Z Wikipedii

Antoni Patek

Antoni Norbert Patek h. Prawdzic (ur. 14 czerwca 1812 w Piaskach Luterskich, Lubelszczyzna, zm. 1 marca 1877 w Genewie) - polski zegarmistrz, założyciel firmy Patek Philippe & Co. - produkującej zegarki jedne z najbardziej ekskluzywnych na świecie.

Jego rodzicami byli Anna z domu Piasecka i Joachim Patek herbu Prawdzic^[1]. W wieku kilkunastu lat przeprowadził się z rodzicami do Warszawy. Gdy w 1830 r. wybuchło powstanie listopadowe Antoni Patek wziął w nim czynny udział; w powstaniu doszedł do stopnia podporucznika i został odznaczony krzyżem Orderu Virtuti Militari. Po upadku powstania udał się na emigrację, gdzie z polecenia gen. Józefa Bema organizował szlak ewakuacyjny dla polskich powstańców z Prus do Francji. Po jakimś czasie osiadł na stałe w Szawjcarii, w Genewie, wówczas znaczącym ośrodku rzemiosła artystycznego. W Genewie początkowo Patek uczył się malarstwa, by potem skupić się na sztuce zegarmistrzowskiej. Zaczął od kupowania mechanizmów zegarków u sławnych genewskich mistrzów, które następnie zlecał oprawianie w ozdobne koperty - arcydzieła szwajcarskich jubilerów, grawerów, emalierów i miniaturzystów. W 1839 r. w wraz z innym polskim emigrantem Franciszkiem Czapkiem (z pochodzenia Czechem), otworzył manufakturę artystycznych zegarków.

W 1844 r. podczas wystawy w Paryżu, gdzie firma Czapek-Patek prezentowała swoje wyroby, Antoni Patek dowiedział się o francuskim zegarmistrzu Adrien Philippe, który skonstruował zegarek kieszonkowy, nakręcanych bez klucza. W 1845 po wygaśnięciu umowy z Czapkiem, Patek zatrudnił Philippe'a na stanowisku dyrektora technicznego w swym przedsiębiorstwie.^[2]

W 1851 r. firma zmieniła nazwę na Patek Philippe, a jej współwłaściciele wyznaczyli sobie za cel produkcję zegarków najlepszych na świecie. Zamierzenia udawało im się skutecznie realizować - w tym samym roku, 1851, na Wystawie Światowej w Londynie otrzymali złoty medal. W latach następnych zdobyli kilkaset międzynarodowych nagród i szybko stali się ulubioną manufakturą europejskiej arystokracji. W 1868 r. dla węgierskiej księżnej Kocewicz firma Patek Philippe wykonała pierwszy na świecie zegarek na rękę.

Antoni N. Patek został wyróżniony tytułem hrabiowskim przez papieża Piusa IX. Choć na emigracji pozostał do końca życia, nie zaprzestał interesować się sprawami polskimi - wspierał wydarzenia Wiosny Ludów, opiekował się uchodźcami po klęsce powstania styczniowego i do końca swoich dni pozostał działaczem katolickim.

Po jego śmierci firma kilkakrotnie zmieniała właścicieli. Od kilkudziesięciu lat należy do rodziny Sternów.

Zegarki marki Patek-Philippe nieprzerwanie zaliczane sa do najlepszych i najdroższych na świecie. W 1933 r. firma ustanowiła rekord, konstruując i sprzedając amerykańskiemu bankierowi Henry Graves najbardziej skomplikowany na owe czasy zegarek kieszonkowy z 24 funkcjami. Egzemplarz ten w 1999 r. na aukcji w Nowym Jorku został sprzedany za 11 mln dolarów.

Wśród znanych posiadaczy zegarków firmy Patek-Philippe byli królowa Wiktoria i książę Albert, Zygmunt Krasiński, Piotr Czajkowski, Lew Tołstoj,Maria Curie, Albert Einstein, Niels Bohr, papież Pius XII, Walt Disney, Josip Broz Tito, Józef Stalin.

Antoni Norbert Patek jest patronem Gimnazjum nr 1 w Piaskach w woj. lubelskim.

Przypisy

[edytuj] Źródła

• Słownik polskich pionierów techniki (pod redakcją Bolesława Orłowskiego), Wydawnictwo "Śląsk", Katowice 1984

Dzieje firmy Patek Philippe i jej osiągnięć