Z Wikipedii

BA-3
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Typ pojazdu	samochód pancerny
Trakcja	kołowa
Załoga	4 osoby
Historia
Prototypy	1934
Produkcja	1934-1935
Wycofanie	lata 40. XX wieku
Dane techniczne
Silnik	silnik gaźnikowy Ford-A/GAZ-A o mocy 40 Km
Poj. zb. paliwa	65 l
Pancerz	stalowy, 2,5-9 mm
Długość	4,82 m
Szerokość	2,11 m
Wysokość	2,35 m
Prześwit	0,25 m
Masa	5,82 t
Osiągi
Prędkość	43 km/h
Zasięg	260 km
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	1,0 m
Rowy (szer.)	0,6 m
Ściany (wys.)	0,3 m
Kąt podjazdu	25°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata czołgowa 20K ob. 1932 kalibru 45 mm (60 nab.) 2 x czkm DT kalibru 7,62 mm (3276 nab.)
Użytkownicy
Armia Czerwona, Türk Silahlı Kuvvetleri, Puolustusvoimat, Wehrmacht

BA-3 (ros. БА-3) - sowiecki samochód pancerny skonstruowany w połowie lat 30.

W 1933 roku na uzbrojenie RKKA trafił średni samochód pancerny BA-I. Pomimo standaryzowania tego pojazdu w Zakładach Iżorskich kontynuowano prace nad samochodami pancernymi. Szczególny nacisk położono na opancerzenie i uzbrojenie nowego pojazdu. Podobnie jak BA-I wykorzystywał on podwozie ciężarówki Ford-Timken. Było to podwozie trójosiowe, z napędem dwóch tylnych osi. Na podwoziu osadzono pancerny kadłub z płyt pancernych o grubości do 9 mm. Wzrost grubości pancerza zmusił projektantów to zmiany technologi łączenia płyt pancernych. Tylko cieńsze z nich były ze sobą łączone spawaniem, grubsze musiały być nitowane. W przedniej części kadłuba znajdował się silnik, za nim stanowiska kierowcy i strzelca kadłubowego czkm DT. Za ich stanowiskami kadłub obniżał się, a na jego płycie stropowej umieszczona wieża pancerna. Byłą ona większa niż w BA-I i pochodziła z czołgu lekkiego T-26 (w wersji z 1933 roku). Wewnątrz wieży stanowiska mieli dowódca i ładowniczy. Obsługiwali oni armatę 20K ob. 1932 kalibru 45 mm i sprzężony z nią czkm DT. Po bokach kadłuba zamocowane były dwa koła zapasowe. Mogły się one obracać i pomagały pokonywać przeszkody terenowe. Aby ułatwić obsługę silnika po bokach przedziału silnikowego dodano otwory zamykane uchylnymi klapami.

Nowy pojazd był w momencie powstania jednym z najsilniej uzbrojonych samochodów pancernych świata, ale duża masa sprawiała że miał słabe osiągi trakcyjne, a przeciążone podwozie i silnik sprawiały duże kłopoty w eksploatacji. Pomimo tego próby przeprowadzone w czerwcu 1934 roku uznano za przeprowadzone pomyślnie i pojazd skierowano do produkcji seryjnej. Seryjne wozy miały powstawać w Fabryce Iżorskiej i Fabryce Maszyn w Wyksie.

Pierwsze pojazdy ukończono na przełomie 1934 i 1935 roku. Do końca 1935 roku ukończono od 168 do 180 pojazdów (źródła podają różne liczby). Pierwsze pojazdy wykorzystywały podwozia samochodów Ford-Timken, ostatnie jego wersji licencyjnej oznaczonej jako GAZ-AAA. W 1936 roku powstała wersja samochodu pancernego-drezyny oznaczona jako BA-3ŻD, ale pomimo przyjęcia na uzbrojenia produkcji tej wersji nie podjęto. Podobny los spotkał prototyp uzbrojony w karabin maszynowy SzKAS i czkm DT.

Wyprodukowane pojazdy trafiły do oddziałów rozpoznawczych RKKA. 42 wozy wyeksportowano do Turcji. 1 stycznia1938 roku RKKA posiadała 180 BA-3 (możliwe że byłą to łączna liczba BA-I i BA-3) uznanych wówczas za pojazdy przestarzałe i nieprzydatne do dalszej służby. Pomimo decyzji o ich wycofaniu nadal pozostawały na uzbrojeniu niektórych pododdziałów i były wykorzystywane w czasie walk nad jeziorem Chasan (1938) i rzeką Chałchin-Goł (1939), agresji na Polskę, aneksji Besarabii (1940), oraz wojny zimowej (1939-1940). W czasie tego ostatniego konfliktu kilka pojazdów tego typu trafiło w ręce armii fińskiej. Trzy z nich po remoncie zostały przyjęte do uzbrojenia jako BAF-A (spotykane jest też oznaczenie BA-32-1).

1 grudnia1940 roku RKKA posiadała jeszcze 77 pojazdów BA-3. Niektóre z nich zostały użyte podczas obrony przed agresją niemiecką latem 1941 roku. Kilka z nich wpadło w ręce niemieckie i trafiło na uzbrojenie Wermachtu, oraz niemieckiej policji i oddziałów bezpieczeństwa.

[edytuj] Bibliografia

• Janusz Magnuski. Samochody pancerne BA-I/BA-3/BA-6/BA-10. Nowa Technika Wojskowa. 2001. nr 8: str. 27-31. ISSN 1230-1655. 

p • d • e

Radzieckie pojazdy wojskowe z okresu do 1945 roku

Czołgi lekkie	BT-2/5/7/8 • T-18 • T-26 • T-27 • T-37 • T-38 • T-40 • T-50 • T-60 • T-70
Czołgi średnie	T-24 • T-28 • T-34/76 • T-34/85 • T-44
Czołgi ciężkie	T-35 • KW-1 • KW-2 • KW-85 • IS-1 • IS-2 • IS-3
Działa samobieżne	SU-12 • SU-57 • SU-76I • SU-76 • SU-85 • SU-100 • SU-122 • SU-152 • ISU-122 • ISU-152 • ZiS-30 • ZSU-37
Samochody pancerne	BA-I • BA-3 • BA-6 • BA-10 • BA-20 • BA-27 • BA-64 • D-8 • D-12 • FAI
Inne pojazdy	T-20 • NKŁ-16 • NKŁ-26 • STZ-5 • S-2 • Woroszyłowiec • ZiS • GAZ-63 • GAZ-67
Prototypy i pojazdy doświadczalne	SU-2 • SU-5 • SU-6 • SMK • T-100 • T-46 • PPG • T-34M • T-43 • KSP-76 • T-80