Asturia
Z Wikipedii
| Asturia Asturies |
|||||
|
|||||
 |
|||||
| Hymn: Asturias, patria querida | |||||
| Stolica |  Oviedo |
||||
| Powierzchnia • razem • proc. Hiszpanii |
10. miejsce 10 604 km² 2,1% |
||||
| Populacja (2006) • liczba ludności • gęstość • proc. Hiszpanii |
12. miejsce 1 077 000 101 os./km² 2,6% |
||||
| Język urzędowy | hiszpański / asturyjski | ||||
| Autonomia od | 11 stycznia 1982 | ||||
| ISO 3166-2 | O | ||||
| Reprezentacja w parlamencie • Kongres • Senat |
8 2 |
||||
| Prezydent | Vicente Alberto Álvarez Areces (PSOE) |
||||
| Strona internetowa | |||||
Księstwo Asturii (ast. Asturies, hisz. Asturias) – region historyczno-geograficzny, wspólnota autonomiczna w Hiszpanii.
Spis treści |
[edytuj] Geografia
Stolicą Asturii jest Oviedo, lecz największym miastem jest Gijon (Gijón), inne większe miasta: Avilés, Cangas de Onís, Cangas del Narcea, Grado, Langreo (La Felguera i Sama), Mieres, Villaviciosa i Llanes. W skład księstwa Asturii wchodzi jedna prowincja Oviedo.
Podczas rządów gen. Franco Asturia nazywana była prowincją Oviedo, jej historyczna nazwa została przywrócona za czasów demokratycznych.
[edytuj] Położenie
Asturia jest położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, od wschodu graniczy z prowincją Kantabria, od południa z Kastylią-León a na zachodzie z Galicją.
[edytuj] Warunki naturalne
Większą część powierzchni Asturii zajmują Góry Kantabryjskie z kulminacją Torre de Cerredo o wysokości 2648 m n.p.m., na północy wąski pas nadbrzeżnej niziny. Na południowym wschodzie największy park narodowy w Hiszpanii, Picos de Europa założony w 1995 o powierzchni 650 km².
[edytuj] Główne rzeki
[edytuj] Podział terytorialny
Asturia jest wspólnotą autonomiczną oraz prowincją. Dzieli się wyłącznie na comarcas.
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Przemysł
Region rozwinięty przemysłowo, koncentracja zakładów występuje głównie w dolinach rzek. Silnie rozwinięty przemysł wydobywczy, stanowiący podstawę gospodarki (eksploatacja złóż węgla kamiennego, rud żelaza, manganu, cynku i ołowiu), ponadto przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza i metali nieżelaznych), maszynowy, stoczniowy, zbrojeniowy, chemiczny (koksowniczy), włókienniczy, skórzany, szklarski, spożywczy i papierniczy (celuloza).
[edytuj] Rolnictwo
Uprawa zbóż (głównie pszenica, proso i kukurydza), ziemniaków, winorośli, fasoli, warzyw i owoców. Hodowla bydła i koni, a na wybrzeżu rybołówstwo.
[edytuj] Turystyka
Liczne kąpieliska na Zielonym Wybrzeżu (hisz. Costa Verde) m.in.: Luarca, Ribadesella, Llanes.
[edytuj] Historia
Osadnictwo ludności na ziemiach dzisiejszej Asturii miało miejsce już w czasach paleolitu (Altamira).
W latach 25–19 p.n.e. miał miejsce podbój terenów dzisiejszej Asturii przez Cesarstwo Rzymskie. Na przełomie V–VI wieku przez Wizygotów. W czasie arabskiego najazdu na Półwysep Iberyjski (początek VIII wieku), góry Asturii stały się schronieniem dla arystokracji wizygockiej, która pod wodzą Pelagiusza, pierwszego króla Asturii wygrała bitwę pod Covadongą w roku 722 i utworzyła Królestwo Asturii. Nowo powstałe królestwo zapoczątkowało rekonkwistę i do 910 roku wyparło muzułmanów aż po rzekę Duero. Podziały i unie dynastyczne zakończyły się włączeniem w 1230 roku ziem Asturii do Królestwa Kastylii. Od 1388 roku następca tronu Kastylii (a następnie Hiszpanii) nosi tytuł księcia Asturii.
Zaniedbana prowincja królestwa hiszpańskiego w drugiej połowie XIX wieku po odkryciu złóż węgla i rud żelaza, staje się jednym z najbardziej uprzemysłowionych regionów kraju. W październiku 1934 roku ma miejsce powstanie robotnicze przeciw udziałowi prawicy w rządzie republiki, w okresie wojny domowej 1936–1939 opanowana w zaciętych walkach przez frankistów przy udziale korpusu włoskiego. W 1982 roku Asturia otrzymała statut wspólnoty autonomicznej.
[edytuj] Demografia
| Ludność Asturii w latach 1787-2006 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ewolucja demograficzna Asturii w latach 1900-2006 | Rok | Ludność | % ludności Hiszpanii | Rok | Ludność | % ludności Hiszpanii | |
 |
|||||||
| 1787 | 342.537 | 3,34% | 1960 | 989.344 | 3,23% | ||
| 1857 | 524.529 | 3,39% | 1970 | 1.045.635 | 3,08% | ||
| 1877 | 576.352 | 3,47% | 1981 | 1.127.007 | 2,99% | ||
| 1887 | 595.420 | 3,39% | 1991 | 1.098.725 | 2,79% | ||
| 1897 | 612.663 | 3,39% | 1996 | 1.087.885 | 2,74% | ||
| 1900 | 627.069 | 3,37% | 2001 | 1.075.329 | 2,62% | ||
| 1910 | 685.131 | 3,43% | 2002 | 1.073.971 | 2,57% | ||
| 1920 | 743.726 | 3,48% | 2003 | 1.075.381 | 2,52% | ||
| 1930 | 791.855 | 3,34% | 2004 | 1.073.761 | 2,48% | ||
| 1940 | 836.642 | 3,22% | 2005 | 1.076.635 | 2,44% | ||
| 1950 | 888.149 | 3,16% | 2006 | 1.076.896 | 2,41% | ||
[edytuj] Miasta Asturii
 |
| Gijón |
 |
| Oviedo |
| Miasto | Populacja (2005) |
|---|---|
| Gijón | 273 931 |
| Oviedo | 212 174 |
| Avilés | 83 855 |
| Siero | 48 991 |
| Langreo | 46 558 |
| Mieres | 45 943 |
| Castrillón | 22 932 |
| San Martin del Rey Aurelio | 19 698 |
| Corvera de Asturias | 15 769 |
| Cangas del Narcea | 15 672 |
| Llanes | 12 982 |
| Ribadesella | 6 205 |
[edytuj] Zobacz też
A Coruña • Álava • Albacete • Alicante • Almería • Asturia • Ávila • Badajoz • Baleary • Barcelona • Biscay • Burgos • Cáceres • Castellón • Ciudad Real • Cuenca • Girona • Granada • Guadalajara • Guipúzcoa • Huelva • Huesca • Jaén • Kadyks • Kantabria • Kordowa • La Rioja • León • Lleida • Lugo • Madryt • Málaga • Melilla • Murcja • Nawarra • Orense • Palencia • Las Palmans • Pontevedra • Salamanka • Santa Cruz de Tenerife • Saragossa • Segowia • Sewilla • Soria • Tarragona • Teruel • Toledo • Valladolid • Walencja • Zamora
Andaluzja • Aragonia • Asturia • Baleary • Estremadura • Galicja • Kantabria • Kastylia-León • Kastylia-La Mancha • Katalonia • Kraj Basków • La Rioja • Madryt • Murcja • Nawarra • Walencja • Wyspy Kanaryjskie
| "Trudna decyzja" Ziobry po śmierci ojca |
|
"Rzeczpospolita": Chcę zdjęcia klauzuli tajności, jaką nałożono na śledztwo w sprawie śmierci mojego ojca - ujawnia Zbigniew Ziobro.
|
| Likwidacja agencji będzie polegała na zmianie nazwy |
|
"Rzeczpospolita": Szumnie zapowiadana likwidacja Agencji Mienia Wojskowego będzie polegała na zmianie nazwy.
|
| Sondaż: PO w górę, PiS w dół |
|
"Rzeczpospolita": Według najnowszego sondażu GfK Polonia dla "Rzeczpospolitej", gdyby wybory odbyły się w lipcu, na PO zagłosowałoby 43 proc. Polaków.
|
| Uniknęli śmierci i są bez jakiejkolwiek pomocy |
|
"Nasz Dziennik": Nie dość, że 65. rocznica rzezi wołyńskiej upłynęła pod znakiem eufemistycznych określeń dokonanego na Kresach ludobójstwa, to potomkowie pomordowanych, którzy sami cudem uniknęli śmierci, do dziś pozostawieni są bez jakiejkolwiek pomocy ze strony instytucji państwowych.
|
| Pytania do ministra ws. bezprawnej inwestycji w Bochni |
|
"Dziennik Polski": - Dlaczego prokuratura nie podjęła działań zmierzających do wstrzymania bezprawnej inwestycji w Bochni? - zapytali ministra sprawiedliwości posłowie ziemi tarnowskiej Edward Czesak i Józef Rojek (obaj z PiS), dziwiąc się, że kontrowersyjna "Tankownia" działa w najlepsze.
|