Anglicyzm
Z Wikipedii
Anglicyzm to słowo lub konstrukcja występująca w danym języku, zapożyczone z języka angielskiego.
Wraz z rosnącą dominacją języka angielskiego jako nowożytnego odpowiednika łaciny oraz coraz większą liczbą wynalazków pochodzących z USA, w wielu językach, w tym także polskim, pojawiają się setki anglicyzmów. Niekiedy uważa się to za swego rodzaju plagę, z którą usiłuje się walczyć przez promowanie rodzimych określeń lub wręcz zakazywanie używania anglicyzmów (jak to ma miejsce w Francji).
W języku polskim jest to kolejna fala neologizmów po wielu zapożyczeniach z francuskiego, niemieckiego i innych. Słowa zapożyczone z obcych języków stopniowo "wrastają" w język, co wiąże się często z coraz większym ich spolszczeniem. Przykładem może być słowo "mecz", które obecnie nie wydaje się obce, a jest anglicyzmem - jeszcze w latach 30. XX wieku pisano je "match".
Główne strefy tematyczne, na które anglicyzmy mają największy wpływ to:
- terminologia naukowo-techniczna: kompakt, flesz, komputer, kontener, stres, trend, walkman;
- sport: aut, bekhend, badminton, bobslej, debel, derby, doping, dżokej, forhend, hokej, lider, mecz, net, open, outsider, ring, rugby, set, team, tenis, walkower;
- kultura i rozrywka: blues, bestseller, country, disco, DJ (disc jockey), drink, fan, happening, heavy-metal, hit, hobby, longplay, musical, party, pop, playback, puzzle, pub, rock, serial, singel, show, thriller, remake, wideoklip, quiz;
- słownictwo komputerowe: bajt, driver, serwer, skaner, mysz (semantyczne), joystick;
- ekonomia, handel, przedsiębiorczość: biznes, biznesmen, bizneswoman, boom, boss, broker, holding, joint venture, leasing, menedżer, monitoring, sponsor;
- moda: dżinsy, dżersej, klipsy, topless, lycra;
- polityka: establishment, lobby, lider (partii), budżet;
- zdrowie i uroda: jogging, aerobic, lifting, peeling;
- życie codzienne: baby-sitter, market, snack bar, teflon, happy end, logo, marker, notebook, puzzle, ranking, scrabble, show, thriller, weekend.
- żeglarstwo: slup, spardek, spinaker, szekla, szkuner;
- żywność: fast food, cheeseburger, dressing, sandwich, grill, hamburger, hot dog, lunch, popcorn, tost, chipsy.
Zapożyczenia ukryte (kalki językowe):
- dokładnie - słowo modne, stanowczo nadużywane: Zdenerwował Cię? - Dokładnie! - dokładnie używane jako wykrzyknik wyrażający zgodę (polskie oczywiście!, pewnie, że tak!, no właśnie!), nie zaś precyzję działania bądź wykonania, jest niepoprawnym zapożyczeniem ang. exactly mającym sens jak podano (również: właściwie w pytaniach o szczegóły; where exactly were you sleeping? – gdzie właściwie spałeś?), choć sam wyraz exact niesie ze sobą znaczenie ścisłości, dokładności, precyzji;
- obraz: obraz amerykańskiego reżysera - obraz w znaczeniu "film" jest tłumaczeniem ang. picture pochodzącym od moving picture, dosł. ruchomy obraz;
- produkcja: produkcja nominowana do "Oscara" - produkcja w znaczeniu "film" jest tłumaczeniem ang. production;
- definiować: trudno mi zdefiniować swoje uczucia - definiować w znaczeniu "nazywać, określać" jest tłumaczeniem ang. to define;
- wydawać się być: on wydaje się być mądry, zamiast on wydaje się mądry jest tłumaczeniem angielskiej konstrukcji he seems to be clever.
Tak silne przenikanie anglicyzmów do słownictwa związanego w wszystkimi prawie dziedzinami życia może budzić niepokój, zwłaszcza wtedy, gdy wyrazy polskie wypierane są przez formy angielskie. Językoznawcy negatywnie oceniają zwłaszcza zapożyczenia znaczeniowe (dokładnie, produkcja, definiować).
Andrzej Markowski "Polszczyzna znana i nieznana":
"Zapożyczeń znaczeniowych z języka angielskiego jest we współczesnej polszczyźnie dużo, a niemal nikt nie zdaje sobie sprawy z ich przenikania do języka. Są to więc pożyczki ukryte i przez to niebezpieczniejsze niż jawne zapożyczanie wyrazów. Polszczyzna może bowiem «zangliczeć» od środka, od sfery znaczeniowej, swoistej dla każdego języka. W dodatku są to pożyczki niepotrzebne - pożyczony sens można zawsze oddać istniejącymi wyrazami polskimi."
W ostatnich latach w językoznawstwie coraz częściej odchodzi się jednak od stanowiska preskryptywnego, z góry rozstrzygającego, jak język powinien wyglądać, a przyjmuje się raczej stanowisko deskryptywne, tj. biernego opisywania zmian językowych bez ich wartościowania.
[edytuj] Źródła
- L.Kosmal, Nauka o języku;
- E. Kacperski: Zapożyczenia (artykuł);
| Atlantik obniżył rekomendację dla Unipetrolu |
|
Analitycy z biura Atlantik obniżyli rekomendację Unipetrolu do "trzymaj z "kupuj", a cenę docelową akcji spółki do 276 koron - poinformowała agencja Bloomberg.
|
| Święto w USA, na GPW możliwe odbicie |
|
Brak sesji w Stanach Zjednoczonych w piątek (Dzień Niepodległości) "zdejmuje" z polskiej giełdy jedno z potencjalnych zagrożeń, stwarzając tym samym szanse na wzrostowe odbicie. Gdyby nałożył się na to, chociażby korekcyjny spadek cen ropy, to takie odbicie byłoby bardzo prawdopodobne.
|
| DGA przeznaczy na skup własnych akcji nie więcej niż 4 mln zł |
|
Zarząd Doradztwo Gospodarcze DGA zdecydował, że spółka przeznaczy nie więcej niż 4 mln zł na skup własnych akcji do umorzenia - poinformowała spółka w komunikacie.
|
| Cinema City otwiera 20-sty multipleks w Izraelu |
|
Spółka Cinema City otworzyła 20-ty multipleks w Izraelu, podała spółka w komunikacie. Kino pod marką "Planet" znajduje się w Hajfie i oferuje 23 ekrany.
|
| Przychody spółki Wojas wzrosły o 161 proc. |
|
Skonsolidowane przychody ze sprzedaży spółki obuwniczej Wojas wzrosły w czerwcu o 161% r/r do 8,69 mln zł, podała spółka w piątek. W okresie styczeń-czerwiec br. sprzedaż wzrosła o 77% do 39,30 mln zł.
|