Alfons V Afrykańczyk - Google

Alfons V Afrykańczyk

Z Wikipedii

(Przekierowano z Alfons V (król Portugalii))
Skocz do: nawigacji, szukaj
Alfons V
Alfons V

Alfons V Afrykańczyk (15 stycznia 1432 - 28 sierpnia 1481), król Portugalii od 1438.

Spis treści

[edytuj] Początek panowania

Alfons V był synem króla Edwarda I Avis i Eleonory Aragońskiej. Urodził się i zmarł w Sintrze. Jako dziecko otrzymał staranne wykształcenie, przez co najprawdopodobniej przejawiał szacunek do nauki. Jego wychowawcami byli Stefan z Neapolu i Mateusz z Pizy. Po śmierci ojca w 1438 roku, który zmarł na dżumę, Alfons V odziedziczył tron mając 6 lat. Z powodu małoletności władcy regencję miała sprawować jego matka Eleonora Aragońska, ale w wyniku buntu mieszczan regentem został stryj Alfonsa - książę Coimbry infant Piotr - brat Edwarda I, posiadający poparcie mieszczan, głównie cechów Lizbony, które chciały okrzyknąć go królem. Regent szybko zdominował młodego władcę stając się jedną z najważniejszych osób w królestwie, co więcej Piotr był przeciwny dalszej ekspansji morskiej Portugalczyków. Po osiągnięciu pełnoletności Alfons odsunął od rządów Piotra i zdecydował się zaufać pomocy dwóch innych braci jego ojca tzn. Henryka Żeglarza, księcia Viseu i Alfonsa, księcia Bragança. Ci dwaj książęta reprezentowali odmienne stanowisko niż Piotr. Henryk był zwolennikiem wypraw do Maroka i ekspedycji morskich do Afryki, a Alfons chciał aby korona ponownie oparła się o szlachtę, a nie rozgrywała przeciw niej mieszczan. Z tego powodu postanowili oni wyeliminować Piotra, którego zabito w bitwie pod Alfarrobeira w maju 1449 roku. Od tej pory rozpoczęły się samodzielne rządy Alfonsa, który jednak i tak realizował idee stryjów dzięki którym uzyskał swobodę. Dlatego nie tylko zaangażował się w walki w Afryce ale również pogodził dwór z wieloma rodami szlacheckimi, które utraciły łaskę podczas rządów jego dziadka Jana I.

[edytuj] Walki w Afryce

Gdy w 1453 Turcy zdobyli Konstantynopol papież Mikołaj V wezwał monarchów europejskich do krucjaty przeciw niewiernym. Jednak czasy krucjat już się zakończyły i chętnych nie było wielu. Jednym z nielicznych był król Portugalii, który zobowiązał się wystawić 12 tysięcy żołnierzy i walczyć z Saracenami. Kiedy okazało się że krucjata na Wschód nie wyruszy Alfons postanowił zgromadzone wojska i środki użyć w Afryce. Wyprawa króla zakończyła się sukcesem, a wojska królewskie zdobyły w 1458 roku Al-Kasr-as-Saghir. Późniejsza wyprawa miała mniej szczęścia ponieważ uległa murom Tangeru w 1463 roku. Mimo to w 1471 roku zorganizowano nową wyprawę której owocem było zdobycie Arzili i Tangeru. Od akcji w Afryce zyskał swój przydomek, a sam król w 1471 roku rozszerzył swoją tytulaturę, która odtąd brzmiała król Portugalii i Algarve po tej i tamtej stronie Afryki. Zasługi Aflonsa V zostały już wcześniej dostrzeżone i docenione przez papieża Mikołaja V, który w 1455 wydał bullę Romanus pontifex, w której przyznawał królowi portugalskiemu, jego sukcesorom i infantowi Henrykowi prawo podboju nowych terenów w Afryce, walki z niewiernymi i monopol na handel, a tym którzy by Portugalii utrudniali ich dzieło groził ekskomuniką. Po śmierci stryja Henryka Alfons V przez jakiś czas osobiście interesował się wyprawami portugalskich żeglarzy do Afryki. Podczas jego panowania dopłynęli oni do Przylądka Zielonego, Wyspy Zielonego Przylądka, Zatoki Gwinejskiej oraz zajęto wyspę Fernando Po.

[edytuj] Konflikt z Kastylią

Na końcowy okres rządów Alfonsa V przypadł konflikt z Kastylią przez który zaniedbał on inne sprawy w tym także kwestię odkryć geograficznych. Po śmierci króla Kastylii Henryka IV w 1474 roku, Alfons podjął próbę zdobycia tronu sąsiedniego królestwa. Najechał Kastylię korzystając z poparcia kilku potężnych kastylijskich rodów szlacheckich. Jednakże przegrał ostateczną bitwę nad rzeką Toro w 1475 roku z główną konkurentką do tronu Izabelą Kastylijską, którą popierała drobna szlachta i niższe warstwy społeczeństwa. Po tej bitwie sprzymierzeńcy Alfonsa przeszli do obozu Izabeli i jej męża Ferdynanda Aragońskiego. Do unormowania stosunków z Kastylią doszło w 1479 roku gdy podpisano traktat pokojowy w Alcáçovas, w którym w zamian za rezygnację z korony kastylijskiej król portugalski otrzymał ważne koncesje i przywileje handlowe w Afryce.

[edytuj] Koniec rządów

Choć już w 1477 roku Alfons V przekazał rządy swemu synowi to faktycznie obaj sprawowali władzę. Formalnie jego syn Jan zajął się portugalską ekspansją zamorską. Ostatnie lata życia Alfons V poświęcił kulturze i nauce, przejawiając zainteresowania literaturą, jako pierwszy władca założył w Portugalii bibliotekę z siedzibą w Coimbrze. Zmarł podobnie jak jego ojciec podczas epidemii dżumy w 1481 roku w mieście swoich narodzin - Sintrze.

[edytuj] Małżeństwa i potomstwo

Był dwukrotnie żonaty:


Poprzednik
Edward I Aviz		 król Portugalii
1438-1481		 Następca
Jan II Doskonały

Czy pokojowa Nagroda Nobla podzieli Zachód z Chinami?
Pokojowa Nagroda Nobla może wywołać spięcie na linii Zachód-Chiny. Tym razem bowiem - w 60. rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka - najpoważniejszymi kandydatami do nagrody są dwaj chińscy dysydenci: Gao Zhisheng i Hu Jia.
Zamach bombowy w domu opozycjonisty
Co najmniej 12 osób zginęło, a opozycyjny deputowany Rashid Akbar Khan Nawani jest ranny, po tym jak zamachowiec-samobójca zdetonował ładunek wybuchowy na dziedzińcu domu parlamentarzysty w środkowym Pakistanie - poinformowała policja.
Chcą jawnego procesu zabójców Politkowskiej
Centroprawicowa "Nowaja Gazieta" zażądała przeprowadzenia procesu zabójców jej dziennikarki Anny Politkowskiej w trybie jawnym. We wtorek mija druga rocznica śmierci dziennikarki, znanej ze swych krytycznych wobec polityki Kremla artykułów.
"Nobla uczciłem szampanem"
- Naturalnie czasami o tym myślałem, bo wiedziałem, że często byłem wymieniany jako kandydat. Ale nie oczekiwałem tego - powiedział Harald zur Hausen komentując poniedziałkową decyzję o przyznaniu mu Nagrody Nobla. Przyznał, że wiadomość o wyróżnieniu uczcił ze swoimi współpracownikami szklaneczką szampana.
Katastrofa kolejowa pod Budapesztem
Mężczyzna i dwie kobiety zginęli w zderzeniu dwóch pociągów niedaleko stolicy Wegier - Budapesztu. 23 osoby zostały ranne; cztery są w stanie krytycznym. - Niewykluczone, że rozbitych wagonach są jeszcze ciała ofiar - powiedział rzecznik straży pożarnej Pal Gyoerfi.
Linki: Strona gwna