Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy czołgu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Быстроходный танк (dane BT-5)
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Trakcja	gąsienicowa
Typ	czołg szybki
Załoga	3
Historia
Prototyp	1931
Lata produkcji	1932 – 1941
Dane techniczne
Silnik	1 silnik wysokoprężny M-5
Moc	400 KM
Transmisja	mechaniczna
Wymiary
Długość maks.	5,58 m
Szerokość	2,23 m
Wysokość	2,25 m
Masa
Masa bojowa	11 500 kg
Poj. zb. paliwa	360 l
Opancerzenie
Grubość pancerza	6 – 13 mm
Osiągi
Prędkości maksymalne
Na drodze	53 km/h
Zdolność pokonywania przeszkód
Zasięg	(po drodze) 200 km (w terenie) 90 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Artyleryjskie	1 armata Model 32 kal. 45 mm
Strzeleckie	1 karabin maszynowy DT kal. 7,62 mm
Użytkownicy
ZSRR, Finlandia, Mongolia

Fińskie działo pancerne BT-42, na podwoziu BT-7

Czołgi BT (ros. Быстроходный танк "bystrochodnyj tank" - czołg szybki) to seria czołgów lekkich produkowanych w Związku Radzieckim w latach 1932-41. Znane były jako "betka" lub "betjuszka". Czołgi BT mogły się poruszać zarówno na gąsienicach jak i na kołach, zdjęcie gąsienic i przejście na tryb kołowy zajmowało około 30 minut.

[edytuj] Historia produkcji

W 1931 Związek Radziecki zakupił w Stanach Zjednoczonych dwa eksperymentalne czołgi M1930 zaprojektowane przez Waltera Christiego które po otrzymaniu nazwy BT-1 zostały poddane próbom technicznym. W październiku 1931 skonstruowano trzy pierwsze, nieuzbrojone prototypy BT-2, a w 1932 rozpoczęła się już produkcja seryjna tych czołgów. Większość BT-2 uzbrojona była w działo 37 mm i jeden karabin maszynowy DT, ale niektóre wczesne serie były uzbrojone w trzy karabiny maszynowe. Czołgi BT-3 i późniejsze otrzymały działo 45 mm. Wyprodukowano 1884 czołgów BT-5, 5328 BT-7 i 706 BT-8.

[edytuj] Warianty

• BT-1 – prototyp Christiego.
• BT-2 Model 1932 – działo 37 mm, silnik M-5 (licencyjny amerykański silnik Liberty).
• BT-5 - większa wieża, 45 mm armata czołgowa wz. 1932.
  • BT-5 Model 1933 – nowa wieża z dwoma włazami, dodatkowy karabin maszynowy.
  • BT-5PKh – prototypowa wersja przystosowana do forsowania pod wodą przeszkód wodnych.
  • BT-5 z miotaczem ognia – kilka prototypów.
• BT-7 Model 1935 – zmieniony kadłub umożliwiający zamontowanie większej wieży, dodatkowy zbiornik paliwa, nowy silnik M-17T (kopia silnika BMW).
  • BT-7 Model 1937 – nowa wieża stożkowa.
  • BT-7M (od fabrycznego oznaczenia A-8 zwany także BT-8) – z silnikiem wysokoprężnym W-2. Ze względu na znaczne przeciążenie podwozia nie przewidywano możliwości jazdy na kołach.
  • BT-7A – wersja wparcia artyleryjskiego z 76,2 mm armatą czołgową wz. 1927/32 w powiększonej wieży.
  • OT-7 – wersja z miotaczem ognia ze zbiornikiem na zewnątrz czołgu.
• BT-42 – Fińskie działo pancerne, zdobyczny BT-7 uzbrojony w angielską haubicę 114 mm.

[edytuj] Dane techniczne

[edytuj] Służba

BT-5 wzięły udział w hiszpańskiej wojnie domowej, walczyły także przeciwko Japonii w 1939 i Finlandii w czasie wojny zimowej (głównie BT-2 i BT-5). Brały udział w agresji na Polskę w 1939 (np. Wojska Samodzielnej Grupy Operacyjnej Polesie zniszczyły 4 czołgi a 1 przejęli. BT-5 i BT-7 walczyły także w początkowej fazie wojny w 1941, ale większość z nich została zniszczona lub porzucona przez załogi, a pozostałe egzemplarze wymieniono na nowocześniejsze T-34. Ostatni raz użyto ich bojowo na Dalekim Wschodzie w sierpniu 1945r.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
BT

p • d • e

Radzieckie pojazdy wojskowe z okresu do 1945 roku

Czołgi lekkie	BT-2/5/7/8 • T-18 • T-26 • T-27 • T-37 • T-38 • T-40 • T-50 • T-60 • T-70
Czołgi średnie	T-24 • T-28 • T-34/76 • T-34/85 • T-44
Czołgi ciężkie	T-35 • KW-1 • KW-2 • KW-85 • IS-1 • IS-2 • IS-3
Działa samobieżne	SU-12 • SU-57 • SU-76I • SU-76 • SU-85 • SU-100 • SU-122 • SU-152 • ISU-122 • ISU-152 • ZiS-30 • ZSU-37
Samochody pancerne	BA-I • BA-3 • BA-6 • BA-10 • BA-20 • BA-27 • BA-64 • D-8 • D-12 • FAI
Inne pojazdy	T-20 • NKŁ-16 • NKŁ-26 • STZ-5 • S-2 • Woroszyłowiec • ZiS • GAZ-63 • GAZ-67
Prototypy i pojazdy doświadczalne	SU-2 • SU-5 • SU-6 • SMK • T-100 • T-46 • PPG • T-34M • T-43 • KSP-76 • T-80

BT-7