Z Wikipedii

Bóbr europejski
Systematyka
Domena	eukarioty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nadgromada	żuchwowce
Gromada	ssaki
Szczep	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Rodzina	bobrowate
Rodzaj	bóbr
Gatunek	bóbr europejski
Nazwa systematyczna
Castor fiber
Linnaeus, 1758
Status ochronny
Kategoria zagrożenia (CzKGZ) EX EW CR EN VU NT LC Kategoria: podwyższonego ryzyka
Zasięg występowania
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Bóbr europejski (Castor fiber) – ziemnowodny ssak z rzędu gryzoni.

Dawniej występował w całej strefie umiarkowanej Europy i Azji, obecnie wyginął w wielu regionach Europy. W Polsce jest gatunkiem chronionym.

[edytuj] Występowanie i biotop

Aktywny jest nocą i o zmierzchu. Trudno więc go w czasie dnia zauważyć. Bobry najlepiej podpatrywać wcześnie rano o świcie. Występuje głównie w lasach łęgowych nad strumieniami, rzekami, jeziorami.

[edytuj] Charakterystyka ogólna

[edytuj] Wygląd

Ma małe oczy i uszy. Nogi ma krótkie, biega ociężale, palce stóp tylnej pary nóg są złączone błoną, ułatwiająca pływanie, ogon jest szeroki, spłaszczony grzbietobrzusznie i pokryty łuskami, służy jako ster regulujący głębokość zanurzenia. Futro koloru brązowego, ciemnobrązowego, a nawet czarne. Posiada silnie rozwinięte siekacze.

Budowa czaszki bobra

Pobojowisko po ścieraniu siekaczy

[edytuj] Tryb życia

Latem bobry żywią się głównie roślinami wodnymi i przybrzeżnymi, zimą odżywiają się łykiem drzew liściastych (najczęściej topoli, wierzby), które zgromadziły w lecie. Drzewa stanowią jeden z budulców żeremi. Bobry bez problemu ścinają drzewa w okolicach rzek. Starają się ścinać drzewo w ten sposób, aby przewróciło się ono w kierunku rzeki. Kopie nory w brzegach rzek oraz wałach przeciwpowodziowych lub w brzegach jezior. W przypadku braku dogodnych miejsc buduje kopce z gałęzi i mułu, otoczone wodą, zwane żeremiami. Wejście do nory znajduje się pod wodą. Nora zaopatrzona jest także w otwór wentylacyjny. Czasami w żeremiu bobrów zamieszkują także piżmaki.

[edytuj] Rozród

Żyje w rodzinach. Kojarzy się późna zimą. Ciąża trwa 105 dni, w miocie występuje 2-4 młodych. Na małych strumieniach i potokach wszystkie osobniki z rodziny wspólnie budują tamy, powodując spiętrzenia i podtopienie terenów łąkowych i leśnych. Tworzą się rozlewiska i małe, zabagnione jeziorka leśne. Wskutek swojej działalności odwraca melioracyjne osuszenie terenu, pozytywnie wpływając na małą retencję wód.

[edytuj] Znaczenie

Dawniej przez wiele lat bobry traktowano jako szkodniki, podtapiające tereny uprawne oraz czyniące szkody leśne. Obecnie jest to gatunek chroniony, pozytywnie wpływający na renaturalizację krajobrazu, zwiększający retencję wód oraz przyczyniający się do odtwarzania śródleśnych bagien z dużą ilością martwego drewna – ważne siedliska bogatej fauny owadów saproksylofagicznych. W tworzonych przez bobry zbiornikach wodnych rozpoczynają się procesy torfowiskowe oraz pojawiają się rzadkie gatunki owadów wodnych.

Na niektórych terenach liczba bobrów jest jednak zbyt duża i zbyt uciążliwa dla rolników.

Działalność bobrów w znaczący sposób wpływa na ekosystem. Budowane przez bobry tamy zalewają znaczne połacie terenu i przyczyniają się do zmiany w ekosystemie zarówno flory, jak i fauny. Tamy bobrowe określane są przez biologów ewolucyjnych jako fenotyp rozszerzony.

Dawniej bobry ceniono ze względu na futro oraz mięso. Ze względu na ogon pokryty łuską mięso bobrów jedzono także w czasie postu. Tak zwany "strój bobrowy" – wydzielina dodatkowych gruczołów płciowych – ceniona była ze względu na właściwości lecznicze.

[edytuj] Zagrożenia i ochrona

W Polsce, w średniowieczu bobry były rozpowszechnione na terenie całego kraju. Bóbr był obiektem szczególnej troski królów i książąt polskich. Na początku XI wieku Bolesław Chrobry zabronił polowania na bobry w podległych mu terenach łowieckich. Królowie utrzymywali na dworach straż bobrowniczą i dbali o bobry, gdyż były one własnością królewską, ich eksploatacja monopolem, a skóry miały wartość obiegową w handlu wymiennym. Podatki oraz kary płacono nawiązką skór bobrowych. W XIII wieku liczebność tych zwierząt zaczęła spadać. Od połowy XVI wieku do roku 1840 Statut Litewski uwzględniał ochronę bobrów, wprowadzając zasady ochrony żeremi i samych zwierząt oraz ustanawiając kary za ich nieprzestrzeganie. Mimo wczesnego wprowadzenia pewnych form ochrony, bobry prawie wyginęły. W XIX wieku istniały już tylko wyspowe stanowiska we wschodniej części kraju. Po II wojnie światowej na terenie Polski bóbr występował nielicznie na terenie Suwalszczyzny. W rzece Pasłęce występował także bóbr kanadyjski (Castor canadensis Kuhl), zbiegły z hodowli. Na skutek migracji z terenów wschodnich, planowej introdukcji oraz naturalnych procesów migracji obecnie (2008) populacja bobra jest bardzo liczna. Gatunek w wielu miejscach jest pospolity.

Efekt działalności bobra

Niszczycielski efekt działalności bobrów

Ślady bobrów w Legnicy - średnica drzew 20-30 cm

Ślady bobrów w Legnicy - średnica drzewa 55 cm

Podcięty wiąz górski grubości ok. 70 cm

Tama zbudowana przez bobry w świętokrzyskiej wsi Starzechowice

Żeremia bobrów na południowych obrzeżach Puszczy Rominckiej

[edytuj] Zobacz też

• bóbr kanadyjski
• fauna Polski
• przegląd zagadnień z zakresu biologii
• Bibret

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona poświęcona bobrom i ich relacjom z człowiekiem
• Co zrobić z bobrami? Artykuł dra Andrzeja Czecha
• Analiza dotychczasowych rodzajów i rozmiaru szkód wyrządzanych przez bobry oraz stosowanie metod rozwiązywania sytuacji konfliktowych

Ostre rozmowy Rosjan z Gruzinami

Trzy godziny trwała w Genewie kolejna, tym razem udana, runda rozmów między Rosjanami i Gruzinami dotycząca sposobów rozwiązania sierpniowego konfliktu.

"Wrogowie atakują nas przez internet"

Teheran zamknął dostęp do ponad 5 milionów stron internetowych, którym zarzuca się podkopywanie "religijnej tożsamości" Irańczyków. To kolejny akt wojny ajatollahów z cyberprzestrzenią.

Rabin obok mułły w Auschwitz

Izraelskie media donoszą, że przywódcy religijni z całego świata zjadą do Polski na zaproszenie arcybiskupa i metropolity krakowskiego Stanisława Dziwisza. Mieliby wziąć udział w obchodach 70. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej w Auschwitz. - Jest miejsce, które bardziej niż każde inne odzwierciedla horror wojny, rasizmu i zła - Auschwitz. Nie możemy zapomnieć! Mamy obowiązek pamiętać i przekazywać pamięć! - mówi abp Dziwisz.

Pisarz tworzy nową lewicę

Izraelscy lewicowi intelektualiści mają dość przeciągającego się konfliktu z Palestyńczykami i postanowili go zakończyć. Ma im w tym pomóc nowa partia, którą będą współtworzyć.

Wiceprezydent USA oskarżony o "zorganizowaną przestępczość"

O "zorganizowaną działalność przestępczą" oskarżyła wielka ława przysięgłych z południowego Teksasu wiceprezydenta USA Dicka Cheneya i byłego prokuratora generalnego Alberto Gonzalesa.