Arthur Greiser - Google

Arthur Greiser

Z Wikipedii

(Przekierowano z Artur Greiser)
Skocz do: nawigacji, szukaj

Arthur Karl Greiser (ur. 22 stycznia 1897 w Środzie Wielkopolskiej - zm. 21 lipca 1946 w Poznaniu) - nazistowski polityk, Obergruppenführer SS, namiestnik Rzeszy w Kraju Warty, przedtem prezydent Senatu Wolnego Miasta Gdańsk.

Po trzyletnim pobycie w szkole powszechnej, dalsze wykształcenie uzyskał w królewsko-pruskim gimnazjum humanistycznym w Inowrocławiu. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 zgłosił się do marynarki wojennej jako ochotnik. W 1915, po odpowiednim przeszkoleniu, został wysłany na front i awansowany na oficera. Następnie ponownie zgłosił się na ochotnika do lotnictwa marynarki i w 1917 został oficerem lotnictwa. Kilkukrotnie odznaczony w czasie wojny, został ranny w 1918 i odesłany do szpitala wojskowego w Gdańsku.

Po wyjściu ze szpitala pozostawał bez pracy, następnie próbował bezskutecznie powodzenia w kupiectwie. Później podejmował się prac dorywczych, obwożąc w lecie turystów wynajętą motorówką po Gdańsku a w zimie holując statki w gdańskim porcie. W 1924 współzałożył w Gdańsku organizację "Stahlhelm", która skupiała byłych żołnierzy frontowych, z której wystąpił w 1926. W 1925, na tle polsko-niemieckiego konfliktu o status miasta Gdańsk, związał się z ruchami rewizjonistycznymi i antypolskimi. Zaczął występować publicznie na wiecach i zgromadzeniach deklarując się jako "zwolennik niemieckości Wolnego Miasta Gdańska". Gdy wprowadzono polskie skrzynki pocztowe, do czego Polska miała prawo zgodnie z ustaleniami potwierdzonymi wcześniej przez Ligę Narodów, Greiser zażądał w swoim przemówieniu podczas skierowanej przeciwko Polsce i Lidze Narodów demonstracji, która odbyła się na Długim Targu w Gdańsku w dniu 23 września 1925, wyrzucenia wszystkich Polaków z tego miasta[1].

Swoim zaangażowaniem propagandowym zwrócił uwagę NSDAP, do której przyjęto go w 1929. W latach 1930-1933 pełnił obowiązki sekretarza okręgu partyjnego w Gdańsku. W lipcu 1933 został wybrany wiceprezydentem gdańskiego Senatu, a w listopadzie 1934 prezydentem, czyli głową tego miasta-państwa. Jednocześnie pełnił funkcję ministra (senatora) spraw wewnętrznych.

21 września 1939 przejął kierownictwo cywilne w Poznaniu, a w listopadzie 1939 objął funkcję namiestnika w Kraju Warty. Przeprowadzał brutalną germanizację i eksterminację ludności z podległych obszarów.

W 1945 został aresztowany przez wojska amerykańskie i wydany Polsce. Za popełnione zbrodnie był sądzony przez Najwyższy Trybunał Narodowy. Jego obrońcą z urzędu w procesie, który trwał od 21 czerwca do 7 lipca 1946, byli Stanisław Hejmowski i Jan Kręglewski. W czasie procesu obrońca Greisera wyrażał wątpliwości, czy głowa obcego państwa (a taką był Greiser jako prezydent senatu Wolnego Miasta Gdańsk) może zostać skazana w innym państwie. Z kolei oskarżenie oddalało te obiekcje, argumentując iż w czasie, kiedy popełnione zostały czyny za które był sądzony, nie był już prezydentem Senatu nieistniejącego już państwa.

Według aktu oskarżenia, Arhtur Greiser, jako namiestnik Rzeszy (niem. Reichsstatthalter), a jednocześnie okręgowy kierownik Niemieckiej Partii Narodowosocjalistycznej (niem. Gauleiter) na obszar województwa poznańskiego oraz części łódzkiego i pomorskiego w latach 1939-1945, został oskarżony m.in. o to iż działał na szkodę Państwa Polskiego i jego obywateli poprzez udział, podżeganie do dokonania, udzielanie pomocy przy dokonaniu i dokonywanie[2] m. in.:

  • indywidualnych i zbiorowych zabójstw osób spośród ludności cywilnej i jeńców wojennych
  • czynów polegających na znęcaniu się, prześladowaniu i zadawaniu uszkodzeń cielesnych oraz powodujących rozstrój zdrowia takich osób
  • systematycznego niszczenia polskiej kultury, grabieży polskich wartości kulturalnych oraz germanizowania kraju i ludności polskiej i bezprawnego zaboru własności publicznej
  • systematycznego, bezprawnego pozbawienia ludności polskiej jej własności prywatnej.
  • lżenia i wyszydzania Narodu Polskiego, poprzez głoszenie jego niższości kulturalnej i małej wartości społecznej
  • przymusowe wysiedlanie całymi osiedlami, ulicami, rodzinami lub indywidualnie na obszar Generalnego Gubernatorstwa lub do obozu pracy przymusowej w Rzeszy
  • prześladowania i zgładzania obywateli polskich narodowości żydowskiej lub pochodzenia żydowskiego poprzez wymordowanie w miejscu zamieszkania, zgromadzenie w zamkniętych dzielnicach żydowskich, skąd wywożono ich w celu eksterminacji w komorach gazowych pobliskiego obozu straceń w Chełmnie nad Nerem, lżenie ludności żydowskiej czynnie i słownie poprzez zadawanie cierpień fizycznych, uszkodzeń cielesnych i poniżania godności ludzkiej
  • wywożenie dzieci polskich[3] wbrew woli rodziców i opiekunów, przymusowe umieszczanie ich w niemieckich rodzinach zastępczych i publicznych zakładach opiekuńczych w Rzeszy, z zerwaniem wszelkiej łączności z rodzinami i polskością oraz nadanie im imion i nazwisk niemieckich

Najwyższy Trybunał Narodowy uznał go winnym zbrodni i skazał Greisera na śmierć, końcowa sentencja sądu z dnia 9 lipca 1946 brzmiała:

"Arthura Greisera należy uznać winnym wszystkich zbrodni i zarzucanych mu przestępstw, z tym ograniczeniem, że zabójstw, uszkodzeń cielesnych i znęcań się Arthur Greiser osobiście nie dokonywał. Za powyższe przestępstwa skazać Arthura Greisera na karę śmierci, nadto orzec utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na zawsze oraz konfiskatę całego jego mienia; od momentu ponoszenia kosztów sądowych i uiszczenia opłaty sądowej zwolnić go. Dowody rzeczowe pozostawić przy aktach sprawy"[4]

Arthur Greiser został stracony przez powieszenie 21 lipca 1946. Wyrok wykonano publicznie na stokach poznańskiej cytadeli. Ciało Greisera po przeprowadzeniu sekcji w Zakładzie Anatomicznym Uniwersytetu Poznańskiego zostało spalone w tym samym krematorium w którym palono zwłoki pomordowanych przez nazistów Polaków. Prochy zostały oddane do dyspozycji Prokuratury Sądu Specjalnego. Była to ostatnia publiczna egzekucja w Polsce.

[edytuj] Zobacz też


Przypisy

  1. Stanisław Mikos "Wolne miasto Gdańsk a Liga Narodów 1920-1939" Wydawnictwo Morskie Gdańsk, 1979, ISBN 83-215-7186-7, s. 163
  2. Lista niektórych czynów według tekstu aktu oskarżenia: Janusz Gumkowski, Tadeusz Kułakowki "Zbrodniarze hitlerowscy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym" Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa, 1965, s. 66-77
  3. Większość tego typu akcji była przeprowadzana, w okupowanej przez III Rzeszę Polsce, w ramach programu rabunku dzieci
  4. Janusz Gumkowski, Tadeusz Kułakowki "Zbrodniarze hitlerowscy przed Najwyższym Trybunałem Narodowym" Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa, 1965, s. 66

Inżynierowie poszukiwani - wielki bój na uczelniach
"Gazeta Wyborcza": Politechnika Łódzka po raz pierwszy w historii reklamuje studia doktoranckie w radiu. To dlatego, że jest na nie coraz mniej chętnych. Inżynierów wysysa przemysł, który oferuje czterokrotnie wyższe wynagrodzenie niż stypendium doktoranta".
PSL: podtrzymanie weta do noweli medialnej nie jest zaskoczeniem
Poseł PSL Andrzej Grzyb powiedział, że decyzja Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy medialnej, "nie jest zaskoczeniem".
J. Kaczyński: PO popełni "polityczne samobójstwo"
Prezes PiS Jarosław Kaczyński powiedział po głosowaniu, że dobrze się stało, iż ustawa, która miała podporządkować media publiczne rządowi została odrzucona. Jego zdaniem, ponadto ustawa rujnuje ważny element naszej kultury i naszej spójności narodowej.
Chlebowski: powstała koalicja PiS-SLD
Powstała koalicja PiS-SLD - ocenił przewodniczący klubu PO Zbigniew Chlebowski po decyzji Sejmu, który podtrzymał prezydenckie weto do nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji autorstwa jego partia.
Sejm zakończył ostatnie przed wakacyjną przerwą posiedzenie
Sejm zakończył ostatnie przed poselskimi wakacjami posiedzenie.
Linki: Strona gwna