Biom

Z Wikipedii

Biom – rozległy obszar o podobnym klimacie, charakterystycznej szacie roślinnej i szczególnym świecie zwierzęcym. Typ roślinności biomu jest charakterystyczny, choć skład gatunkowy może być różny w zależności od położenia geograficznego i historii flory. Podobnie rzecz się ma ze składem gatunkowym zwierząt. O zaliczeniu różnych obszarów do tego samego biomu decyduje podobieństwo fizjonomiczne, a nie pokrewieństwo zasiedlających je organizmów i ich zespołów (które to pokrewieństwo z kolei decyduje o wydzielaniu państw zoogeograficznych i fitogeograficznych).

Przyczyną pewnego zamieszania w terminologii ekologicznej dotyczącej tego tematu jest fakt, że ekolodzy anglojęzyczni czasem używają wymiennie określenia biom i formacja roślinna. W ujęciu powszechnie przyjętym biom jest pojęciem abstrakcyjnym, rodzajem kategorii, grupującej jednostki niższe. Jednakże należy pamiętać, że zespoły wchodzące w skład poszczególnych biomów mogą w ogóle nie być spokrewnione. Przykładem mogą być lasy liściaste Ameryki Północnej i Południowej. Wchodzą one w skład biomu las strefy umiarkowanej, jednakże niektóre gatunki w nich występujące nie są ze sobą spokrewnione. Podobnie ma się rzecz z biomem pustynia, który zawiera w sobie zupełnie odmienne pod względem składu gatunkowego pustynie Australii i Afryki. Im mniej barier oraz im krótsza izolacja różnych obszarów tego samego biomu, tym wikaryzujące (tj. odpowiadające sobie) gatunki są bliżej spokrewnione. Np. flora i fauna makii europejskiej i azjatyckiej są niemal takie same, od flory i fauny chaparralu różni się nieznacznie (np. występują inne gatunki z tego samego rodzaju, gdyż wyewoluowały od wspólnych przodków zasiedlających Laurazję, a różnią się dość mocno od odpowiednich formacji, np. fynbosu, których flory i fauny wyewoluowały pod przodków zasiedlających Gondwanę.

Większe biomy wyróżnia się na podstawie roślinności i dużych zwierząt, często ssaków.

[edytuj] Rodzaje biomów

Najprostszy klasyfikacja biomów podział na lądowe i wodne. Ze względu na strefowość dzieli się natomiast biomy na:

strefowe (zonalne)
niestrefowe (azonalne)
pozastrefowe (ekstrazonalne)
międzystrefowe (intrazonalne)

[edytuj] Biomy na kuli ziemskiej

[edytuj] Pustynie lodowe

Klimat: polarny - istnieje tutaj noc polarna i dzień polarny. Temperatura poniżej 0°C.

Rośliny: Brak

Zwierzęta: Kryl, ryby, foki, pingwiny, mewy, albatrosy.

Działalność człowieka: Badana przez naukowców.

[edytuj] Tundra

Klimat: subpolarny - zima mroźna i długa, chłodne i krótkie lata.

Rośliny: Mchy, porosty, trawy, krzewinki: różne karłowate gatunki wierzb, brzóz, borówki.

Zwierzęta: Renifery, woły piżmowe, zając bielak, sowa śnieżna, lisy polarne, łasicowate, wilki.

Działalność człowieka: Wydobywa się tu gaz ziemny i ropę naftową.

Położenie: Północne i południowe skraje Ameryki, północny skraj Eurazji, przybrzeżne części Antarktyki.

[edytuj] Tajga

Klimat: umiarkowany chłodny kontynentalny - długa mroźna i śnieżna zima.

Rośliny: borówki, grzyby, mchy, iglaste.

Typy roślinności: tajga ciemna, tajga jasna, torfowiska.

Zwierzęta: Dużo rodzajów ptaków, łosie, rosomaki, niedźwiedzie, lisy, wilki, rysie, borsuki, gronostaje.

Działalność człowieka: Wydobywa się tu ropę naftową, węgiel kamienny, złoto, rudy metali i drewno.

Położenie: Północna część Ameryki Północnej, Azji oraz północno-wschodnia część Europy.

[edytuj] Lasy liściaste zrzucające liście na zimę

Klimat: umiarkowany ciepły morski lub przejściowy - lato jest ciepłe, a zima łagodna.

Rośliny: Dąb, brzoza, buk, olcha, paprocie, mchy.

Typy roślinności: grądy, bory iglaste i mieszane, łąki, torfowiska.

Zwierzęta: roztocze, ślimaki, żaby, jaszczurki, krety, jeże, ryjówki, ptaki, gryzonie.

Działalność człowieka: Wycinanie lasów, ziemia zajęta pod uprawy.

Położenie: Zajmują znaczną część Europy, Azji i Ameryki Północnej.

[edytuj] Lasy i zarośla twardolistne

Strefa podzwrotnikowa (śródziemnomorska).

Klimat: śródziemnomorski - łagodna i wilgotna zima oraz suche i gorące lato.

Rośliny: dęby, pistacje. Są przystosowane do ograniczonego parowania, więc mają twarde, skórzaste liście. Wydzielają także olejki eteryczne (tymianek, rozmaryn, wawrzyn (laur)).

Typy roślinności: makia, chaparral, fynbos, scrub, lasy świetliste, lasy wawrzynolistne

Zwierzęta: daniele, dzikie owce, kozice, koziorożce, nietoperze.

Działalność człowieka: Uprawia się tu oliwki, winorośl i figowce.

Położenie: Wokół Morza Śródziemnego, Afryka Południowa, Kalifornia, Chile, i Australia.

[edytuj] Stepy

Zwane 'morzem traw'

Klimat: umiarkowany ciepły lub podzwrotnikowy, suchy kontynentalny - gorące, suche lato, zimy mogą być mroźne.

Rośliny: Głównie rośliny zielne, trawy.

Zwierzęta: koń Przewalskiego, osły, pieski preriowe, susły, chomiki, wilki, lisy, orły, sowy, myszołowy.

Działalność człowieka: Na terenach bardziej mokrych uprawia się zboża, soję, kukurydzę, buraki cukrowe oraz marchew. Bardziej suche tereny służą jako pastwiska.

Położenie: Stepy występują w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Południowej.

[edytuj] Pustynie

Klimat: zwrotnikowy skrajnie lub wybitnie suchy, silne nasłonecznienie.

Rośliny: Kaktusy, palmy daktylowe, roślinność jest uboga.

Typy roślinności: pustynie, półpustynie

Zwierzęta: Owady, pająki, skorpiony, jaszczurki, węże, lisy pustynne, wielbłądy, antylopy.

Działalność człowieka: Wydobywanie ropy naftowej.

Położenie: Afryka północna i południowa, zachód Ameryki Północnej, centralna Australia, zachód Ameryki Południowej, Azja środkowa.

[edytuj] Sawanny

Klimat: podrównikowy suchy - dwie pory : pora deszczowa (dłuższa) i pora sucha (krótsza).

Rośliny: Trawy i drzewa (akacje).

Roślinność: sawanna trawiasta, sawanna krzewiasta, sawanna drzewiasta, sawanna parkowa, lasy galeriowe, miombo, caatinga, llanos

Zwierzęta: Owady, zebry, bawoły, nosorożce, słonie, żyrafy, strusie, lwy, lamparty i szakale.

Działalność człowieka: Uprawia się tu proso, kukurydzę, bawełnę oraz orzeszki ziemne.

Położenie : Duże obszary Australii i Afryki. Znajdują się też w południowej części Azji i Ameryki Południowej.

[edytuj] Wilgotne lasy równikowe

Klimat: równikowy wilgotny - brak pór roku. Obfite, całoroczne opady.

Rośliny: Storczykowate, paprocie. Wysokie drzewa.

Typy roślinności: wilgotny las równikowy, las mglisty

Zwierzęta: Goryle, orangutany, papugi, śmiertelnie trujące żaby, motyle, termity, węże, kameleony, gryzonie.

Działalność człowieka: Plantacje kakaowca, bananów, ananasów, kawy, herbaty.

Położenie: Środkowa Afryka, północna Ameryka Południowa, południowa Azja.

[edytuj] Zobacz też

przegląd zagadnień z zakresu ekologii.

Gdańsk: luksusowy hotel w XVIII wiecznym spichlerzu

W Gdańsku w XVIII - wiecznym spichlerzu "Nowa Pakownia" został w sobotę otwarty luksusowy hotel "Gdańsk". Prace budowlano - konserwatorskie pod nadzorem konserwatora zabytków trwały cztery lata.

ASTD współorganizatorem Międzynarodowego Kongresu Kadry

W dniach 24-27 listopada odbędzie się Międzynarodowy Kongres Kadry - VIII edycja Kongresu Kadry, po raz pierwszy w wydaniu międzynarodowym.

Obrady WTO na razie bez przełomu

W toczących się od poniedziałku rozmowach w Genewie na temat zniesienia barier w światowym handlu w ramach tzw. rundy z Dauhy do soboty nie udało się wypracować porozumienia.

Absurdalne zapisy blokują unijne dotacje

Bardzo dobry projekt może nie dostać dofinansowania, jeżeli np. przedsiębiorca wypełni wniosek... czarnym długopisem. Takie wątpliwe wymogi wymyślają urzędnicy - czytamy w "Rzeczpospolitej".

KE zamroziła ponad 2 mld euro dla Bułgarii

Komisja Europejska zamroziła znacznie więcej środków dla Bułgarii, niż ogłoszone w środę 825 mln euro z przedakcesjnych funduszy ISPA, PHARE i SAPARD - napisał bułgarski dziennk "Sega".

Linki: Strona g��wna

Encyklopedia