Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy konstruktora lotniczego. Zobacz też: Aleksandr Nikołajewicz Jakowlew.

Józef Stalin, Woroszyłow, i Jakowlew (z przodu), Nikita Chruszczow. Moskwa, 1935

Alesander Siergiejewicz Jakowlew (ros. Александр Сергеевич Яковлев; ur. 19 marca/1 kwietnia 1906 w Moskwie, zm. 22 sierpnia 1989 tamże) - rosyjski konstruktor lotniczy, generał lotnictwa.

Od 1935 główny konstruktor biura konstrukcyjnego, w którym do końca lat 30. XX wieku zaprojektowano kilka samolotów, oznaczonych symbolem AIR. W latach 1940-1946 pełnił funkcję zastępcy ludowego komisarza (ministra) przemysłu lotniczego ZSRR.

Projektowane pod kierunkiem Jakowlewa samoloty otrzymywały oznaczenia Jak. W biurze konstrukcyjnym Jakowlewa zaprojektowano szereg samolotów, które weszły do użycia w czasie II wojny światowej. Szczególnie znane są tutaj myśliwce Jak-1, Jak-3 i Jak-9, ale także samolot transportowy Jak-6.

Działalność Jakowlewa podczas wojny oceniana jest jednak w sposób niejednoznaczny. Współcześnie historycy uważają, że wykorzystując swoją pozycję we władzach, promował własne konstrukcje, które były kierowane do masowej produkcji pomimo niższych osiągów i jakości od konkurencyjnych projektów (np. myśliwiec Jak-1) lub nieodpowiadania potrzebom lotnictwa (np. lekki bombowiec Jak-2). Szczególnie odegrał rolę w odsunięciu na boczny tor Nikołaja Polikarpowa i odrzuceniu jego udanych projektów myśliwców I-180 i I-185. Próbował również osłabić pozycję Ławoczkina.

W 1945 r. Jakowlew zaprojektował pierwszy radziecki samolot z napędem odrzutowym, Jak-15, który wszedł do produkcji seryjnej. Bardziej znanymi cywilnymi konstrukcjami Jakowlewa są samoloty pasażerskie Jak-40 i Jak-42 a także samoloty szkolno-treningowe Jak-11, Jak-18 i Jak-52 oraz akrobacyjny Jak-50.

Jakowlew otrzymał wiele nagród państwowych, wyróżnień i orderów ZSRR.