Biblia Leopolity
Z Wikipedii
| Biblia Leopolity | |
|---|---|
| Pełna nazwa | Biblia to iest Kxięgi Stharego y Nowego Zakonu na Polski ięzyk z pilnośćią według Láćińskiey Bibliey od Kośćiołá Krześćiáńskiego powssechnego przyięthey, nowo wyłożona. |
| Inne nazwy | "Biblia Szarffenbergowska" |
| Kanon | Katolicki |
| Język | Polski |
| Opublikowanie kompletnego przekładu | 1561 |
| Księgi deuterokanoniczne | Tobiasza, Judyty, Sapientiae (Mądrości), Ecclesiasticus (Syracha), Barucha, III i IV Ezdrasza, oraz I, II i III Machabejskie |
| TÅ‚umacz(e) | ks. Jan Nicz |
| Źródła przekładu | Wulgata |
| Przynależność religijna | Katolicyzm |
Biblia Leopolity, pierwszy drukowany polski przekład całej Biblii. Dokonano go na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanisława, stąd też inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. Przekład dedykowano Zygmuntowi Augustowi. Przez 38 lat, do czasu wydania Biblii Wujka, była jedynym katolickim przekładem Pisma w języku polskim. Od 1556 znany był ręcznie przepisywany przekład Nowego Testamentu z tej Biblii. W 1561 ukazała się wersja drukowana, w 1575 ukazało się drugie wydanie.
Źródłem przekładu była Wulgata. Nazwiska tłumacza nie podaje jednak ani pierwsze, ani drugie wydanie. Wiadomo, że przed drugim wydaniem poprawiał Biblię ks. Jan Nicz ze Lwowa (pseudonim Leopolita = "Lwowianin"), wykładowca m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Biblia Leopolity uchodzi za niezbyt udaną pod względem językowym. Pojawia się słownictwo (już wówczas) przestarzałe, gwarowe, występuje też pewna zależność od źródeł czeskich. Innego zdania był poeta i tłumacz Biblii, Czesław Miłosz, który stwierdzał: "[...] przestałem filologom wierzyć. Śliczny polski język, nawet dzisiaj nie bardziej niż u Wujka staroświecki, siła ekspresji, czego chcieć więcej?"[1]
W 1989 w ramach projektu Biblia Slavica wykonano reedycję tego przekładu.
[edytuj] Źródło
- Biblijna.strona.pl
- E. Belcarzowa, Polskie i czeskie źródła przekładu Biblii Leopolity, Kraków 2006
Przypisy
- ↑ Czesław Miłosz, Księga Hioba: Słowo wstępne tłumacza, Éditions du Dialogue, Paris 1981, s. 49
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Biblia Leopolity (1561), prezentacja ilustracji
- Biblia Leopolity on-line ze zbiorów Polskiej Biblioteki Internetowej
- Elżbieta Belcarzowa, Polskie i czeskie źródła przekładu Biblii Leopolity
Katolickie: Biblia królowej Zofii • Biblia Leopolity • Biblia Jakuba Wujka
Protestanckie: Biblia Brzeska • Biblia Nieświeska • Biblia Gdańska
Tylko Nowy Testament: Stanisława Murzynowskiego • Marcina Czechowica • Walentego Szmalca • Bolesława Goetze (+Psalmy)
Katolickie: Biblia Tysiąclecia • Biblia Poznańska • Biblia Warszawsko-Praska • Biblia Lubelska • Biblia Paulistów
Tylko Nowy Testament: Eugeniusza Dąbrowskiego • Seweryna Kowalskiego • Przekład na Wielki Jubileusz
Protestanckie: Biblia Warszawska • Nowa Biblia Gdańska
Tylko Nowy Testament: Słowo Życia • Współczesny Przekład • Biblia Ewangeliczna: Przekład dosłowny • Przekład literacki
Inne: Biblia Ekumeniczna • Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata • Biblia w przekładzie mariawickim
Specjalistyczne: Polskie synopsy Ewangelii • Hebrajsko-polski Pięcioksiąg
Literackie: Czesława Miłosza • Romana Brandstaettera
Adaptacje gwarowe i środowiskowe: Dobra Czytanka wg św. ziom'a Janka • Biblia Ślązoka • Przekład na gwarę góralską
| Niemcy: cenne zwycięstwo beniaminka |
|
Piłkarze FC Koeln wygrali z Karlsruher SC 2:0 (0:0) w pierwszym meczu 3. kolejki ligi niemieckiej.
|
| US Open: Federer odprawił kolejnego rywala |
|
Rozstawiony z numerem drugim Roger Federer bez kłopotu pokonał Brazylijczyka Thiago Alvesa 6:3, 7:5, 6:4 i awansował do trzeciej rundy wielkoszlemowego turnieju tenisowego US Open (z pulą nagród 20,657 mln dol.) rozgrywanego na twardych kortach w Nowym Jorku.
|
| Letnia GP: deszcz i wiatr storpedowały zawody w Zakopanem |
|
Deszcz i wiatr nie pozwoliły w piątek na przeprowadzenie konkursu skoków Letniej Grand Prix na Wielkiej Krokwi w Zakopanem. Zdecydowano, że dwa konkursy odbędą się w sobotę.
|
| Ekstraklasa: Śląsk poległ w Warszawie, hat-trick Ivanovskiego |
|
Polonia Warszawa pokonała na własnym boisku Śląsk Wrocław w spotkaniu czwartej kolejki Ekstraklasy. Bohaterem meczu był napastnik "Czarnych Koszul" Filip Ivanovski, który "ustrzelił" hat-tricka.
|
| Błońscy dożywotnio zdyskwalifikowani |
|
Ukraińska Federacja Lekkoatletyczna nałożyła w piątek karę dożywotniej dyskwalifikacji za doping na Ludmiłę Błońską, która była druga w rywalizacji siedmioboistek podczas igrzysk w Pekinie, ale została pozbawiona srebrnego medalu olimpijskiego i wykluczona z imprezy.
|