Z Wikipedii

Ānāpāna to technika medytacji polegająca na koncentracji świadomości na naturalnym oddechu. W trakcie wykonywania medytacji wszelkie pojawiające się myśli są pozostawiane w momencie uświadomienia ich sobie. Celem tej praktyki jest zwiększenie zdolności koncentracji oraz pozostawienie umysłu w stanie wolnym od myśli przez możliwie najdłuższy okres. Aby było łatwiej skoncentrować się na tej czynności możesz powtarzać w myślach "wznoszenie", gdy robisz wdech i "opadanie", gdy wydychasz powietrze. To pomaga w praktyce medytacji początkującym osobom, którym trudniej jest powstrzymać strumień myśli.

Nyanatiloka Mahathera wyjaśnia termin następująco:

Uważność Wdychania i Wydychania jest jednym z najważniejszych ćwiczeń służących osiągnięciu skupienia umysłu i czterech Wchłonięć (jhāna). W Satipatthāna Sutcie oraz w innych tekstach podawane są cztery metody praktyki, które także mogą służyć jako podstawa medytacji wglądu. W Traktacie na temat Uważności Oddechu (Ānāpānasati Sutta, M. 118) i innych tekstach zawartych jest 16 metod, które są podzielone na cztery grupy. Pierwsze trzy odnoszą się zarówno do medytacji wyciszenia (samatha) jak i wglądu, podczas gdy czwarta odnosi się jedynie do czystej praktyki wglądu. Druga i trzecia grupa wymaga osiągnięcia Wchłonięć.

"Z uważnym umysłem wdycha on i z uważnym umysłem wydycha.

I. (1) Gdy bierze długi wdech wie on: Robię długi wdech. Gdy robi długi wydech wie on: Robię długi wydech.

(2) Gdy bierze krótki wdech wie on: Robię krótki wdech. Gdy robi krótki wydech wie on: Robię krótki wydech.

(3) Jasno postrzegając całe ciało (oddechu) będę wdychał – w ten sposób siebie ćwiczy. Jasno postrzegając całe ciało (oddechu) będę wydychał – w ten sposób siebie ćwiczy.

(4) Uspokajając te funkcje ciała będę wdychał – w ten sposób siebie ćwiczy. Uspokajając te funkcje ciała będę wydychał – w ten sposób siebie ćwiczy.

II. (5) Odczuwając zachwyt (pīti) będę wdychał – w ten sposób siebie ćwiczy. Odczuwając zachwyt będę wydychał – w ten sposób siebie ćwiczy.

(6) Odczuwając radość będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Odczuwając radość będę wydychał -w ten sposób siebie ćwiczy.

(7) Odczuwając formację mentalną (citta-sankhāra) będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Odczuwając formację mentalną będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(8) Uspokajając formację mentalną będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Uspokajając formację mentalną będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

III. (9) Jasno postrzegając umysł (citta) będę wdychał – w ten sposób siebie ćwiczy. Jasno postrzegając umysł będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(10) Czyniąc umysł radosnym będę wdychał – w ten sposób siebie ćwiczy. Czyniąc umysł radosnym będę wydychał – w ten sposób siebie ćwiczy.

(11) Skupiając umysł będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Skupiając umysł będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(12) Uwalniając umysł będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Uwalniając umysł będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

IV. (13) Rozmyślając nad nietrwałością (anicca) będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Rozmyślając nad nietrwałością będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(14) Rozmyślając nad wolnością od przywiązania (virāga) będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Rozmyślając nad wolnością od przywiązania będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(15) Rozmyślając nad wygaśnięciem (nirodha) będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Rozmyślając nad wygaśnięciem będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy.

(16) Rozmyślając nad porzuceniem (pat.inissaggānupassanā) będę wdychał - w ten sposób siebie ćwiczy. Rozmyślając nad porzuceniem będę wydychał - w ten sposób siebie ćwiczy ."

[Źródło "Słownik Buddyjski" Nyanatiloka Mahathera]

Zobacz też: glosariusz buddyjski, vipassana

Ponieważ to hasło  związane z buddyzmem ma formę zaledwie zalążkową, pomóż nam je rozbudować, o ile dysponujesz odpowiednimi źródłami.
Prosimy, zapoznaj się najpierw z zasadami oraz zaleceniami edytowania Wikipedii.