Z Wikipedii

	Atopowe zapalenie skóry
dermatitis atopica, eczema atopicum, neurodermitis
ICD-10	L20
L20.0 Świerzbiączka skazowa Besniera
L20.8 Inne atopowe zapalenia skóry
L20.9 Atopowe zapalenie skóry, nie określone

Atopowe zapalenie skóry, AZS (ang. atopic dermatitis, łac. dermatitis atopica) - genetycznie uwarunkowana reakcja, polegającą na nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej na małe dawki antygenów, w wyniku której dochodzi do nadmiernego wytwarzania przeciwciał IgE skierowanych głównie przeciwko tym alergenom. Termin wprowadzony przez Coca i Cooke'a w 1923, gr. ατοπία, zwane też egzemą, wypryskiem atopowym, a niegdyś świerzbiączką (łac. prurigo) Besniera, wypryskiem alergicznym lub alergicznym zapaleniem skóry jest chorobą zaliczaną do chorób atopowych.

Osoby z atopią reagują w sposób chorobowy na styczność z pospolitymi substancjami otaczającego środowiska, nieszkodliwymi dla osób zdrowej populacji.

Cecha ta może ujawnić się pod postacią tzw. chorób atopowych:

• astmy oskrzelowej,
• atopowego zapalenia skóry (AZS),
• sezonowego lub przewlekłego alergicznego nieżytu nosa,
• pokrzywki,
• alergicznego zapalenia spojówek.

Niektórzy zaliczają atopowe zapalenie skóry również do chorób psychosomatycznych^[1][2].

[edytuj] Etiopatogeneza

Skóra chorego pod wpływem substancji drażniących (mydło, rozpuszczalniki), alergenów (roztocza, sierść) lub pewnych pokarmów (jajka, mleko, białko pszenicy, czekolada, truskawki), traci barierę ochronną zbudowaną z lipidów (tzw. płaszcz lipidowy) i pada ofiarą innych szkodliwych substancji pochodzenia zewnętrznego.

[edytuj] Objawy i przebieg

AZS – typowa manifestacja atopii

Dziecko z atopowym zapaleniem skóry

Głównymi objawami atopowego zapalenia skóry są zaczerwienienie i suchość skóry, jej swędzenie i skłonność do nawrotowych zakażeń bakteryjnych. Zmiany najczęściej lokalizują się na zgięciach łokciowych i kolanowych, na twarzy i szyi, ale mogą obejmować całe ciało (patrz: erytrodermia). Atopowemu zapaleniu skóry często towarzyszą również inne schorzenia atopowe: astma oskrzelowa, sezonowy lub przewlekły katar sienny oraz alergiczne zapalenie spojówek.

Choroba ma przebieg wieloletni z okresami kiedy objawy są mniej lub bardziej nasilone. W przebiegu choroby ma znaczenie stres emocjonalny, który sam nie jest bezpośrednią przyczyną objawów, ale poprzez wpływ układu nerwowego może stać się czynnikiem wyzwalającym objawy u osoby chorej.

[edytuj] Rozpoznanie

Opracowano kryteria rozpoznawcze AZS (kryteria Hannifina-Rajki).

• Kryteria większe

1. świąd
2. typowe umiejscowienie
3. przewlekły i nawrotowy przebieg
4. atopia u chorego lub w wywiadzie rodzinnym

• Kryteria mniejsze

1. suchość skóry (xerosis)
2. rogowacenie przymieszkowe (keratosis pilaris) i/lub rybia łuska (ichthyosis)
3. natychmiastowe odczyny skórne
4. podwyższone stężenie IgE w surowicy
5. początek w dzieciństwie
6. skłonność do nawrotowych zakażeń skóry
7. zaćma
8. nietolerancja wełny
9. nietolerancja pokarmów
10. zaostrzenia po stresach psychicznych
11. biały dermografizm

Do rozpoznania AZS wystarczające jest spełnienie 3 spośród 4 głównych kryteriów; mniejsze kryteria mają znaczenie uzupełniające.

[edytuj] Różnicowanie

Atopowe zapalenie skóry bywa mylone z łuszczycą. Inne jednostki chorobowe wymagające różnicowania z AZS to świerzbiączka objawowa (prurigo symptomatica) i świerzbiączka letnia (prurigo aestivalis).

[edytuj] Leczenie

[edytuj] Leczenie przyczynowe

Jeśli można stwierdzić czynniki uczulające, leczenie polega na eliminacji ich z otoczenia lub pokarmów chorego. Można podejmować próby odczulania.

[edytuj] Leczenie objawowe

• środki przeciwhistaminowe
• kortykosteroidy ogólnie w okresie zaostrzeń i miejscowo w postaci maści, z unikaniem zaróbki lanolinowej (chorzy często są na nią wrażliwi)
• leki immunosupresyjne (np. cyklosporyna A, takrolimus, pimekrolimus)
• pielęgnacja i natłuszczanie skóry

[edytuj] Bibliografia

• Stefania Jabłońska, Sławomir Majewski Choroby skóry i choroby przenoszone drogą płciową PZWL 2005, ISBN 83-200-3367-5.
• Andrzej Szczeklik (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2005, ISBN 83-7430-031-0

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• alergia

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Artykuł z eMedicine (en)
• Atopedia (pl)

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne