Atropina

	Atropina
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C17H23NO3
Masa molowa	289,369 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	51-55-8
PubChem	174174
DrugBank	APRD00807
	Niebezpieczeństwa
Klasyfikacja UE	Treść oznaczeń:; T+ - silnie toksyczny
	Klasyfikacja
Stosowanie w ciąży	kategoria C
	Farmakokinetyka
Biodostępność	25%
Okres półtrwania	2 h
Wydalanie	50% w niezmienionej formie w moczu

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Atropina (ATC: A 03 BA 01, S 01 FA 01) jest alkaloidem tropanowym (podobnie jak skopolamina i hioscyjamina) występującym głównie w roślinach z rodziny psiankowatych, np. pokrzyku wilczej jagodzie (Atropa belladonna), bieluniach (Datura spp.) i lulkach (Hyoscyamus spp.), w dwóch ostatnich jednak jest jej znacznie mniej niż skopolaminy). Jest to substancja zaliczana do leków cholinolitycznych, czyli parasympatykolityków, a ściślej do nieselektywnych inhibitorów receptorów muskarynowych. Właściwości roślin zawierających alkaloidy tropanowe wykorzystywano w medycynie już w starożytności. Równocześnie odnotowywano zastosowanie ich jako trucizn.

Spis treści

1 Wpływ atropiny na organizm i jej zastosowanie w medycynie
2 Zatrucie atropiną
- 2.1 Objawy zatrucia
  - 2.1.1 Mnemotechnika
- 2.2 Leczenie zatrucia
3 Właściwości psychoaktywne
4 Dawki w reanimacji
5 Przypisy

[edytuj] Wpływ atropiny na organizm i jej zastosowanie w medycynie

Serce – niewielkie dawki powodują ujemny efekt chronotropowy (prawdopodobnie wynik zablokowania receptorów M₁ w pozazwojowych neuronach układu współczulnego, co nasila działanie acetylocholiny na receptory M₂ w węźle zatokowo-przedsionkowym). W większych dawkach przyspiesza akcję serca (blokowanie wymienionych już receptorów M₂ w węźle zatokowo-przedsionkowym). Innym efektem działania atropiny jest wywierany dodatni efekt dromotropowy, co zwiększa przewodzenie pobudzenia między przedsionkami i komorami serca. Pozwoliło to zastosować atropinę w leczeniu bloku przedsionkowo-komorowego związanego ze zbyt intensywną impulsacją przywspółczulną ze strony nerwu błędnego oraz usuwaniu skutków zatrucia glikozydami nasercowymi.
Układ krążenia – na drodze jeszcze niepoznanego mechanizmu atropina w dawkach toksycznych działa wazokonstrykcyjnie (obkurczająco) na naczynia skóry.
Ślinianki, gruczoły potowe i gruczoły w oskrzelach – zahamowanie wydzielania. W dużych dawkach również zahamowanie wydzielania przez gruczoły żołądka. Brak wydzielania potu, szczególnie u dzieci, może doprowadzić do zaburzenia mechanizmów termoregulacji i wzrostu temperatury ciała.
Układ pokarmowy – zwalnia perystaltykę wywołaną zastosowaniem inhibitorów cholinoesterazy lub cholinomimetyków nie wpływając na normalną perystaltykę, na którą największy wpływ mają inne związki (np. cholecystokinina czy VIP)
Mięśnie gładkie – rozkurcz mięśni pęcherza moczowego i moczowodów, słabiej na mięśniówkę dróg żółciowych. Nie wywiera wpływu na mięśniówkę macicy.
Oko – blokując receptory muskarynowe zwieracza źrenicy prowadzą do jej rozszerzenia. Wywołuje to światłowstręt (fotofobię). Atropina działa również na mięsień rzęskowy zaburzając zdolność do akomodacji. To działanie znalazło zastosowanie w diagnostyce okulistycznej. Podawanie naprzemienne atropiny ze środkami zwężającymi źrenicę zapobiega powstawaniu zrostów podczas zapalenia rogówki lub tęczówki.
W premedykacji stosuje się czasem atropinę, aby zapobiec bradykardii wywołanej przez leki ogólnoznieczulające.
Ważnym zastosowaniem atropiny jest leczenie zatruć inhibitorami cholinesterazy i muskaryną zawartą w niektórych gatunkach grzybów.
Ośrodkowy układ nerwowy – w dawkach terapeutycznych atropina nie ma większego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Dawki toksyczne wywołują wzrost pobudliwości, niepokój, zaburzenia orientacji, omamy, majaczenie oraz objawy psychotyczne.

[edytuj] Zatrucie atropiną

Najczęściej występuje u dzieci po spożyciu owoców pokrzyku wilczej jagody, a także przedawkowanie atropiny stosowanej w celach terapeutycznych.

[edytuj] Objawy zatrucia

suchość w jamie ustnej i górnych drogach oddechowych
suchość i zaczerwienienie skóry
tachykardia i przyspieszenie oddechu
zaburzenia widzenia
agresja, zaburzenia pamięci, omamy, splątanie
zatrzymywanie moczu
drgawki i śpiączka
wzrost temperatury (nawet do 43°C)

[edytuj] Mnemotechnika

Obraz zatrutego atropiną^[1]:

Czerwony jak burak

rozpalony jak piec

suchy jak pieprz

ślepy jak nietoperz

niespokojny jak tygrys w klatce.

[edytuj] Leczenie zatrucia

płukanie żołądka
podanie środka przeczyszczającego, który działa poprzez wzrost ciśnienia osmotycznego w przewodzie pokarmowym (wskutek zwolnienia perystaltyki przez dawki toksyczne dochodzi do zalegania spożytych substancji, w tym np. jagód pokrzyku)
diazepam w celu opanowania drgawek
odwracalne inhibitory cholinoesterazy, np. fizostygmina, pirydostygmina, endrofonium – łagodzi działanie na ośrodkowy układ nerwowy
cewnikowanie pęcherza moczowego aby zapobiec zastojowi moczu

[edytuj] Właściwości psychoaktywne

Atropina zawarta w nasionach, liściach i łodydze bieluniów oraz lulków używana była głównie przez kulturę hipisów jako narkotyk. Spożycie wywaru z liści lub kilkudziesięciu nasion objawia się: halucynacjami, nie do odróżnienia od rzeczywistości, znacznym rozszerzeniem źrenic, suchością w ustach oraz pogorszeniem pamięci.

[edytuj] Dawki w reanimacji

Asystolia oraz rozkojarzenie elektromechaniczne (PEA) z częstością zespołów QRS < 60/min – 3 mg i.v. (dla dorosłej osoby) jednorazowo w bolusie (Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji 2005).
Bradykardia (zatokowa, węzłowa lub przedsionkowa, powodująca niestabilność hemodynamiczną) – 0,5 mg i.v. (pod kontrolą EKG do maksymalnie 3 mg). Dawki mniejsze niż 0,5 mg mogą paradoksalnie pogłębić bradykardię^[2].

Atropina nie powinna być podawana pacjentom po przeszczepie serca, ponieważ może wywołać zaawansowany blok serca lub zatrzymanie zatokowe^[3].

Przypisy

↑ 3 Leki układu autonomicznego. W: Ryszard Korbut: Farmakologia po prostu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007. ISBN 978-83-233-2334-1.
↑ Dauchot P, Gravenstein JS. Effects of atropine on the electrocardiogram in different age groups. Clin Pharmacol Ther 1971; 12: 274–80.
↑ Bernheim A, Fatio R, Kiowski W, Weilenmann D, Rickli H, Rocca HP. Atropine often results in complete atrioventricular block or sinus arrest after cardiac transplantation: an unpredictable and dose-independent phenomenon. Transplantation 2004; 77: 1181–5.

p • d • e

Delirianty

Atropina • Benzydamina • BZ • Cyklizyna • Difenhydramina • Dimenhydrynat • Hioscyjamina • Oksybutynina • Prometazyna • Skopolamina

p • d • e

Substancje psychoaktywne

Depresanty	Benzodiazepiny: Bromazepam • Alprazolam • Diazepam • Flunitrazepam • Klonazepam • Lorazepam • Midazolam • Nitrazepam • Temazepam Barbiturany: Fenobarbital • Barbital • Allobarbital • Tiopental • Heksobarbital Niebenzodiazepiny: Zolpidem • Zopiklon • Zaleplon Opioidy: Bremazocyna • Buprenorfina • Butorfanol • Cyklazocyna • Dekstromoramid • Difenyloksat • Fenazocyna • Fentanyl • Heroina • Hydrokodon • Hydromorfon • Ketobemidon • Kodeina • Lewometorfan • Leworfanol • Loperamid • Metadon • Morfina • Oksykodon • Oksymorfon • Opium • Pentazocyna • Petydyna • Propoksyfen • Sufentanil • Tramadol Inne: Alkohol etylowy • GBL • GHB
Psychodeliki	Delirianty: Atropina • BZ • Benzydamina • Cyklizyna • Difenhydramina • Dimenhydrynat • Hioscyamina • Skopolamina Dysocjanty: Dekstrofan (DXO) • Dekstrometorfan (DXM) • Ibogaina • Ketamina • Ksenon • Kwas ibotenowy • Muscimol • Muskaryna • PCP • Pentazocyna • Podtlenek azotu • Salvinorin A Fenyloetyloaminy: 2C-B • 2C-C • 2C-D • 2C-E • 2C-I • 2C-T-21 • 2C-T-7 • DOB • DOI • DOM • MDA • MDMA • Meskalina • PMA Kannabinoidy: CBN • CP-55940 • HU-210 • THC • THCV Tryptaminy: Ergina • LSD • 4-AcO-DET • 5-MeO-AMT • 5-MeO-DIPT • 5-MeO-DMT • AMT • Bufotenina • DIPT • DMT • MiPT • Psylocybina • Ibogaina Inne: Mirystycyna • Trichloroeten
Stymulanty	Syntentyczne: Amfetamina • Benzfetamina • Benzydamina • BZP • Fenelzyna • Fentermina • Metamfetamina • Metylfenidat • Modafinil • Niketamid • Pseudoefedryna • TFMPP Naturalne: Efedryna • Katynon • Kofeina • Kokaina • Nikotyna • Strychnina

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!
Wikiprojekt: Nauki medyczne • Portal: Nauki medyczne

Europa bez iPhone'a?

Nowa, proekologiczna dyrektywa Unii Europejskiej może zmusić wielu producentów sprzętu elektronicznego, do wycofania niespełniających wymagań produktów.

Nowy laptop Apple za 800 dol.?

Według internetowych plotek najnowszy laptop Apple będzie kosztował 800 dol., czyli 300 dol. mniej niż obecnie dostępny komputer przenośny tego producenta, oferowany w najuboższej konfiguracji.

Windows 7 nie będzie denerwował

Microsoft zapowiada, że mechanizm UAC (Kontrola konta użytkownika) w Windows 7 nie będzie tak irytujący jak pierwotna wersja, którą znajdziemy w Viście.

Eee PC z dotykowym ekranem

Asus chyba nigdy nie przestanie rozszerzać swojej flagowej serii netbooków – Eee PC. Tym razem zapowiedziana została wersja z dotykowym ekranem.

Luka w Gmailu

Usługa pocztowa Google Gmail może "pochwalić się" luką, która pozwala atakującemu stworzenie autentycznie wyglądającej strony internetowej podszywającej się pod oryginalnego Gmaila, co znaczne ułatwi przejęcie danych identyfikacyjnych.

Linki: Strona g��wna

[0] 3 Leki układu autonomicznego. W: Ryszard Korbut: Farmakologia po prostu. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007. ISBN 978-83-233-2334-1.

[1] Dauchot P, Gravenstein JS. Effects of atropine on the electrocardiogram in different age groups. Clin Pharmacol Ther 1971; 12: 274–80.

[2] Bernheim A, Fatio R, Kiowski W, Weilenmann D, Rickli H, Rocca HP. Atropine often results in complete atrioventricular block or sinus arrest after cardiac transplantation: an unpredictable and dose-independent phenomenon. Transplantation 2004; 77: 1181–5.

[1]

[2]

[3]

Encyklopedia