Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy misji kosmicznej NASA. Zobacz też: hasło o filmie Apollo 13.

Logo misji Apollo 13

Załoga Apollo 13: James Lovell, John Swigert i Fred Haise

Apollo 13 - amerykańska misja kosmiczna wchodząca w skład programu Apollo. Miała być trzecią wyprawą ludzi na Księżyc, jednak z powodu bardzo poważnej awarii do lądowania na srebrnym globie nie doszło. To za sprawą tej zagrażającej życiu astronautów awarii, działaniom, które pozwoliły ocalić statek kosmiczny oraz jego załogę i wreszcie udanemu powrotowi na Ziemię, stała się drugą po Apollo 11 sławną misją tego programu.

[edytuj] Załoga

• James Lovell, dowódca.
• John Swigert, pilot modułu dowodzenia.
• Fred Haise, pilot modułu księżycowego.

Załoga rezerwowa

• dowódca: John W. Young
• pilot modułu dowodzenia: John L. Swigert - przeniesiony do załogi podstawowej na 72 godziny przed startem.
• pilot modułu księżycowego: Charles M. Duke

Naziemna załoga wspierająca

• Vance D. Brand
• Jack R. Lousma
• William R. Pogue
• Joseph P. Kerwin

[edytuj] Przebieg misji

Start nastąpił w dniu 11 kwietnia 1970 roku o godzinie 13:13:00 czasu UTC z Centrum Lotów Kosmicznych imienia Johna F. Kennedy'ego. Na dzień przed planowanym osiągnięciem powierzchni Księżyca, w dniu 13 kwietnia o godzinie 3:08:53 UTC, w odległości 321 860 km od Ziemi, nastąpiła eksplozja drugiego zbiornika z tlenem. Wybuch uszkodził moduł serwisowy, m.in. pierwszy zbiornik tlenu. Wtedy w Houston usłyszano słowa Lovella: Houston, mamy problem (Houston, we've got a problem, często mylone z Houston, we have a problem lub Houston, we had a problem). Niedobór tlenu spowodował utratę zasilania, ponieważ energia elektryczna produkowana była w ogniwach paliwowych z tego właśnie gazu. Załoga została zmuszona do przerwania misji, rezygnacji z lądowania na Księżycu i do rozpoczęcia walki o życie. Przetrwanie powrotu na Ziemię umożliwiło astronautom wykorzystanie modułu księżycowego jako mieszkalnego. Załoga choć w zimnie i na awaryjnym zasilaniu, podtruwana dwutlenkiem węgla, dotrwała w nim do lądowania, które miało miejsce 17 kwietnia o godzinie 18:07:41 UTC.

[edytuj] Film kinowy

Zobacz więcej w osobnym artykule: Apollo 13 (film).

Dramatyczne wydarzenia misji Apollo 13 zainspirowały filmowców z Hollywood do nakręcenia filmu Apollo 13, produkcji wysokobudżetowej i w gwiazdorskiej obsadzie, który na ekrany kin wszedł w 1995 roku.

[edytuj] Gra planszowa

Na podstawie wydarzeń misji Apollo 13 firma Universal Games w roku 1995 wydała grę planszową o tym samym tytule. Gra utrzymana w klimacie słynnej Monopoly stanowi wariant gry Solarquest.

[edytuj] Opłata za holowanie

Po szczęśliwym zakończeniu misji Grumman Aerospace Corporation, producent modułu księżycowego, wystawił producentowi modułu dowodzenia, firmie North American Rockwell, rachunek na kwotę 312 421.24 dolarów za holowanie uszkodzonego statku na drodze do Księżyca i z powrotem. Rachunek był żartem autorstwa Sama Greenberga, który brał udział w przygotowaniu strategii ratunkowej podczas misji Apollo 13. Rachunek uwzględniał dwudziestoprocentowy rabat i przewidywał dodatkową zniżkę w wysokości 2% w razie uregulowania należności gotówką. North American grzecznie odmówiło zapłaty, tłumacząc, że w dwóch poprzednich misjach moduły księżycowe Grummana były transportowane bez opłat.

[edytuj] Zobacz też

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Apollo 13

• Apollo 11

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Apollo 13 w Encyclopedia Astronautica (język angielski)

p • d • e

Program Apollo

Apollo 1 • Apollo 2 • Apollo 3 • Apollo 4 • Apollo 5 • Apollo 6 • Apollo 7 • Apollo 8 • Apollo 9 • Apollo 10 •
Apollo 11 • Apollo 12 • Apollo 13 • Apollo 14 • Apollo 15 • Apollo 16 • Apollo 17