Bezokolicznik - Google

Bezokolicznik

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Bezokolicznik (łac. infinitivus) - forma czasownika, która wyraża czynność lub stan w sposób abstrakcyjny, zazwyczaj bez określania czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony i aspektu. W niektórych językach może jednak wyrażać niektóre z tych kategorii, np. w łacinie istnieją bezokoliczniki wyrażające czas i stronę, a w grece klasycznej dodatkowo także aspekt. Istnieją też języki (np. arabski, nowogrecki lub bułgarski) pozbawione form bezokolicznika.

W zdaniu bezokolicznik uzupełnia treść czasowników fazowych oraz konstrukcji modalnych. W niektórych językach istnieją też rozbudowane konstrukcje bezokolicznikowe (zob. np. accusativus cum infinitivo, nominativus cum infinitivo).

[edytuj] Bezokolicznik w języku polskim

W języku polskim bezokolicznik wyraża aspekt czasownika – np. robić (a. niedokonany) a zrobić (a. dokonany). Bezokoliczniki w języku polskim kończą się na lub -c. Część z nich można dodatkowo podzielić na grupy wg końcówek – bezokolicznik kończy się na

  • -ić, -yć – gdy forma 3 os. liczby pojedynczej czasu przeszłego kończy się na -ił, -ył (np. tłumaczyć → tłumaczył),
  • -eć – najczęściej gdy forma 3 os. liczby mnogiej czasu przeszłego kończy się na -eli (oraz formy typu  drzeć → darłdrę),
  • -ać – gdy forma 3 os. liczby mnogiej czasu przeszłego kończy się na -ali (w tym formy typu  piać → piali lub pieli),
  • -ść – gdy temat czasownika kończy się na s, t lub d (np. nios → nieść; gniot-ę →gnieść),
  • -źć – gdy temat czasownika kończy się na z (np. gryz → gryźć),
  • -c – gdy temat czasownika kończy się na k lub g (np. wlok → wlec).

Uwagi:

  • we współczesnej polszczyźnie nie ma bezokoliczników kończących się na -dz. Pisownia taka (np. mogę, biegnę → *módz, biedz) występowała do roku 1918, w którym Polska Akademia Umiejętności wprowadziła końcówkę -c;
  • historycznie – do XV wieku – w jęz. polskim występowała także końcówka -ci, np. mieci (dziś: mieć),
  • niektóre formy pełniące funkcję czasownika, tak zwane czasowniki niewłaściwe, można poznać po braku bezokolicznika, np. powinien, powinna.

Co Microsoft naprawi w lipcu?
Koncern z Redmond poinformował, że w przyszłym tygodniu we wtorek udostępni nowe biuletyny bezpieczeństwa. Będą to cztery poprawki, wszystkie oznaczone zostały jako "ważne".
Sąd nakazał ujawnienie danych użytkowników YouTube
Jak informuje serwis BBC News, sąd nakazał wyszukiwarkowemu gigantowi ujawnienie logów zawierających informacje na temat klipów wideo w serwisie YouTube. Decyzja ta jest częścią sprawy o naruszenie praw autorskich, jaką wytoczyła przeciwko Google firma Viacom.
Ostrzeżenie dla internautów-piratów
Virgin Media, jeden z największych brytyjskich dostarczycieli usług internetowych, wysłał do swoich klientów około 800 listów ostrzegających przed nielegalną wymianą plików chronionych prawami autorskimi.
Asus Eee Monitor ujrzał światło dzienne
Pierwszy raz wspomniano o nim na komputerowych targach Computex 2008. Mowa o komputerze ze znanej serii Eee firmy Asus. Eee Monitor, bo tak brzmi nazwa urządzenia, jest połączeniem komputera i wyświetlacza LCD.
Notebook ICom LightBook 1216 - kompan podróży!
Firma ICom wprowadziła na rynek nowy komputer przenośny dla osób, które często podróżują i zamierzają kupić niewielki i niedrogi laptop.
Linki: Strona gwna