Z Wikipedii

Arbeit Macht Frei (niem. praca czyni wolnym) - niemiecka formuła wywiedziona z rozpowszechnionego w tradycji protestanckiej cytatu z Ewangelii Jana (J 8, 32) Wahrheit macht frei (lit. prawda czyni wolnym, czy - wedle Biblii Tysiąclecia - prawda was wyzwoli). W 1872 niemiecki prawicowy pisarz Lorenz Diefenbach zatytułował tak swoją powieść wydaną w Wiedniu. Hasło to stało się popularne w kręgach nacjonalistycznych. W latach trzydziestych XX wieku było używane przez propagandę nazistowską w Niemczech w programach zwalczania bezrobocia.

Na rozkaz generała SS Theodora Eicke wykorzystane przy bramach wejściowych do kilku niemieckich obozów koncentracyjnych (Auschwitz, Dachau, Gross-Rosen, Sachsenhausen, Theresienstadt, Flossenbürg), zwłaszcza będących również obozami wyniszczającej, niewolniczej pracy. Więźniowie codziennie widzieli ten napis wychodząc rano do pracy w komandach i wracając wieczorem do obozu. W niektórych obozach zamieszczono inne hasła. Przykładowo, w KL Buchenwaldzie na bramie znajdowało się hasło: Jedem das seine, co przetłumaczyć można jako Każdemu, co mu się należy.

[edytuj] Brama w Auschwitz-Birkenau

W Auschwitz napis nad bramą był wykonany w obozowej ślusarni. Kapo ślusarni Kurt Müller nakreślił na ziemi żądany kształt, a po wygięciu rurek i wycięciu liter spawem punktowym umocowano napis przy rurkach. Litery wycinał więzień - mistrz kowalstwa artystycznego Jan Liwacz (nr 1010). Więźniowie najprawdopodobniej naumyślnie zmontowali go wadliwie, odwracając literę 'b' do góry nogami, co stanowiło akt oporu względem głoszonego na bramie hasła, choć w relacjach niektórych więźniów można przeczytać, iż był to przypadek.

Na szyderczą ironię tych haseł, sugerujących możliwość wydostania się z obozów dzięki rzetelnej i ofiarnej pracy, więźniowie w Auschwitz odpowiadali po kryjomu równie ironicznym dwuwierszem:

„

Arbeit macht frei (praca czyni wolnym) durch Krematorium Nummer drei (przez krematorium numer trzy)

”

Po wyzwoleniu obozu żołnierze radzieccy załadowali napis Arbeit Macht Frei na wagon kolejowy, który miał jechać na wschód, jednak były więzień Eugeniusz Nosal (numer obozowy 693) i przypadkowy furman przekupili pilnującego pociągu strażnika butelką samogonu i oryginalny napis ukryli w miejskim magistracie. Kiedy tworzono Państwowe Muzeum w Oświęcimiu, napis wrócił na swoje miejsce przy bramie^[1].

Napis na bramie w Auschwitz I stał się po wojnie jednym z najważniejszych symboli systemu niemieckich obozów koncentracyjnych a również - paradoksalnie - całej Zagłady. Paradoks polega na tym, że pod bramą tą przechodziły komanda robocze złożone z więźniów, którzy dostali się do obozu, a nie rodzin żydowskich wysyłanych od razu z rampy kolejowej do komór gazowych. Zdarza się często, że zwiedzający teren Auschwitz II (Birkenau) są zdziwieni nie widząc tego napisu przy wejściu do tej części obozu, w której dokonywano Zagłady.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• Obozy niemieckie 1933-1945, III Rzesza, Holocaust
• Auschwitz, Dachau, Gross-Rosen, Sachsenhausen, Theresienstadt, Flossenbürg

Polskie koszykarki przegrały z Francją

Reprezentacja Polski koszykarek przegrała z Francją 61:77 w drugim dniu międzynarodowego turnieju w Strasbourgu. W niedzielę, w ostatnim spotkaniu turnieju, Polki zmierzą się z Kanadą.

Heidfeld: w tym Robert jest ode mnie lepszy

- Obecny sezon jest dla nas niezwykle udany - mamy na koncie trzy znaczące osiągnięcia: pierwsze najszybsze okrążenie, pierwsze pole position i pierwsze zwycięstwo - powiedział w wywiadzie dla jednej z niemieckich gazet Nick Heidfeld, kierowca BMW Sauber.

ME w klasie 29-er: Polacy nie obronili tytułu

Brytyjczycy triumfowali w zakończonych w holenderskim Medemblik żeglarskich mistrzostwach Europy w klasie 29-er. Polska załoga Łukasz Przybytek (DKŻ Dobrzyń), Krzysztof Mongird (YK Stal Gdynia) zajęła ósme miejsce.

Lubelskie szczypiornistki mistrzyniami Europy szkół wyższych

Słuchaczki Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej im. Wincentego Pola w Lublinie zostały mistrzyniami Europy szkół wyższych w piłce ręcznej.

Tomasz Piszcz wygrał żużlowy turniej w Lublinie

Tomasz Piszcz wygrał w Lublinie żużlowy turniej zaliczany do Pucharu MACEC (Stowarzyszenia Motocyklowego Krajów Europy Środkowej).

Linki: Strona g��wna