Z Wikipedii

Archimedes z Syrakuz (gr. Ἀρχιμήδης ὁ Συρακόσιος Archimedes ho Syrakosios; ok. 287-212 p.n.e.) – wybitny grecki fizyk i matematyk, urodzony i zmarły w Syrakuzach; wykształcenie zdobył w Aleksandrii. Był synem astronoma Fidiasza i prawdopodobnie krewnym lub powinowatym władcy Syrakuz Hierona II.

Anegdota głosi, że pochłonięty rozwiązywaniem zadań matematycznych Archimedes przestał się myć, w wyniku czego zaczął śmierdzieć. Gdy siłą nasmarowano go oliwą i ciągnięto by go wykąpać, kreślił na swoim ciele koła kontynuując swoje rozważania^{[potrzebne źródło]}.

W czasie drugiej wojny punickiej kierował pracami inżynieryjnymi przy obronie Syrakuz. Rzymianie myśleli, że sami bogowie bronią miasta, gdyż za murami schowane machiny oblężnicze jego konstrukcji ciskały pociski w ich stronę. Archimedes został zabity przez żołnierzy rzymskich po zdobyciu miasta, mimo wyraźnego rozkazu dowódcy, Marcellusa, by go ująć żywego. Później gorzko żałowano tego. Na życzenie Archimedesa na jego nagrobku wyryto kulę, stożek i walec.

Historię życia Archimedesa przyrównuje się często do procesu podbijania Starożytnej Grecji przez Cesarstwo Rzymskie. Rzymianie swą okupacją spowodowali stagnację w rozwoju tak bogatej kultury, nauki i filozofii hellenistycznej, ale jednocześnie zachowali ogromny szacunek dla greckich osiągnięć, z których niejednokrotnie czerpali. Symbolem tego faktu jest właśnie śmierć Archimedesa – zabitego przez rzymskiego legionistę w chwili roztrząsania jakiegoś problemu matematycznego, a następnie z honorami pochowanego przez rzymskiego wodza. Zanim odcięto mu głowę miał powiedzieć "noli turbare circulos meos", co znaczy "nie zamazuj moich kół".

Spis treści 1 Praca naukowa 1.1 Odkrycia Archimedesa 1.2 Dzieła Archimedesa 1.3 Wynalazki Archimedesa 2 Legenda o odkryciu prawa wyporu 3 Przypisy 4 Bibliografia 5 Zobacz też 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Praca naukowa

Był autorem traktatu o kwadraturze odcinka paraboli, twórca hydrostatyki i statyki, prekursor rachunku całkowego. Stworzył też podstawy rachunku różniczkowego. W dziele Elementy mechaniki wyłożył podstawy mechaniki teoretycznej. Zajmował się również astronomią – zbudował globus i (podobno) planetarium z hydraulicznym napędem, które Marcellus zabrał jako jedyny łup z Syrakuz, opisał ruch pięciu planet, Słońca i Księżyca wokół nieruchomej Ziemi.

[edytuj] Odkrycia Archimedesa

• prawo Archimedesa
• aksjomat Archimedesa
• zasadę dźwigni – sławne powiedzenie Archimedesa "Dajcie mi punkt podparcia, a poruszę Ziemię"
• prawa równi pochyłej
• środek ciężkości i sposoby jego wyznaczania dla prostych figur
• pojęcie siły

Jako pierwszy podał przybliżoną wartość liczby pi. Według jego oszacowania

[edytuj] Dzieła Archimedesa

• O liczeniu piasku – o wielkich liczbach i o nieskończoności. Rozszerzył tu system liczbowy Greków (dotychczas sięgający liczby 10000 - miriada) i oszacował liczbę ziarenek piasku we wszechświecie jako 10⁶³. Największą rozważaną przez niego liczbą była .
• O liniach spiralnych - wprowadził tu spiralę Archimedesa
• O kuli i walcu – wyprowadza wzory na pole powierzchni i objętość kuli, walca i czaszy kulistej.
• O konoidach i sferoidach – o krzywych stożkowych
• O ciałach pływających – definicja praw hydrostatyki i aerostatyki
• Elementy mechaniki – podstawy mechaniki teoretycznej.

[edytuj] Wynalazki Archimedesa

• śruba Archimedesa
• przenośnik ślimakowy
• zegar wodny
• organy wodne
• machiny obronne
• udoskonalił wielokrążek i zastosował do wodowania statku

[edytuj] Legenda o odkryciu prawa wyporu

Władca Syrakuz, Hieron II, powziął podejrzenie, że złotnik, któremu powierzono wykonanie korony ze szczerego złota, sprzeniewierzył część otrzymanego na to kruszcu i w zamian dodał pewną ilość srebra. W celu rozwiania trapiących go wątpliwości zwrócił się do Archimedesa z prośbą o ustalenie, jak sprawa ma się naprawdę. Prośbę swą Hieron II obwarował żądaniem, którego spełnienie przekreślało, wydawałoby się, możliwość uczynienia zadość życzeniu władcy. Otóż w żadnym wypadku Archimedes nie mógł zepsuć misternie wykonanej korony, istnego arcydzieła sztuki złotniczej. Długo, aczkolwiek bezskutecznie, rozmyślał fizyk nad sposobem wybrnięcia z sytuacji. Pewnego razu Archimedes, zażywając kąpieli w wannie i nieustannie rozmyślając nad powierzonym mu zadaniem, zauważył, że poszczególne członki jego ciała są w wodzie znacznie lżejsze niż na powietrzu. Ten każdemu z nas dobrze znany i wręcz pospolity fakt nasunął mu genialną myśl, że istnieje określony stosunek między zmniejszeniem się ciężaru ciała zanurzonego a ciężarem wypartego płynu (prawo Archimedesa). Zachwycony prostotą własnego odkrycia wybiegł nago z wanny z radością krzycząc Heureka ! Heureka!, co znaczy po grecku Znalazłem! .

Stanąwszy przed obliczem Hierona Archimedes łatwo wykazał fałszerstwo złotnika. Okazało się bowiem, że korona, niby szczerozłota, wyparła więcej cieczy, niż równa jej co do wagi bryła złota, co oznacza, że miała większą objętość, a więc mniejszą gęstość - nie była ze złota^[1]. Wbrew powszechnemu przekonaniu Archimedes nie zastosował jednak do tej korony swojego nowo odkrytego prawa – nie mierzył spadku jej ciężaru, lecz ilość wypartej wody.

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Praca zbiorowa: Wielka Historia Świata. T. 8. Polskie Media Amer.Com, 2005, s. 295. ISBN 83-7425-033-X. 
• Encyklopedia szkolna-matematyka. Warszawa: WSiP, 1990, ss. 11-12. ISBN 83-02-02551-8. 

[edytuj] Zobacz też

• odkrycie naukowe
• wynalazek

[edytuj] Linki zewnętrzne

• (en) John J O'Connor; Edmund F. Robertson Archimedes w MacTutor History of Mathematics archive

Mityng w Londynie: rekord Majewskiego, Chojecka bez minimum

W pierwszym dniu mityngu Super Grand Prix IAAF na stadionie Crystal Palace w Londynie przygotowujący się do występu w igrzyskach olimpijskich w Pekinie Tomasz Majewski (AZS AWF Warszawa) wynikiem 20,97 ustanowił rekord życiowy i zajął trzecie miejsce w konkursie pchnięcia kulą.

Obrońca Barcelony przechodzi do Ajaksu

Hiszpański obrońca Oleguer Presas będzie przez najbliższe trzy lata występował w Ajaksie Amsterdam. Holenderski klub zapłacił dotychczasowemu pracodawcy 28-letniego obrońcy, FC Barcelonie, trzy miliony euro.

11 bramek piłkarzy Wisły Kraków

Krakowska Wisła zamiast meczu ligowego z Ruchem Chorzów rozegrała sparing z Młodą Wisłą wygrywając 11:0.

Charlie Gjedde nowym żużlowcem Lotosu Gdańsk

Duńczyk Charlie Gjedde został w piątek żużlowcem pierwszoligowego Lotosu Gdańsk. Został wypożyczony z ZKŻ Zielona Góra, w barwach nowego klubu zaprezentuje się już w niedzielę podczas meczu Lotosu z GTŻ Grudziądz.

Bramkarz reprezentacji Anglii zmienił klub

Bramkarz reprezentacji Anglii Paul Robinson przeszedł z Tottenham Hotspur do Blackburn Rovers. Klub z Ewood Park zapłacił "Kogutom" za 28-letniego golkipera 3,5 miliona funtów.

Linki: Strona g��wna