Antyutopia - Google

Antyutopia

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Antyutopia (utopia negatywna, dystopia) - utwór przedstawiający społeczeństwo przyszłości, którego organizacja polega na ograniczaniu wolności jednostki poprzez całkowite podporządkowanie jej dyktatorskiemu systemowi władzy. Stanowi przeciwieństwo utopii, gdyż ukazany w niej doskonały porządek społeczny opiera się najczęściej na całkowitym i totalitarnym kontrolowaniu ludzi, czyniąc z nich bezwolne przedmioty, "żywe maszyny". Granica między utopią i antyutopią nie jest jednak sztywna. W obu przypadkach utwory opisują zamknięte, wyizolowane społeczeństwa, przy czym rzeczywistość opisywana w antyutopiach jest nie do przyjęcia przez czytelnika. Najczęściej różnica ta wynika z intencji autora, który tego samego typu światy może opisać w sposób pozytywny lub negatywny.

Elementy antyutopii pojawiły się już w Podróżach Guliwera J. Swifta, rozwój zaś tej formy literackiej nastąpił w XX wieku (m.in. powieść Rok 1984 G. Orwella). Inne znane antyutopie to m.in. Nowy, wspaniały świat Aldousa Huxleya, Władca much Williama Goldinga, Fahrenheit 451 Raya Bradbury'ego Pianola Kurta Vonneguta czy Folwark zwierzęcy G. Orwell'a.

W polskiej literaturze antyutopie opisywane były w fantastycznych powieściach Limes inferior Janusza Zajdla, Powrót z Gwiazd Stanisława Lema czy w trylogii Apostezjon (Wir pamięci, Rozpad połowiczny, Mord założycielski) Edmunda Wnuka-Lipińskiego. Do antyutopii zaliczyć też można Pożegnanie jesieni Witkacego. Powieści Zajdla można interpretować jako krytykę ustroju PRL. Antyutopią jest także pierwsza polska powieść "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki", Ignacego Krasickiego. Tytułowy bohater trafia na wyspę Nipu, która tylko pozornie wydaje się być rajem.

W literaturze rosyjskiej (radzieckiej), przykładem antyutopii jest powieść My (1920) Jewgienija Zamiatina, na której wzorował się G. Orwell pisząc swoją antyutopię Rok 1984 oraz Moskwa 2042 (1986) Władimira Wojnowicza, w której jedna z postaci w sposób groteskowy nawiązuje do osoby Aleksandra Sołżenicyna. Powieści antyutopijne także pisane były przez braci Strugackich, jak np. Żuk w mrowisku, Przenicowany świat, czy Ślimak na zboczu.

Wikicytaty
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
dotyczÄ…ce antyutopii

Zobacz też: dystopia, przegląd zagadnień z zakresu literatury, utopia.


GP: Polki remisujÄ… z Amerykankami
Polki remisują z Amerykankami 1:1 po dwóch setach meczu w grupie H Grand Prix siatkarek, rozgrywanego w chińskim Taipei.
Olimpijskie kwalifikacje amerykańskich lekkoatletów: Wariner pokonany
Wicemistrz świata LaShawn Merritt (44,00) zajął pierwsze miejsce, a złoty medalista ubiegłorocznych MŚ Jeremy Wariner (44,20) był drugi w finale biegu na 400 m lekkoatletycznych mistrzostw Stanów Zjednoczonych w Eugene. Na trzeciej pozycji uplasował się David Neville (44,61).
Polak coraz bliżej greckiej ligi
Pomocnik FC Porto, Przemysław Kaźmierczak, jest coraz bliżej wypożyczenia do greckiego PAOK Saloniki. Kluby porozumiały się już co do warunków umowy.
Euro 2012: ukraińska prasa o wizycie Platiniego
Bez zachwytu, ale i bez wielkiej krytyki - tak ukraińska prasa komentuje w piątek inspekcję przygotowań Kijowa i Warszawy do przyjęcia piłkarskich mistrzostw Europy w 2012 r., której dokonał prezydent UEFA Michel Platini.
Postawili "krzyżyk" na Borucu
Szanse Artura Boruca na transfer z Celticu Glasgow do AC Milan są już tylko iluzoryczne. 16 lipca podopieczni Carlo Ancelottiego rozpoczynają zgrupowanie przed nowym sezonem, a w kadrze Rossonerich jest aż czterech bramkarzy.
Linki: Strona g³ówna