Aureus
Z Wikipedii
| Nummus aureus | |
 |
|
| Masa | zmienna |
| Stop | Au |
| Rant | gładki |
Aureus, nummus aureus (złoty pieniądz), denarius aureus – złota moneta rzymska bita od I w. p.n.e. do początków IV w.
Po raz pierwszy wybita przez Sullę [1] w czasie jego konsulatu 84/83 p.n.e., następnie przez Pompejusza (71 p.n.e. oraz Cezara (48/47 p.n.e.) W tym okresie bito 40 aureusów z funta (pondus, libry) złota, a wartość monety ustalono na 23 srebrne denary.
Znaczenie aureusa wzrosło za panowania Oktawiana Augusta, który wprowadził go na stałe do systemu monetarnego bijąc złotą monetę w znacznych ilościach, głównie w założonej w Lugdunum centralnej mennicy cesarskiej. [2] . Aureusy Oktawiana miały wagę 7,79 g [3] (42 sztuki z funta). Ich wartość władca ustalił na 25 denarów. W związku ze wzrostem ceny srebra w stosunku do złota w kolejnych latach I w. i utrzymywaniem, aż do czasów Nerona, wprowadzonej przez Augusta stopy menniczej [4], malała opłacalność emisji denarów, co prowadziło do spadku ich liczebności, a wzrastała ilość emitowanych aureusów. Zasadniczo, w I w., z wyjątkiem czasów Wespazjana (69-79), dokonywano jednoczesnej emisji aureusa i denara o takim samym wyglądzie (identyczny rysunek i legenda). Na awersie zawsze znajdowało się przedstawienie cesarza z napisem otokowym zawierającym jego imiona (tytuły).
Reformę stopy monet kruszcowych przeprowadził Neron w 64 r. Obniżył stopę dla monet złotych o 7%, a dla srebrnych o 14%. Odtąd bito więc z funta złota 45 aureusów (czyli ważył on ok. 7,27 g). Utrzymana została natomiast relacja monet i nadal, mimo większego obniżenia stopy dla denara, aureus był wart 25 denarów. Obniżyła się zatem waga aureusa, a jednocześnie nastąpiła jego dewaluacja w stosunku do srebrnego denara, spowodowana wspomnianym wyżej wzrostem wartości srebra do złota. Reforma ta była również ogólną dewaluacją monety (zmniejszenie wagi).
Przez ponad wiek waga aureusa spadała nieznacznie. Dopiero Karakalla (211-217) poważnie ją obniżył. Z funta złota zaczęto wówczas bić 50 aureusów, czyli jego waga wahała się ok. 6,5 g. Następowała szybko dalsza dewaluacja tej monety. W początkach panowania Galiena (260-268) bito już 72 aureusy z libry (ok. 4,54 g), a później aż 84 (ok. 3,89 g). Następni cesarze starali się utrzymać stopę 
, rzadko jednak im się to udawało.
Aureusa zlikwidował Konstantyn Wielki reformując system monetarny cesarstwa i wprowadzając nową złotą monetę – solida (309/311), będącego właściwie bezpośrednią kontynuacją aureusa, gdyż stopę nowej złotej monety ustalono na funta rzymskiego. Stopa ta utrzymała się w podstawowej złotej monecie rzymskiej, a później bizantyńskiej aż do końca XI w.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ W okresie republiki rzymskiej wyłącznym emitentem monet centralnych był senat rzymski, stąd inicjały SC na monetach. W praktyce, w I w. p.n.e., o emisjach decydowali głównie mający coraz większą władzę wodzowie (Mariusz, Pompejusz) i dyktatorzy (Sulla, Cezar), a rola senatu ograniczała się do formalnego wyrażenia zgody.
- ↑ Oktawian pozbawił senat prawa do bicia monety złotej i srebrnej, pozostawiając w jego rękach wyłącznie decyzje o emisjach monet zdawkowych (miedzianych i mosiężnych). Do Rzymu przeniósł mennicę cesarską Kaligula.
- ↑ Była to waga nominalna. W praktyce poszczególne monety miały od niej odchylenie, w porównaniu z bitymi w tych samych mennicach monetami srebrnymi niewielkie, co świadczy o dużej dbałości o precyzję monety złotej.
- ↑ Mimo utrzymywania się tej samej stopy menniczej zauważalna jest niewielka redukcja wagi aureusów, np. podczas panowania Tyberiusza aureus miał średnią wagę 7,72 g). Podobnie było po reformie Nerona w 64 r.
| Wybory na Litwie wygrała dotychczasowa opozycja |
 Opozycyjna partia konserwatywna Związek Ojczyzny - Litewscy Chrześcijańscy Demokraci Andriusa Kubiliusa wygrała w niedzielę wybory parlamentarne na Litwie, uzyskując - według sondaży exit poll - 21 procent głosów. Do sejmu nie wejdzie Akcja Wyborcza Polaków na Litwie.
|
| Zabiła go prędkość |
 142 kilometrów na godzinę czyli z dwukrotnie większą niż dozwolona prędkością uderzył swoim volkswagenem w betonowy słup Joerg Haider. Przywódca austriackich nacjonalistów zginął na miejscu.
|
| Pierwsza hinduska katolicka święta |
 Anna Muttathupadathu z Kerali, czyli siostra Alfonsa, została pierwszą hinduską świętą katolicką. Oprócz niej Benedykt XVI kanonizował troje innych błogosłowionych.
|
| Wałęsa jednak wśród mędrców |
 Szef unijnej „grupy mÄ™drców” chciaÅ‚ wykluczyć Lecha WaÅ‚Ä™sÄ™, jednak po interwencji premiera Donalda Tuska byÅ‚y prezydent zostaje w jej skÅ‚adzie – dowiedziaÅ‚a siÄ™ TVN24.
|
| Miedwiediew odpala rakiety |
 Głównie testowaniem nowych rakiet zajmuje się od dwóch dni rosyjska marynarka wojenna. Na Morzu Barentsa, pod czujnym okiem prezydenta Dmitrija Miedwiediewa, wszystkie próby przebiegają pomyślnie.
|