier miał brata Williama Douglas-Home'a, który był dramaturgiem. Home kształcił się w renomowanym Eton College oraz Christ Church w Oksfordzie.
3 października 1936 r. ożenił się z Elizabeth Alington (zm. 1990), córką Cyrila Alingtona i Margaret Lyttelton, córki George'a Lytteltona, 4. barona Lyttelton. Miał z nią syna i trzy córki:
- Lavinia Caroline Douglas-Home (ur. 11 października 1937)
- Meriel Kathleen Douglas-Home (ur. 27 listopada 1939), żona Adriana Darby'ego
- Diana Lucy Douglas-Home (ur. 18 grudnia 1940)
- David Alexander Cospartick Douglas-Home (ur. 20 listopada 1943), 15. hrabia Home
[edytuj] Kariera w krykiecie
Home jeszcze w szkole zainteresował się krykietem. Jest jednym premierem brytyjskim, który miał za sobą karierę sportową w tej dyscyplinie.
Grający pod przydomkiem "Lord Dunglass" Home brał udział w wielu pierwszoklasowych meczach (dziesięć w latach 1924-1927), między innymi przeciwko Argentynie (podczas gościnnego pobytu jego klubu w Ameryce Południowej. W 1966 r. został przewodniczącym Marylebone Cricket Club.
[edytuj] Kariera polityczna
Home został wybranym w roku 1931 r. posłem do parlamentu z ramienia Szkockich Unionistów, afiliowanej z Partią Konserwatywną, z okręgu wyborczego Lanark.
[edytuj] "Monachijczyk"
Niedługo potem (dzięki swoim koneksjom rodzinnym miał ułatwiony start w polityce) został mianowany osobistym sekretarzem Neville'a Chamberlaina, który w latach 1937-1940 pełnił funkcję premiera. Chamberlain znany jest głównie ze swej niesławnej polityki ułagodzenia Hitlera, która w efekcie współprzyczyniła się do wybuchu II wojny światowej i nieprzygotowania do niej obozu alianckiego.
Home wielokrotnie potem w czasie dalszej kariery był oskarżany o bycie członkiem monachijskiej kliki, która prowadziła ową ugodową politykę. W rzeczy samej Home, jako bliski współpracownik Chamberlaina w owym czasie, nie może, w dość zgodnej opinii historyków, uniknąć przynajmniej cząstki odpowiedzialności za działalność owej kliki.
[edytuj] Przed objęciem stanowiska premiera
Home, który nie odgrywał jakiejś bardzo znaczącej roli w okresie rządów Winstona Churchilla, ale był już znaczącą figurą w partii, przegrał wybory w roku 1945 r. Był to w ogóle rok przejęcia władzy przez Partię Pracy, która odniosła wówczas lawinowe zwycięstwo.
Jednakże Home odzyskał swój mandat w roku 1950, ale że w owym czasie odziedziczył po ojcu tytuł hrabiego Home, automatycznie musiał zrezygnować z miejsca w Izbie Gmin na rzecz fotela w Izbie Lordów.
Ale nie zaszkodziło to w niczym jego karierze gabinetowej W latach 1955-1960 był ministrem ds. Wspólnoty Narodów, a w latach 1960-1963 ministrem spraw zagranicznych. Prócz tego w latach 1957-1960 był przewodniczącym Izby Lordów.
[edytuj] Premier rządu Jej Królewskiej Mości
Po rezygnacji premiera konserwatysty Harolda Macmillana, który był poważnie osłabiony m.in. aferą Profumo liderzy rządzącej partii zaczęli rozglądać się za jego następcą na okres roku, który pozostał do nowych wyborów.
Ich wybór padł na Home'a. Prawo brytyjskie wymaga, aby premier był członkiem Izby Gmin. W tym celu Home musiał zrezygnować z miejsca w izbie wyższej parlamentu i tytuły lorda, który przejął jego syn, David Douglas-Home. Niejako ad hoc Home został dokooptowany w skład izby niższej, w której zasiadał od tej pory w latach 1963-1974. Reprezentował wówczas okręg wyborczy Kinross and Western Perthshire.
Właściwie pierwszeństwo do sukcesji w partii przysługiwało wicepremierowi Rabowi Butlerowi, ale i tym razem został on, jak po rezygnacji Anthony'ego Edena, pominięty na rzecz Home'a, który był kompromisowym kandydatem, zaproponowanym Elżbiecie II przez odchodzącego Macmillana. Prócz tego niedawny lord, teraz tytułowany sir, odziedziczył po nim kierownictwo partii.
Home był, nie ma co ukrywać, przywódcą tymczasowym na okres niespełna roku. Po zwycięstwie w wyborach roku 1964 premierostwo przejął leader laburzystów Harold Wilson. Rok później Home stracił też funkcję lidera osłabionych konserwatystów na rzecz Edwarda Heatha.
W okresie premierostwa Home'a wykonano ostatni wyrok śmierci w Wielkiej Brytanii (została zniesiona przez następny rząd).
[edytuj] Dalsza kariera i wejście Wielkiej Brytanii do wspólnoty
W roku 1970 r., kiedy Heath został premierem pokonując Wilsona (który notabene pokonał go po czterech latach), jedną z jego najważniejszych nominacji, na szefa dyplomacji, był były premier Home.
Jeżeli można mówić o ważnych zasługach Home'a jako polityka, to raczej nie jako tymczasowego premiera, ale ministra, który wraz z Heathem wprowadził Wielką Brytanię do Wspólnoty Europejskiej.
[edytuj] Emerytura
Po porażce rządu Heatha w wyborach roku 1974 r., które ponownie wyniosły do władzy Wilsona, Home wycofał się z czynnej polityki. Niebawem ponownie zasiadł w Izbie Lordów, akceptując dożywotni tytuł Barona Home of the Hirsel.
W momencie śmierci został, po dziś dzień, trzecim najdłużej żyjącym (po Jamesie Callaghanie i Macmillanie) premierem w historii (ponad 92 lata).
[edytuj] Gabinet Aleca Douglasa-Home'a
- premier Wielkiej Brytanii: Alec Douglas-Home
- Lord Kanclerz: Reginald Manningham-Buller, 1. baron Dilhorne
- Lord Przewodniczący Rady: Quintin Hogg
- Lord Tajnej Pieczęci, przewodniczący Izby Gmin: Selwyn Lloyd
- Kanclerz Skarbu: Reginald Maudling
- minister spraw zagranicznych: Rab Butler
- minister spraw wewnętrznych: Henry Brooke
- minister ds. samorządu lokalnego: Keith Joseph
- minister obrony: Peter Thorneycroft
- minister lotnictwa cywilnego: Julian Amery
- minister transportu: Ernest Marples
- minister mocy: Frederick Erroll
- minister przemysłu, handlu i rozwoju regionalnego, przewodniczący Zarządu Handlu: Edward Heath
- minister kolonii, minister ds. Wspólnoty Narodów: Duncan Sandys
- minister edukacji: Edward Boyle
- minister zdrowia: Anthony Barber
- naczelny sekretarz skarbu, Paymaster-General: John Boyd-Carpenter
- minister pracy: Joseph Godber
- minister prac publicznych: Geoffrey Rippon
- minister rolnictwa: Christopher Soames
- minister ds. Szkocji: Michael Noble
- Kanclerz Księstwa Lancaster: John Hare, 1. wicehrabia Blakenham
- minister bez teki: Bill Deedes
- minister bez teki, przewodniczący Izby Lordów: Peter Carington, 6. baron Carrington
Zmiany
- kwiecień 1964 r. – Quintin Hogg zastąpił Edwarda Boyle'a na stanowisku ministra edukacji
[edytuj] Tytuły od urodzin do śmierci
- Alexander Douglas-Home, Esq (1903-1918)
- Lord Dunglass (1918-1931)
- Lord Dunglass, MP (1931-1945)
- Lord Dunglass (1945-1950)
- Lord Dunglass, MP (1950-1951)
- The Right Honourable Lord Dunglass, MP (1951)
- The Right Honourable The Earl of Home, PC (1951-1962)
- The Right Honourable The Earl of Home, KT, PC (1962-1963)
- The Right Honourable Sir Alexander Douglas-Home, KT (1963)
- The Right Honourable Sir Alexander Douglas-Home, KT, MP (1963-1974)
- The Right Honourable The Lord Home of the Hirsel, KT, PC (1974-1995)
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Poprzednik Charles Douglas-Home, 13. hrabia Home |
Hrabia Home 1951-1963 |
Następca David Douglas-Home, 15. hrabia Home |
Lord Addison • Philip Noel-Baker • Patrick Gordon Walker • Lord Ismay • Lord Salisbury • Lord Swinton • Lord Home • Duncan Sandys • Arthur Bottomley • Herbert Bowden • George Thomson
Lord Townshend • Lord Carteret • Książę Newcastle • Książę Devonshire • Książę Newcastle • Lord Bute • Lord Rockingham • Książę Grafton • Lord Rockingham • Lord Shelburne • Książę Portland • Lord Sydney • Książę Leeds • Lord Grenville • Lord Pelham • Lord Hawkesbury • Lord Grenville • Lord Liverpool • Lord Goderich • Książę Wellington • Lord Grey • Lord Melbourne • Książę Wellington • Lord Melbourne • Książę Wellington • Lord Lansdowne • Lord Derby • Lord Aberdeen • Lord Granville • Lord Derby • Lord Granville • Lord Russell • Lord Derby • Lord Malmesbury • Lord Granville • Książę Richmond • Lord Beaconsfield • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Kimberley • Lord Rosebery • Lord Salisbury • Książę Devonshire • Lord Lansdowne • Lord Ripon • Lord Crewe • Lord Curzon • Lord Haldane • Lord Curzon • Lord Salisbury • Lord Parmoor • Lord Reading • Lord Hailsham • Lord Londonderry • Lord Halifax • Lord Stanhope • Lord Caldecote • Lord Halifax • George Lloyd • Lord Moyne • Lord Cranborne • Lord Addison • Lord Salisbury • Lord Home • Lord Hailsham • Lord Carrington • Lord Longford • Lord Shackleton • Lord Jellicoe • Lord Windlesham • Lord Shepherd • Lord Peart • Lord Soames • Lady Young • Lord Whitelaw • Lord Belstead • Lord Waddington • Lord Wakeham • Lord Cranborne • Lord Richard • Lady Jay of Paddington • Lord Williams of Mostyn • Lady Amos • Lady Ashton
Książę Suffolk • Lord St John • Książę Northumberland • Lord Manchester • Lord Marlborough • Lord Conway • Lord Shaftesbury • Lord Radnor • Lord Rochester • Lord Halifax • Lord Sunderland • Książę Leeds • Lord Pembroke • Książę Somerset • Lord Pembroke • Lord Somers • Lord Rochester • Książę Buckingham i Normanby • Lord Nottingham • Książę Devonshire • Lord Sunderland • Książę Kingston-upon-Hull • Lord Townshend • Lord Carleton • Książę Devonshire • Lord Trevor • Lord Wilmington • Lord Harrington • Książę Dorset • Lord Granville • Książę Bedford • Lord Winchilsea • Lord Northington • Lord Gower • Lord Bathurst • Lord Camden • Lord Stormont • Lord Gower • Lord Camden • Lord Fitzwilliam • Lord Mansfield • Lord Chatham • Książę Portland • Lord Sidmouth • Lord Camden • Lord Fitzwilliam • Lord Sidmouth • Lord Camden • Lord Sidmouth • Lord Harrowby • Książę Portland • Lord Bathurst • Lord Lansdowne • Lord Rosslyn • Lord Lansdowne • Lord Wharncliffe • Książę Buccleuch • Lord Lansdowne • Lord Lonsdale • Lord Granville • John Russell • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Granville • Książę Buckingham i Chandos • Książę Marlborough • Lord Ripon • Lord Aberdare • Książę Richmond • Lord Spencer • Lord Carlingford • Lord Cranbrook • Lord Spencer • Lord Cranbrook • Lord Kimberley • Lord Rosebery • Książę Devonshire • Lord Londonderry • Lord Crewe • Lord Tweedmouth • Lord Wolverhampton • Lord Beauchamp • Lord Morley • Lord Beauchamp • Lord Crewe • Lord Curzon • Arthur Balfour • Lord Salisbury • Lord Parmoor • Lord Curzon • Lord Balfour • Lord Parmoor • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Lord Halifax • Lord Hailsham • Lord Runciman of Doxford • Lord Stanhope • Neville Chamberlain • John Anderson • Clement Attlee • Lord Woolton • Herbert Morrison • Lord Addison • Lord Woolton • Lord Salisbury • Lord Home • Lord Hailsham • Lord Home • Lord Hailsham • Herbert Bowden • Richard Crossman • Fred Peart • William Whitelaw • Robert Carr • James Prior • Edward Short • Michael Foot • Lord Soames • Francis Pym • John Biffen • Lord Whitelaw • John Wakeham • Geoffrey Howe • John MacGregor • Tony Newton • Ann Taylor • Margaret Beckett • Robin Cook • John Reid • Lord Williams of Mostyn • Lady Amos • Lady Ashton
Charles James Fox • Lord Grantham • Charles James Fox • Lord Temple • Książę Leeds • Lord Grenville • Lord Hawkesbury • Lord Harrowby • Lord Mulgrave • Charles James Fox • Lord Howick • George Canning • Lord Bathurst • Lord Wellesley • Lord Castlereagh • George Canning • Lord Dudley • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Książę Wellington • Lord Palmeston • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Granville • Lord Malmesbury • John Russell • Lord Clarendon • Lord Malmesbury • Lord Russell • Lord Clarendon • Lord Stanley • Lord Clarendon • Lord Granville • Lord Derby • Lord Salisbury • Lord Granville • Lord Salisbury • Lord Rosebery • Lord Iddesleigh • Lord Salisbury • Lord Rosebery • Lord Kimberley • Lord Salisbury • Lord Lansdowne • Edward Grey • Arthur Balfour • Lord Curzon • Ramsay MacDonald • Austen Chamberlain • Arthur Henderson • Lord Reading • John Simon • Samuel Hoare • Anthony Eden • Lord Halifax • Anthony Eden • Ernest Bevin • Herbert Morrison • Anthony Eden • Harold Macmillan • Selwyn Lloyd • Lord Home • Rab Butler • Patrick Gordon Walker • Michael Stewart • George Brown • Michael Stewart • Alec Douglas-Home • James Callaghan • Anthony Crosland • David Owen • Lord Carrington • Francis Pym • Geoffrey Howe • John Major • Douglas Hurd • Malcolm Rifkind • Robin Cook • Jack Straw • Margaret Beckett • David Miliband
Robert Walpole • Lord Wilmington • Henry Pelham • Książę Newcastle • Książę Devonshire • Książę Newcastle • Lord Bute • George Grenville • Lord Rockingham • Lord Chatham • Książę Grafton • Lord North • Lord Rockingham • Lord Shelburne • Książę Portland • William Pitt Młodszy • Lord Sidmouth • William Pitt Młodszy • Lord Grenville • Książę Portland • Spencer Perceval • Lord Liverpool • George Canning • Lord Goderich • Książę Wellington • Lord Grey • Lord Melbourne • Książę Wellington • Robert Peel • Lord Melbourne • Robert Peel • John Russell • Lord Derby • Lord Aberdeen • Lord Palmerston • Lord Derby • Lord Palmerston • Lord Russell • Lord Derby • Benjamin Disraeli • William Ewart Gladstone • Lord Beaconsfield • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Salisbury • William Ewart Gladstone • Lord Rosebery • Lord Salisbury • Arthur Balfour • Henry Campbell-Bannerman • Herbert Henry Asquith • David Lloyd George • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Clement Attlee • Winston Churchill • Anthony Eden • Harold Macmillan • Alec Douglas-Home • Harold Wilson • Edward Heath • Harold Wilson • James Callaghan • Margaret Thatcher • John Major • Tony Blair • Gordon Brown
Arthur Balfour • Joseph Chamberlain • Arthur Balfour • Andrew Bonar Law • Edward Carson • Herbert Henry Asquith • Donald Maclean • Herbert Henry Asquith • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Ramsay MacDonald • Stanley Baldwin • Arthur Henderson • George Lansbury • Clement Attlee • Hastings Lees-Smith • Frederick Pethick-Lawrence • Arthur Greenwood • Clement Attlee • Winston Churchill • Clement Attlee • Hugh Gaitskell • George Brown • Harold Wilson • Alec Douglas-Home • Edward Heath • Harold Wilson • Edward Heath • Margaret Thatcher • James Callaghan • Michael Foot • Neil Kinnock • John Smith • Margaret Beckett • Tony Blair • John Major • William Hague • Iain Duncan Smith • Michael Howard • David Cameron
Anthony Eden • Herbert Morrison • Alfred Robens • Aneurin Bevan • Denis Healey • Harold Wilson • Patrick Gordon Walker • Rab Butler • Reginald Maudling • Christopher Soames • Alec Douglas-Home • Denis Healey • James Callaghan • Alec Douglas-Home • Geoffrey Rippon • Reginald Maudling • John Davies • Francis Pym • Peter Shore • Denis Healey • Gerald Kaufman • Jack Cunningham • Robin Cook • John Major • Michael Howard • John Maples • Francis Maude • Michael Ancram • Liam Fox • William Hague
W Izbie Lordów: Książę Wellington • Lord Derby • Lord Malmesbury • Lord Cairns • Książę Richmond • Lord Beaconsfield • Lord Salisbury • Książę Devonshire • Lord Lansdowne • Lord Curzon • Lord Salisbury • Lord Hailsham • Lord Londonderry • Lord Halifax • Lord Stanhope • Lord Caldecote • Lord Halifax • Lord Lloyd • Lord Moyne • Lord Salisbury • Lord Home • Lord Hailsham • Lord Carrington • Lord Jellicoe • Lord Windlesham • Lord Carrington • Lord Soames • Lady Young • Lord Whitelaw • Lord Belstead • Lord Waddington • Lord Wakeham • Lord Cranborne • Lord Strathclyde
W Izbie Gmin: Robert Peel • George Bentinck • Lord Granby • Benjamin Disraeli • John Herries • Stafford Northcote • Michael Hicks-Beach • Randolph Churchill • William Henry Smith • Arthur Balfour • Andrew Bonar Law • Austen Chamberlain • Andrew Bonar Law • Stanley Baldwin • Neville Chamberlain • Winston Churchill • Anthony Eden • Harold Macmillan • Alec Douglas-Home • Edward Heath • Margaret Thatcher • John Major • William Hague • Iain Duncan Smith • Michael Howard • David Cameron
W dniu powstania
Rab Butler • Harry Crookshank • David Eccles • Anthony Eden • Derick Heathcoat-Amory • Lord Home • Lord Kilmuir • Alan Lennox-Boyd • Selwyn Lloyd • Gwilym Lloyd George • Harold Macmillan • Walter Monckton • Osbert Peake • Lord Salisbury • Duncan Sandys • James Stuart • Peter Thorneycroft • Lord Woolton
Późniejsi członkowie gabinetu
Patrick Buchan-Hepburn • Antony Head • Iain Macleod • Lord Selkirk
W dniu powstania
Henry Brooke • Rab Butler • David Eccles • Lord Hailsham • Derick Heathcoat-Amory • Charles Hill • Lord Home • Lord Kilmuir • Alan Lennox-Boyd • Selwyn Lloyd • John Maclay • Iain Macleod • Harold Macmillan • Lord Mills • Lord Salisbury • Duncan Sandys • Peter Thorneycroft • Harold Watkinson
Późniejsi członkowie gabinetu
John Hare • Geoffrey William Lloyd • Reginald Maudling
W dniu powstania
Henry Brooke • Rab Butler • David Eccles • Lord Hailsham • John Hare • Edward Heath • Derick Heathcoat-Amory • Charles Hill • Lord Home • Lord Kilmuir • Selwyn Lloyd • John Maclay • Iain Macleod • Harold Macmillan • Ernest Marples • Reginald Maudling • Lord Mills • Duncan Sandys • Harold Watkinson
Późniejsi członkowie gabinetu
Julian Amery • John Boyd-Carpenter • Edward Boyle • Bill Deedes • Lord Dilhorne • Frederick Erroll • Keith Joseph • Michael Noble • Enoch Powell • Christopher Soames • Peter Thorneycroft