Z Wikipedii

Alkohole - związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp³. W języku potocznym przez "alkohol" rozumie się zazwyczaj alkohol etylowy (etanol), a napoje alkoholowe to napoje zawierające właśnie ten alkohol. Najprostsze i najczęściej spotykane w życiu codziennym alkohole, to monohydroksylowe (zawierające jedną grupę hydroksylową w cząsteczce) pochodne alkanów o wzorze ogólnym C_nH_2n+1OH, noszące nazwę alkanole (m.in. metanol, etanol, propanol).

Analogiczne związki organiczne, w których grupa hydroksylowa połączona jest z węglem w hybrydyzacji sp² to fenole (hydroksylowe pochodne benzenu i innych związków aromatycznych) lub enole (hydroksylowe pochodne alkenów).

Spis treści 1 Właściwości fizyczne 2 Rzędowość alkoholi 3 Klasyfikacja alkoholi 4 Metody otrzymywania alkoholi 5 Właściwości chemiczne alkoholi 6 Zastosowania 6.1 Metanol 6.2 Etanol 7 Nomenklatura 7.1 Nazwy systematyczne 7.2 Etymologia 8 Zobacz też

[edytuj] Właściwości fizyczne

Ze względu na obecność silnie elektroujemnego atomu tlenu i związanego z nim atomu wodoru alkohole tworzą wiązania wodorowe, ulegając asocjacji w większe struktury. Niższe alkohole takie jak metanol, etanol i propanol mają niskie temperatury wrzenia i dużą lotność:

• metanol: T_w = 65°C
• etanol: T_w = 79°C
• propan-2-ol: T_w = 82°C
• propan-1-ol: T_w = 97°C

Niższe alkohole doskonale rozpuszczają się w rozpuszczalnikach polarnych (np. woda), natomiast wyższe lepiej rozpuszczają się w rozpuszczalnikach niepolarnych (przeważa część hydrofobowa). Obowiązuje zasada podobne rozpuszcza się w podobnym.

[edytuj] Rzędowość alkoholi

Rzędowość alkoholu jest równa rzędowości atomu węgla, z którym połączona jest grupa hydroksylowa.

[edytuj] Klasyfikacja alkoholi

• monohydroksylowe (jednowodorotlenowe)
  • alkanole, np.: metanol, etanol
  • alkenole
  • alkinole
  • alkohole cykliczne, np. cykloheksanol
  • alkohole aromatyczne, zawierają one grupę -OH przy łańcuchu bocznym - nie przy pierścieniu aromatycznym
• polihydroksylowe (wielowodorotlenowe)
  • diole
  • cukrol

[edytuj] Metody otrzymywania alkoholi

• hydroliza halogenków alkilów
• hydratacja alkenów (zachodzi w środowisku kwaśnym), np.:
  
• redukcja:
  • aldehydów (tylko alkohole I-rzędowe), np.:
    
  • ketonów (tylko alkohole II-rzędowe)
  • kwasów karboksylowych, zwłaszcza wyższych kw. tłuszczowych, łatwo dostępnych

Do redukcji używa się m.im. nast. związków:

• • glinowodorek litu
  • borowodorek sodu
• metody selektywne (są to metody swoiste dla poszczególnych alkoholi)

[edytuj] Właściwości chemiczne alkoholi

Najważniejsze reakcje alkoholi:

• z metalami aktywnymi - tworzą się alkoholany
• katalityczna dehydratacja (odwodnienie)
• estryfikacja - reakcja z kwasami organicznymi bądź nieorganicznymi, powstają estry
• utlenianie - w podwyższonej temperaturze tlenek miedzi(II) utlenia alkohole pierwszorzędowe do aldehydów, a drugorzędowe do ketonów:

R-CH₂OH + CuO → R-CH═O + Cu + H₂O

R-CHOH-R + CuO → R-CO-R + Cu + H₂O

Alkohole trzeciorzędowe nie reagują z tlenkiem miedzi(II).

[edytuj] Zastosowania

Spośród alkoholi największe znaczenie gospodarcze mają metanol i etanol

[edytuj] Metanol

• rozpuszczalnik (rozpuszczają się w nim tłuszcze, żywice i pokosty)
• przemysł farmaceutyczny
• paliwo
• przemysł chemiczny.

[edytuj] Etanol

• przemysł spożywczym
• paliwo napędowe.

[edytuj] Nomenklatura

Nazywanie alkoholi wodorotlenkami jest niepoprawne, ponieważ w wodorotlenkach między grupą -OH a atomem pierwiastka, najczęściej metalu, występuje wiązanie jonowe, natomiast w alkoholach między grupą -OH a atomem węgla występuje wiązanie kowalencyjne.

[edytuj] Nazwy systematyczne

Nazwy alkoholi tworzy się poprzez dodanie końcówki -ol z odpowiednim lokantem do nazwy macierzystego związku. Stara nomenklatura polegała na użyciu słowa alkohol i dodaniu nazwy alkilu w formie przymiotnikowej.

metanol, alkohol metylowy

propan-2-ol, 2-propanol, izopropanol, alkohol izopropylowy

propan-1-ol, n-propanol, alkohol n-propylowy

butano-2,3-diol

[edytuj] Etymologia

Słowo "alkohol" prawdopodobnie pochodzi z języka arabskiego, od słów al ghul (zły duch).

[edytuj] Zobacz też

• acetale
• hydroksykwasy

XP SP3 niszczy rejestr?

Część użytkowników, którzy zainstalowali najnowszy Service Pack dla Windowsa XP informuje, że aktualizacja ta psuje rejestr systemu operacyjnego. Jak donosi serwis Computerworld, winą za takie zachowanie oprogramowania obarczono firmę Symantec. Jej przedstawiciele twierdzą jednak, że nie ma ona nic wspólnego z problemem.

Phisherzy atakują iTunes

Nowym celem ataków cyberprzestępców zajmujących się kradzieżą tożsamości zostali użytkownicy należącego do firmy Apple sklepu internetowego iTunes. Jak informuje serwis Computerworld, są to pierwsze działania tego typu.

Coldplay królami Internetu

Według badań BBC, zespół Coldplay zawładnął sercami Internautów. Które miejsce zajmuje Twój ulubiony artysta?

Elektroniczny papier z funkcją dotyku

Prime View International (PVI) ogłosiło swój nowy produkt, Touch EPD, na wystawie Society for Information Display 2008 w Los Angeles. To pierwsze urządzenie na rynku, które łączy w sobie technologię e-paper z funkcją dotykową.

Pierwszy laptop z dyskiem 7200 RPM

Dell XPS M1730 to pierwszy notebook, w którym zastosowano szybki dysk twardy 7200 RPM o pojemności 320 GB.

Linki: Strona g��wna