Z Wikipedii

Baltasar Gracián

Baltasar Gracián y Morales (ur. 8 stycznia 1601 - zm. 6 grudnia 1658) był hiszpańskim prozaikiem i pisarzem politycznym. Urodził się w Belmonte (Saragossa), niedaleko Calatayud (Aragonia).

[edytuj] Biografia

Syn lekarza, Gracián przeżył dzieciństwo o wuja, który był księdzem. Gracián studiował następnie w kolegium jezuickim w Saragossie (1616-1619) i w wieku lat 18 otrzymał nowicjat. Studiował filozofię w Kolegium w Calatayud w roku 1621, a w 1623 teologię w Saragossie. W roku 1627 został jezuitą, a ostatnie sluby przyjął w 1635.

Uczył w wielu szkołach jezuickich, min. w Huesca, gdzie lokalny profesor Vincencio Juan de Lastanosa, zaprzyjaźnił się z nim i wspomógł wieloma merytorycznymi radami. Gracián stał sie znany jako kaznodzieja. Mianowano go rektorem kolegium w Tarragonie.

Gdy Hiszpania walczyła (od 1641 roku) z Katalończykami i Francuzami, był kapelanem wojsk wyzwalających Lleidę w 1646.

W 1651, opublikował pierwsza część swego dzieła: Criticón ("Krytyk") bez pozwolenia zwierzchników. Niezrażony ich gniewem wydał drugą (1653) i trzecią (1657) część Criticón, za co został poddany karze, która polegała min. na wygnaniu do Graus. Próbował bezskutecznie opuścić zakon. Zmarł w 1658 w Tarrazonie (Aragonia).

Gracián znany jest jako jeden z głównych przedstawicieli hiszpańskiego baroku w literaturze. Jego dewizą literacką była: Agudeza y arte de ingenio ("Dowcip i sztuka odkrywania"), na której zasadzał się konceptyzm.

Aragońska wieś Belmonte de Calatayud, zmieniła swą nazwę na Gracian.

[edytuj] myśl polityczna

Gracián był autorem wielu traktatów politycznych takich jak: El héroe ("Bohater", 1637), El político ("Polityk", 1640), czy El discreto ("Dyskretny", 1646). W dwóch pierwszych zastanawiał sie jak pogodzić wymagania moralne chcześcijaństwa ze skutecznością polityczną.

[edytuj] Criticón

Trzyczęściowy Criticón osiągnął sławę w Europie, zwłaszcza w krajach niemieckojęzycznych. Była to powieść pikarejska, której motywem była wędrówka dwóch bohaterów: Critilo - "człowiek krytyczny" reprezentował racjonalne wyzbywanie się iluzji, Andrenio zaś niewinność i kierowanie się impulsami. Pesymiści XIX wieku jak Nietzsche i Arthur Schopenhauer identyfikowali się z dziełem.

[edytuj] Dzieła

• El héroe (1637, The Hero), krytyka poglÄ…dów na wÅ‚adzÄ™, jakie reprezentowaÅ‚ Machiavelli.
• El político Don Fernando el Católico (1640, "Polityk" - wzór chrzeÅ›cijaÅ„skiego ksiÄ™cia.
• Arte de ingenio (1642, (potem wydana jako: Agudeza y arte de ingenio w 1648),esej o literaturze i estetyce.
• El discreto (1646) - charakterystyka zalet jakimi powinien odznaczać siÄ™ czÅ‚owiek Å›wiatowy.
• Oráculo manual y arte de prudencia ("Wyrocznia podrÄ™czna i sztuka roztropnoÅ›ci", 1647), zbiór 300 aforyzmów i komentarzy do nich. Na jÄ™zyk polski przetÅ‚umaczona dokÅ‚adnie 300 lat potem, w 1947 roku.
• El Criticón (1651-1657) - przetÅ‚umaczyÅ‚ jÄ… na jÄ™zyk angielski jako (The Critic) Sir Paul Rycaut w roku 1681.
• El Comulgatorio (1655) - jedyne dzieÅ‚o podpisane wÅ‚asnym nazwiskiem, inne wydawaÅ‚ jako Lorenzo Gracián (tak nazywaÅ‚ siÄ™ jego brat) lub jako Gracía de Marlones (pseudonim).

[edytuj] Bibliografia

• Monroe Z. Hafter, Gracián and Perfection, 1966.
• Virginia R. Foster, Baltasar Gracián, 1975.
• Theodore L. Kassier, The Truth Disguised, 1976.
• Karl Borinski, Baltasar Gracián und die Hoflitteratur in Deutschland,Halle, 1894;
• Benedetto Croce, I Trattatisti Italiani del Concettismo e Baltasar Gracián, Napoli, 1899; *Narciso José Lin y Heredia, Baltasar Gracián, Madrid, 1902.
• Cezary Taracha, Szpiedzy i dyplomaci

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Baltasara Graciána

Zobacz galeriÄ™ na Wikimedia Commons:
Baltasar Gracián

• Gracián, Baltasar w The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition, 2001.
• Baltasar Gracián biography and bibliography, Books and Writers.
• "Gracián and the psychoanalysis", portret.
• The best and most faithful ang. wersja El Arte de Prudencia
• Balthasar Gracian's The Art of Worldly Wisdom
• Comparison of English translations of The Art of Worldly Wisdom

Brytyjczycy: spór prezydent-premier szkodzi Polsce

- Gorący spór, będący najnowszym starciem prezydenta z rządem w sprawie polityki zagranicznej, może zaszkodzić staraniom Polski, by zaprezentować się jako spójny i wiarygodny głos w ramach UE, zwłaszcza jeśli chodzi o kształtowanie polityki wobec Rosji - napisał warszawski korespondent "Daily Telegraph" Matthew Day.

Izrael będzie miał spójny rząd

Kilka tygodni partyjnych negocjacji przyniosło sukces - w Izraelu nie będzie przedterminowych wyborów parlamentarnych, a premierem zostanie dotychczasowa szefowa dyplomacji Cipi Liwni.

Obama ma plan wyjścia z kryzysu

Moratorium na przejmowanie przez banki domów wierzycieli i ulgi podatkowe dla firm - to podstawowe założenia planu Baracka Obamy. Plan ma podźwignąć Stany Zjednoczone z kryzysu.

Wypadek polskiego autokaru w Turcji

- Autobus z turystami wracającymi z Kapadocji do Alanyi miał wypadek - poinformował na Kontakt TVN24 internauta Janusz. Ambasada tylko potwierdziła informacje o wypadku.

Dziecko postrzeliło mężczyznę

Niecodzienne wideo znalazło się w jednym z portali internetowych - widać na nim jak małe dziecko strzela w brzuch mężczyźnie. Wszystko w wydarzyło się, jak opisane jest wideo, podczas wesela w Syrii.