Z Wikipedii

Kawon
Citrullus vulgaris
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	dyniowce
Rodzina	dyniowate
Rodzaj	Citrullus
Gatunek	kawon, arbuz
Nazwa systematyczna
Citrullus lanatus (Thunb.) Matsumura & Nakai
Galeria zdjęć i grafik

Przekrój przez owoc (odmiana beznasienna)

Odmiana Janosik

Kawon, arbuz (Citrullus lanatus) – gatunek rośliny z rodziny dyniowatych. Wywodzi się z Afryki. W Polsce jest uprawiany.

Liście

[edytuj] Morfologia

Łodyga

Płożąca się, bywają jednak formy krzaczaste o podnoszącej się łodydze. Łodyga w przekroju jest okrągła. Jej długość osiąga 2 metry. Bywają jednak odmiany wytwarzające pędy, które wraz z bocznymi pędami po rozciągnięciu wytaczają średnicę do 6 metrów.

Liście

Liście rośliny są duże, ciemnozielone, u podstawy sercowate, a wyżej położone, silnie powcinane trój- lub pięciodzielne , osadzone na ogonkach liściowych. W węzłach liściowych wyrastają wąsy czepne.

Kwiaty

Są najmniejsze ze wszystkich uprawianych gatunków rodziny dyniowatych. Rozmieszczone są pojedynczo w kątach liści.Korona kwiatu zwykle jest żółta lub zielonkawożółta, połączona w rurkę,z pięcioma płatkami. Na kawonie występuje 10-30 kwiatów żeńskich i odpowiednio 100-400 męskich.

Owoce

Owoce to rzekome jagody, są jadalne, mają słodki, ciemnoczerwony, pomarańczowy, żółty lub biały miąższ (mezokarp). Perikarp czyli tzw. skóra, składa się z dwóch warstw. Dzięki złożonej budowie skóra jest mocna i twarda w kolorze ciemnozielonym lub nakrapiana promieniście w różnych odcieniach zieleni. Pod koniec wegetacji roślina zawiązuje nasiona. Barwy nasion są również bardzo zmienne: od białej lub żółtej poprzez żółtobrązową, brązową i czarną do czerwonej, a nawet zielonej.

Korzenie

System korzeniowy jest bardzo rozległy i płytki. Sięga w głąb tylko na około 60 cm.

[edytuj] Zmienność

W uprawie znajduje się szereg kultywarów tego gatunku, m.in.:

• 'Bingo'
• 'Crimson Sweet'
• 'Janosik'
• 'Sugar Baby'
• 'Rosario'

[edytuj] Biologia

Roślina jednoroczna. Kwiaty są obcopylne. Rośliny są na ogół jednopienne. Najpierw pojawiają się kwiaty męskie, a później po tygodniu żeńskie. Kwiaty otwierają się na bardzo krótki okres, zwykle po wschodzie słońca i pozostają otwarte jeden dzień, potem opadają.

[edytuj] Wartości odżywcze i lecznicze

• Zawiera aż 92 % wody, dlatego też dobrze gasi pragnienie. Ma orzeźwiający smak, do czego przyczynia się zawartość kwasu jabłkowego i cytrynowego i słodkawy, przyjemny smak. Ma znikomą zawartość witamin; zaledwie 0,03 mg% B1, 0,04 mg% B2 i 6 mg% C. Zawiera trochę potrzebnych organizmowi pierwiastków: ok. 70 mg% potasu, 11 mg% wapnia , 8 mg% chloru, 8 mg% sodu, 7 mg% siarki, 3 mg% magnezu i fosforu, 02 mg% żelaza i ok. 0,07 mg% miedzi. Ma znikomą wartość energetyczną - zaledwie 10 kalorii w 100 g. ^[1]
• Polepsza przemianę materii, wpływa korzystnie na układ pokarmowy. Jest też używany do maseczek na skórę, działa bowiem przeciwzmarszczkowo, tonizująco i ściągająco, pomaga przy leczeniu stanów zapalnych skóry i zajadów.^[1]
• Arbuz dzięki dużej zawartości wody w owocach jest gatunkiem moczopędnym, zalecanym dla chorych na nerki. Z badań wynika również, że podobnie jak pomidor i czerwony grejpfrut jest źródłem likopenu, który ma właściwości wspomagania leczenia chorób nowotworowych.^[1]

[edytuj] Zastosowanie

• Roślina uprawna. Jest uprawiany jako warzywo. Obecnie uprawiany jest w wielu krajach, na różnych zamieszkanych kontynentach. Największym producentem są Chiny, a następnie Turcja. W Europie krajami, w których uprawia się arbuzy są Hiszpania, Portugalia, Włochy, Chorwacja, Francja, Grecja, Bułgaria, Rumunia, Węgry i Ukraina.
  • Historia uprawy: Wymieniany jest już w Biblii, w Chinach i Indiach uprawiany był od niepamiętnych czasów. Do Europy dotarł ok. XI-XII w, a w XIV w, na naszych terenach wyróżniano już kilka odmian arbuzów.^[1] W Polsce również wyhodowano odmianę odporną na niskie temperatury.

[edytuj] Uprawa

Roślina światłolubna, ciepłolubna i potrzebująca bardzo dużo wody. Optymalna temperatura powietrza waha się od 21 do 29 st. C minimalna to 18, a maksymalna 35 stopni. Stąd w warunkach naturalnych rośnie w krajach o ciepłym i gorącym klimacie. Dobrze rośnie na glebach o pH 5,5-6,0, próchniczych, bogatych w składniki pokarmowe i na glebach wcześniej nie zajętych pod uprawę. W Polsce uprawiany głównie w szklarniach i tunelach foliowych.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o arbuzie

Przypisy

Z granicy, przez "trawę", prosto do aresztu

Walizka wypełniona kilogramami narkotyków - z takim oto bagażem próbował wjechać do Dublina 25-letni Polak. Nie udało się. Podobnie jak innym Polakom, którzy masowo wpadają z "prochami" wprost w ręce brytyjskich i irlandzkich służb.

Będzie śledztwo w sprawie wojny w Gruzji?

Unia Europejska będzie rozważać koncepcję niezależnego międzynarodowego dochodzenia, które ma wyjaśnić kto zawinił w konflikcie pomiędzy Rosją a Gruzją. Stanie się to na wniosek Niemiec - poinformowało w piątek francuskie przewodnictwo w UE.

Polska: znieść sankcje dla Białorusi

Na spotkaniu szefów MSZ państw UE Polska zawnioskowała o zniesienie sankcji dla Mińska. Robią to już Stany Zjednoczone - zawiesiły część sankcji gospodarczych. Chodzi dokładnie o zakaz współpracy firm amerykańskich z dwoma spółkami zależnymi koncernu naftowego Biełnaftachimu: Łakokraska i Połock Stiekłowołokno.

"Wspieram moją kochaną czarną afrykańską kobietę"

Tę wizytę ogłoszono historyczną. I rzeczywiście taka jest, bo po raz pierwszy od 1953 roku amerykański sekretarz stanu zawitał w Libii. Condoleezza Rice właśnie wylądowała w Trypolisie. - Moja wizyta pokazuje, że USA nie mają stałych wrogów - mówiła amerykańska polityk.

"Zetrzemy was z oblicza ziemi"

Al-Kaida nie daje o sobie zapomnieć i zapowiada kolejne ataki na państwa Zachodu. Do sieci trafił film zawierający takie groźby. Nakręcono go na cześć zamachowca-samobójcy, który w czerwcu wysadził się w powietrze pod ambasadą Danii w Islamabadzie - informuje agencja AP.