Bazalt
Z Wikipedii
Bazalt – skała lita pochodzenia wulkanicznego – wylewna (skała magmowa) o strukturze bardzo drobnoziarnistej lub afanitowej, czasam porfirowej, i barwie czarnej, szarej lub zielonej, powstała podczas orogenezy alpejskiej. W drobnoziarnistej masie skalnej często widoczne są kryształki lub większe skupienia oliwinu (bomby oliwinowe). Dość często obserwuje się w bazaltach porwaki skał starszych - ksenolity. Starsze, zmienione bazalty nazywane są paleobazaltami albo też melafirami (permskie, karbońskie) lub diabazami (staropaleozoiczne). Głębinowym odpowiednikiem bazaltu jest gabro. Cechą charakterystyczną jest słupowa oddzielność bazaltu, powstała w wyniku kurczenia się zastygłej lawy w czasie jej oziębiania. Wietrzejąc zwykle jaśnieją i wypadają z nich prakryształy oraz ksenolity. Niektóre bazalty ulegają zgorzeli i rozpadają się na drobne kawałki.
Spis treści |
[edytuj] Skład
Głównymi składnikami bazaltu są: plagioklazy (labrador-bytownit) i pirokseny (augit, hipersten, enstatyt, bronzyt), ponadto występują: amfibole (hornblenda, kaersutyt), melilit, skaleniowce (leucyt, nefelin, analcym), oliwin, szkliwo, niekiedy kwarc oraz biotyt, a także akcesoryczne: magnetyt, ulvospinel, ilmenit, rzadziej hematyt, piryt i grafit.
[edytuj] Skład chemiczny
Bazalty są zwykle bogate w związki MgO oraz CaO,a jednocześnie ubogie co do zawartości związków SiO2, Na2O e K2O w porównaniu z innymi skałami wylewnymi.Przeciętny skład chemiczny bazaltów przedstawia się jak niżej: • SiO2 — 45-55 % • Al2O3 — 14 % • CaO — 10% • FeO — 5-14 % • MgO — 5-12% • związki zasadowe — 2-6 % • TiO2 — 0,5-2 %
[edytuj] Własności fizyczne
gęstość 2700 do 3200 kg/m3 Twardość w skali Mohsa – 2,5 do 3,5
[edytuj] Występowanie w Polsce
W Polsce bazalty występują przede wszystkim na Śląsku – od granicy z Niemcami do Góry Świętej Anny jest ich tu około 200 wystąpień oraz sporadycznie w Beskidach – w dolinie Grajcarka.
[edytuj] Formy
Jako produkt wulkanizmu, w krajobrazie często zaznaczają się formami charakterystycznymi dla terenów powulkanicznych. W największej skali są to wielkie pokrywy lawowe – pokłady powstałe z wylewów lawowych na powierzchni wielu tysięcy km². W średniej skali mogą być widoczne jako pokrywy lawowe (potoki lawowe), stożkowe wzniesienia – fragmenty czopów wulkanicznych, neki, a w najmniejszej jako żyły i róże bazaltowe. Częste są odsłonięcia skał bazaltowych uformowanych w słupy (z najsławniejszą Groblą Olbrzyma).
Na Śląsku występują:
- pokrywy lawowe – okolice Lubania i Leśnej (Stożek Perkuna), Markocice, Kozów, Męcinka, Słup, Żarek, Lubień, Mikołajowice, Targowica, Kowalskie-Żelowice, Lądek Zdrój, Ligota Tułowicka
- pnie i czopy wulkaniczne – Opolno Zdrój, Sulików, Uniegoszcz, Stożek Perkuna, Proszowa, Pilchowice, Czartowska Skała, Mszana-Obłoga, Bazaltowa, Rataj, Owczarek (Owcza Góra), Sichów (Krzyżowa Góra), Wilcza Góra (Wilkołak), Kozia Góra, Krzeniów (Łysanka), Pielgrzymka, Winnica, Mikołajowice, Strzegom (Krzyżowa Góra)
- stożki wulkaniczne (dolne części) – Ostrzyca, Grodziec, Gilów, Gracze, Góra Świętej Anny
- żyły (dajki i sille) – Śnieżne Kotły, Leśna, Zaręba
[edytuj] Zastosowanie
Bazalt jest stosowany jako materiał budowlany lub drogowy – kruszywo łamane. Używany jest również jako surowiec do leizny kamiennej (topiony bazalt) i do produkcji wełny mineralnej. Wyroby wykonane z przetopionego bazaltu mają twardość ok. 8,5 w skali Mohsa i dlatego są stosowane jako materiały trudnościeralne.
| 4000 GB w zsypie |
|
Serwer, z którego nielegalnie można było pobrać 4000 gigabajtów nielegalnych gier, filmów, muzyki i programów zabezpieczyli policjanci z KWP. Administratorowi i właścicielowi serwera grozi do pięciu lat więzienia.
|
| Społecznościowy antywirus? |
|
Czy możliwe jest wykorzystanie potencjału społeczności internetowych, lub użytkowników sieci do ochrony komputera przed zagrożeniami płynącymi z sieci? Producent oprogramowania antywirusowego, Panda Security, właśnie takie rozwiązania planuje wprowadzić w swoich najnowszych produktach.
|
| Mozilla aktualizuje Thunderbird'a |
|
W ostatnią środę Mozilla udostępniła na swoich serwerach najnowszą wersję programu pocztowego Thunderbird 2.0.0.16, wzbogaconą o dziewięć zasadniczych poprawek.
|
| Internetowy tablet z Firefoksem |
|
Michael Arrington planuje stworzyć stylowy tablet, który służyć ma wyłącznie do surfowania w internecie.
|
| Wielofunkcyjna stacja dokująca |
|
Stacje dokujące i huby USB to urządzenia przygotowane z myślą o osobach, którym ciągle brakuje gniazd przyłączeniowych.
|