Z Wikipedii

Japonia

To jest artykuł z cyklu: Historia Japonii

Mudoki Jōmon Yayoi Yamato Kofun Asuka Nara Heian Kamakura Muromachi Azuchi Momoyama Edo Meiji Taishō Shōwa Heisei

Wikiprojekt · Portal · Kategoria · Zadanie

Azuchi Momoyama (jap. 安土桃山時代 - Azuchi Momoyama-jidai) - okres w historii Japonii przypadający na lata 1560-1600. Nazwa pochodzi od rezydencji dwóch ludzi, którzy doprowadzili do pierwszego w historii zjednoczenia całego kraju - Ody Nobunagiego i Toyotomiego Hideyoshiego. Podobnym znaczeniowo terminem jest sengoku jidai - 'okres kraju w stanie wojny domowej'.

W początek tego okresu Japonia wkroczyła jako kraj podzielony na wiele feudalnych księstw rządzonych przez lokalnych daimyō. Po wojnie Ōnin (1466-1477) siogunowie z rodu Ashikaga nie dysponowali potęgą wystarczającą do utrzymania w ryzach walczących o powiększenie swych ziem poszczególnych daimyō. Rejonem szczególnie zażartej walki stała się równina Kantō, w pobliżu której swe siedziby miały najsilniejsze klany: Imagawa, Takeda, Hōjō, Uesugi i Date.

Nobunaga, który pochodził z prowincji Owari, dysponował początkowo znacznie mniejszą siłą, jednak okazał się doskonałym dowódcą. W 1560, jako 26-latek, pokonał wojska klanu Imagawa. W 1568 wkroczył do Kyōto, gdzie znajdowały się siedziby cesarza oraz sioguna. W tym samym roku muszkiety jego żołnierzy pokonały armię Takedy Katsunoriego w bitwie pod Nagashino. W 1573 pozbawił władzy ostatniego z siogunów Ashikaga. Jego wojska posuwały się na zachód i rozpoczęły podbój ziem najsilniejszego w tamtym rejonie rodu Mōri. W międzyczasie wrogo nastawiony do religii Nobunaga walczył w centrum Honshū ze stawiającymi opór mnichami buddyjskimi. Pokonanie bardzo bogatych i popieranych przez ludność klasztorów stanowiło ogromny problem, jednak w końcu się to udało. 3000 kompleksów klasztornych i świątyń zostało doszczętnie spalonych (czasem z mnichami) – Nobunaga wpisał się do historii także jako bezwzględny władca. Niestety nie zdołał doprowadzić zjednoczenia kraju do końca – został w 1582 zmuszony do popełnienia samobójstwa, oblężony w Kyōto przez wojska wcześniejszego sojusznika Akechiego Mitsuhidego. Do tego momentu opanował 33 (wg PWN - 20) z 66 historycznych prowincji japońskich.

Po śmierci Nobunagi po raz kolejny wybuchła walka o schedę po dyktatorze. Wygrał ją człowiek będący chyba jeszcze większą osobowością – Toyotomi Hideyoshi. Jest to jeden z niewielu w historii na stałe podzielonego na klasy japońskiego społeczeństwa przykład na awans z nizin społecznych na sam szczyt władzy. Ojciec Hideyoshiego był chłopem, walczył też w wojsku rodu Oda. Toyotomi (właściwie to nazwisko przyjął dopiero pod koniec życia, wcześniej, jak inni ludzie epoki, zmieniał je kilkakrotnie) jako piętnastolatek opuścił dom rodzinny i rozpoczął karierę wojskową. Jako że był pojętny, awansował szybko i w latach siedemdziesiątych został głównym współpracownikiem Nobunagiego (drugim był Tokugawa Ieyasu). Hideyoshi kontynuował podboje Ody: zajął Shikoku, większą część Kyūshū. W końcu w 1590 pokonał ostatnią przeszkodę na drodze do dominacji na wschodzie – ród Hōjō.

Hideyoshi zajmował się także reformowaniem kraju: nałożył na daimyō podatek zależny nie od powierzchni ziemi, a od zbiorów, tzw. kokudaka. Związane z tym było dokładne mierzenie gruntów w całym kraju przez urzędników Hideyoshiego. Stale prowadzono też akcję rozbrajania chłopów i mnichów – od tej pory broń mieli posiadać jedynie samurajowie. Wraz z upływem lat Hideyoshi stawał się coraz bardziej pewny siebie i żądny władzy. Podbicie całej Japonii (99% ziem w rękach jego wasali) nie wystarczało mu. W 1592 rozpoczęła się wyprawa Japończyków na Koreę. Mimo początkowych sukcesów, okazała się ona klęską, także dzięki pomocy dla Korei ze strony Chin. Marzenia Hideyoshiego o imperium legły w gruzach. Ostatnie miesiące życia poświęcił desperackiej walce o zapewnienie dziedzictwa swemu synowi. Oczywiście po jego śmierci w 1598 po raz kolejny wybuchła wojna domowa. Triumfował kolejny z byłych generałów Nobunagi – Tokugawa Ieyasu. Dał on początek nowej dynastii siogunów, która rządziła przez 250 lat i kolejnej epoce w dziejach Japonii o nazwie Edo (1600-1868).

[edytuj] Bibliografia

• Jolanta Tubielewicz Historia Japonii, Ossolineum, Wrocław 1984, ISBN 83-04-01486-6

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy Japonii z okresu Azuchi-Momoyama
• Znaki heraldyczne klanów z tej epoki (tzw. jap. Mon)