Z Wikipedii

Bajan
Historia
Położenie stępki	1898
Wodowanie	30 maja 1900
Oddanie do służby	14 stycznia 1903 1908
Wycofanie ze służby	9 grudnia 1904 1 kwietnia 1930
Status okrętu	zatopiony 8 sierpnia 1932 jako okręt-cel
Stocznia	FCM w La Seyne-sur-Mer
Następna nazwa	Aso (1905, )
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa - 7802 ton pełna - 8237 ton
Długość	137 m
Szerokość	17,6 m
Zanurzenie	6,7 m
Napęd	2 pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy 16.500 KM, 26 kotłów parowych Belville, 2 śruby napędowe
Prędkość	20,5 węzłów
Zasięg	3900 mil morskich / 10 w, 2100 Mm/14 w
Załoga	528 (inne dane 573)
Uzbrojenie	2 x 203 mm (2xI), 8 x 152 mm (8xI), 20 x 75 mm (20xI), 4 x 47 mm (4xI), 2 x 37 mm (2xI), 2 ckm 7,62 mm, 2 x 63,5 mm (desantowe), 2 wt 381 mm (2xI), 2 kutry parowe z miotaczami min

Bajan (Баян) - rosyjski krążownik pancerny z okresu wojny rosyjsko-japońskiej. Po zdobyciu w Port Artur w 1905, służył następnie we flocie japońskiej jako okręt szkolny i stawiacz min Aso do 1930.

Spis treści 1 Historia 2 Opis i ocena 3 Służba 4 Dane techniczne: 4.1 Uzbrojenie 4.2 Opancerzenie 5 Źródła 6 Przypisy

[edytuj] Historia

"Bajan" był jedynym nowoczesnym przedstawicielem klasy krążowników pancernych zamówionym dla floty rosyjskiej przed wybuchem wojny rosyjsko-japońskiej. W przeciwieństwie do Japonii, rosyjski sztab skupiał się przede wszystkim na budowie dużych krążowników pancernopokładowych, które jednak okazały się znacznie mniej użyteczne w warunkach bojowych z powodu posiadania słabszej osłony. Nowy krążownik pancerny, umiarkowanej wielkości, o uzbrojeniu głównym z 2 dział kalibru 203 mm w wieżach, zdecydowano zamówić we Francji. Spośród trzech projektów, wybrano projekt Amable Lagane'a oferowany przez stocznię Forges et Chantiers de la Méditerranée (FCM) w La Seyne-sur-Mer koło Tulonu. Po wprowadzeniu pewnych zmian, okręt został zamówiony 25 czerwca 1898, a 21 grudnia 1898 nazwany "Bajan" (daty w kalendarzu juliańskim).

Budowę okrętu rozpoczęto pod koniec 1898, a już 11 stycznia 1899 został wciągnięty na listę floty. Oficjalne położenie stępki nastąpiło 26 czerwca 1899 (wraz z pancernikiem "Cesarewicz"). Okręt wodowano 30 maja 1900. Zakończenie budowy przeciągało się z powodu opóźnień w dostarczeniu pancerza wież i okręt próby odbiorcze zakończył 16 grudnia 1902, a wszedł do służby we flocie rosyjskiej 1 stycznia 1903 (daty w tej sekcji w kalendarzu juliańskim). Klasyfikowany był tam jako krążownik I rangi.

[edytuj] Opis i ocena

"Bajan" stanowił udany projekt dla końca XIX wieku, dorównujący opancerzeniem posiadanym przez Japonię krążownikom pancernym, lecz jego minusem było ograniczenie uzbrojenia głównego do 2 dział 203 mm, podczas gdy nowe okręty tej klasy miały już powszechnie po 4 działa, w dwudziałowych wieżach. Pancerz burtowy chronił 58% powierzchni burty, lecz wartość bojową okrętu zmniejszyło również zastąpienie planowanego pancerza z bardziej wytrzymałej stali Kruppa przez pancerz ze stali Harveya, z powodu przeciążenia francuskich zakładów metalurgicznych. W zamiarze Rosjan, nowy krążownik miał służyć głównie do dalekiego rozpoznania i walki z krążownikami pancernopokładowymi, a nie do walki w składzie zespołów floty z okrętami tej samej klasy i pancernikami. Mimo to, cele te wypełniał również w sposób udany, będąc niewątpliwie najlepszym rosyjskim krążownikiem pancernym okresu wojny rosyjsko-japońskiej.

Wysoko oceniając projekt "Bajana", rosyjski rząd zamówił w 1905 trzy dalsze krążowniki nieco ulepszonego typu: "Admirał Makarow", "Bajan" (II) i "Pałłada" (II), przez co typ ten stał się najliczniejszym typem krążowników floty carskiej. Niemniej jednak, w tym czasie projekt ten był już przestarzały. Okręty te służyły podczas I wojny światowej.

[edytuj] Służba

(Daty w nawiasach w kalendarzu juliańskim)

Po wejściu do służby rosyjskiej 14 (1) stycznia 1903 w Tulonie, "Bajan" początkowo pozostał na Morzu Śródziemnym. Dowódcą okrętu został komandor Robert Wiren. W czerwcu 1903 okręt przypłynął do Rosji - do Kronsztadu, po czym już w sierpniu wypłynął z Bałtyku na Daleki Wschód, w skład Eskadry Oceanu Spokojnego i w grudniu 1903 zawinął do bazy Port Artur.

Podczas pierwszej fazy wojny japońsko-rosyjskiej, począwszy od japońskiego ataku 9 lutego 1904, "Bajan" aktywnie uczestniczył w walkach z japońską flotą pod Port Artur. Podczas bitwy pod Port Artur 10 lutego (27 stycznia), razem z krążownikami "Askold" i "Nowik" wstąpił jako pierwszy w bój z japońskimi siłami głównymi i został lekko uszkodzony 10 trafieniami, z tego jednym w okolicy linii wodnej (zginęło 6 marynarzy, raniono 35). Następnie, "Bajan" uczestniczył w kilku akcjach floty, patrolował wokół twierdzy i osłaniał operacje minowe. 25 lutego uczestniczył z pozostałymi krążownikami w starciu artyleryjskim z japońskimi siłami głównymi. 13 kwietnia pod ogniem japońskich krążowników sam ratował rozbitków z niszczyciela "Strasznyj". 9 i 26 lipca ostrzeliwał japońskie pozycje na lądzie i okręty, za drugim razem uszkodził lekko krążownik "Itsukushima".

27 (14) lipca, przy powrocie z kolejnego zadania, "Bajan" wpadł na minę i został poważnie uszkodzony. Okręt był naprawiany w doku do połowy sierpnia i nie wziął udziału w bitwie na Morzu Żółtym. W tym czasie, zdjęto z niego 8 dział 152 mm i 8 dział 75 mm, które umieszczono na innych okrętach oraz pozycjach lądowych. Od września 1904, w związku z wyznaczeniem komandora Wirena dowódcą eskadry, dowódcą "Bajana" stał się komandor por. Fiodor Iwanow. W tym okresie jednak aktywność rosyjskiej floty spadła prawie do zera, a załoga "Bajana" służyła na froncie lądowym. M.in. 22 września oficer broni torpedowej "Bajana", porucznik N. Podgórski wysadził japońską pozycję na Górze Wysokiej, co według ocen odwlekło jej zdobycie i upadek twierdzy o 2 miesiące. Od października Japończycy podjęli ostrzał okrętów stojących w porcie przez ciężkie działa lądowe i 10 października "Bajan" został uszkodzony 4 pociskami 280 mm. W kolejnych dniach był jeszcze kilkakrotnie trafiony, mimo próby wyprowadzenia krążownika na redę 16 października. 8 grudnia krążownik podlegał długotrwałemu ostrzałowi i na skutek pożarów zalano część przedziałów. 9 grudnia (26 listopada) 1904 podczas dalszego ostrzału, zatonął na płyciźnie, trafiony ok. 10 pociskami 280 mm (spotyka się w publikacjach datę 8 grudnia/25 listopada).

Po zajęciu Port Artur 2 stycznia 1905, Japończycy podnieśli "Bajana" i po remoncie w latach 1906-1908 w Maizuru, wcielili go do swojej floty pod nazwą "Aso". Uzbrojenie zamienili na działa systemu Vickers (2 x 203 mm, 8 x 152 mm, 16 x 76 mm) i kotły na japońskie Miyabara. W 1920 okręt został przebudowany na stawiacz min, zdjęto z niego wieże dział 203 mm i uzyskał możliwość zabierania 420 min. 1 kwietnia 1930 został wycofany ze służby^[1], a następnie przekształcony w okręt-cel. W tym charakterze został zatopiony 8 sierpnia 1932 ogniem krążownika ciężkiego "Myoko".

[edytuj] Dane techniczne:

• zapas paliwa: 1020 t węgla

[edytuj] Uzbrojenie

• 2 działa kaliber 203 mm Canet wz.1892 w wieżach na dziobie i rufie (2xI)
  • długość lufy L/45 (45 kalibrów), masa pocisku 88 kg, donośność 11 850 m, maksymalne podniesienie 18°, kąt ostrzału w poziomie 270°, zapas amunicji po 100 pocisków na działo
• 8 dział 152 mm Canet wz.1891 w kazamatach (8xI)
  • długość lufy L/45, masa pocisku 41,5 kg, donośność 11 100 m, zapas po 150 pocisków na działo
• 20 dział 75 mm Canet wz.1891
  • długość lufy L/50, masa pocisku 4,9 kg, zapas po 250 pocisków na działo
• 4 działa 47 mm Hotchkiss
• 2 działa 37 mm Hotchkiss (na kutrach parowych)
• 2 ckm 7,62 mm Maxim
• 2 działa 63,5 mm Baranowskiego wz.1882 (przewożone na okręcie, dla oddziałów desantowych)
• 2 stałe podwodne burtowe wyrzutnie torpedowe 381 mm
• 2 kutry parowe z miotaczami min
• masa salwy burtowej: 342 kg

[edytuj] Opancerzenie

(stal pancerna Harveya)

• burty:
  • pas pancerny na linii wodnej: 100-200 mm (wymiary 115x1,8 m)
  • górny pas pancerny: 80 mm
  • kazamaty: 80 mm
• pokład pancerny: 30 mm (inne dane 50 mm)
• wieże dział artylerii głównej: 150 mm
• stanowisko dowodzenia: 160 mm
• masa - 1449 t.

[edytuj] Źródła

• W. Kriestjaninow, C. Mołodcow (В. Я. Крестьянинов, С.В. Молодцов): "Bronienosnyje kriejsera tipa 'Bajan'" ("Броненосные крейсера типа "БАЯН""), Morskaja Kollekcja 3/1997

Przypisy

Orange wciąż negocjuje sponsoring Ekstraklasy

Ekstraklasa SA, spółka zarządzająca rozgrywkami pierwszej ligi piłkarskiej, kontynuuje rozmowy z firmą PTK Centertel, operatorem sieci komórkowej Orange, na temat sponsoringu tytularnego ligi przez najbliższe trzy sezony. Sponsorem technicznym ligi może zostać Grupa Żywiec SA.

Masowe zwolnienia dziennikarzy LA Times

Wydawnictwo Tribune Co. redukuje 250 etatów w swojej największej gazecie "Los Angeles Times".

Burzliwe echa wczorajszego wywiadu prezesa Polskiego Radia

Trójka była tubą propagandową PRL-u, a ludzie w niej zatrudnieni służyli radiu stanu wojennego – twierdzi Krzysztof Czabański, prezes Polskiego Radia SA. Ówczesny szef anteny jest oburzony. Czabański uważa też, że członkowie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji po zakończeniu kadencji powinni mieć prawo przejścia na emeryturę.

Członek PO poucza dziennikarzy TVP Opole

Dziennikarze zamiast szukać newsów na własną rękę, powinni korzystać z pomocy rzecznika prasowego marszałka województwa – to zalecenie dla TVP Opole z projektu uchwały rady programowej tego oddziału telewizji publicznej.

Bezpłatne "Metro" chce być opiniotwórcze

Bezpłatny dziennik ”Metro” (Agora SA) od 8 sierpnia br. będzie miał nową makietę. Zmieni się też charakter gazety.

Linki: Strona g��wna