Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy cesarza bizantyjskiego. Zobacz też: Aleksy I Wielki Komnen.

Aleksy I (ze starogreckiego manuskryptu)

Aleksy I Komnen (ur. 1048, zm. 15 sierpnia 1118) – cesarz bizantyjski od 4 kwietnia 1081.

Pochodził z arystokratycznego rodu Komnenów z Azji Mniejszej, który miał na dworze wpływy już za czasów dynastii Dukasów. Zasiadł na tronie w drodze zamachu stanu dzięki poparciu braci (Izaaka i Adriana) oraz spowinowaconych z nim Dukasów (dzięku zawartemu w 1077 małżeństwu z Ireną Dukeną). Ojciec m.in. Anny Komneny i Jana II Komnena.

W momencie wstąpienia na tron sytuacja Cesarstwa była bardzo poważna – zagrożenie najazdami Połowców i Kumanów od północy (zza Dunaju), Słowian Południowych z północnego zachodu, Normanów z południowej Italii i Turków seldżuckich ze wschodu (którzy w wyniku miażdżącego zwycięstwa w bitwie pod Manzikertem, 19 sierpnia 1071 podbili niemal całą bizantyńską Azję Mniejszą). Słabość Cesarstwa zwiększały również wewnętrzne rozłamy i niepokoje związane z działalnością sekt (manichejczycy, paulicjanie, bogomili) oraz groźną opozycją wewnętrzną (spiski wojskowe i senatorskie).

Aleksy, w pełni świadomy zagrożenia i słabości państwa, zręcznie walczył z wrogami zewnętrznymi i wewnętrznymi przy pomocy środków zarówno militarnych, jak i dyplomatycznych. Zawarłszy układ pokojowy z Turkami (w 1081 r.), skoncentrował swoje szczupłe siły na prowadzonej z wielkim trudem i zmiennym szczęściem walce z Normanami (1081-1085). Podczas bitwy pod Dyrrachion, 18 października 1081 dzięki osobistemu męstwu cudem uniknął śmierci lub niewoli. (Mimo grożących niebezpieczeństw, Aleksy, jako doświadczony wódz i odważny żołnierz, osobiście prowadził wiele kampanii.)

Aleksy I przyjmuje Gotfryda z Bouillon i towarzyszących mu krzyżowców

Po wyparciu Normanów, w latach 1085-1090 bez wyraźnych sukcesów próbował odeprzeć najazdy Połowców i Kumanów (z północy), Serbów (z zachodu) i Turków (ze wschodu). Przywróciwszy chwilowo potęgę Cesarstwa, poprosił Zachód o dostarczenie wojsk zaciężnych, których w Bizancjum brakowało. Apel został inaczej odebrany – w 1095 papież Urban II wystąpił z projektem krucjaty przeciw Turkom, której celem miała służyć nie tyle pomocy Cesarstwu, co wyparciu muzułmanów z Ziemi Świętej. W 1096 Aleksy wymusił na krzyżowcach złożenie hołdu lennego i obietnicę, że odebrane ziemie zostaną zwrócone Bizancjum. Sam dostarczył floty na przewiezienie krzyżowców przez Bosfor.

Pod koniec życia Aleksy szczególnie aktywnie dążył do pokojowego ograniczenia wpływów sekt chrześcijańskich (głównie paulicjan i bogomiłów). Powodem mogło być zwłaszcza szybkie rozprzestrzenianie się wyznawców tych odłamów chrześcijaństwa na obszarze cesarstwa w II poł. XI wieku. Zapewne w latach 1101- 1104 odbyła się pod jego przewodnictwem debata duchowieństwa bizantyńskiego z bogomiłami. Natomiast w 1114 cesarz spotkał się z paulicjanami i bogomiłami w mieście Filipopol w Tracji. W jego wyniku miało dojść do apostazji kilku tysięcy zwolenników tych sekt, których osadził w nowym mieście niedaleko Filipopola – Aleksjopol (Neokastron)^[1]. Jednak przynajmniej bogomilizm był już tak mocno zakorzeniony, że nie udało się go poważniej osłabić.

Przypisy

Poprzednik Nicefor III Botaniates

Cesarz bizantyjski 1081-1118

Następca Jan II Komnen

Mugabe nie dotrzymuje słowa

Prezydent Zimbabwe Robert Mugabe nie zamierza dotrzymać słowa o podziale władzy z opozycją i nie chce oddać jej kilku stanowisk ministerialnych. Unia Europejska grozi mu za to wprowadzeniem sankcji.

Rozmawiać z Rosją czy nie?

Po wybuchu wojny w Gruzji, Unia Europejska zawiesiła rozmowy z Rosją na temat nowego partnerstwa. Teraz Wspólnota jest podzielona w ocenie, czy Moskwa spełniła warunki by negocjacje znów ruszyły.

Kim Dzong Il jest chory, bo drzewa sÄ… zielone?

Phenian w sobotę pokazał zdjęcia niewidzianego od tygodni przywódcy Kim Dzong Ila. Miały być stanowczym dementi wobec pojawiających się plotek o jego śmierci lub chorobie. Tymczasem południowokoreańskie media spekulują, że zdjęcia powstały kilka miesięcy temu...

Uzbekistan dołącza do Białorusi

Nie tylko Białoruś może cieszyć się ze zniesienia sankcji przez Unię Europejską. Także Uzbekistan został wykreślony przez unijnych ministrów z listy zakazu wjazdu do Europy.

Szpieg w brytyjskiej armii

Kapral Daniel James przez kilka miesięcy przekazywał tajne dane brytyjskiej misji w Afganistanie Irańczykom. W końcu wpadł, a w Wielkiej Brytanii trwa właśnie jego proces.