Archidiecezja krakowska
Z Wikipedii
| Archidiecezja krakowska | |
| Siedziba biskupów | Kraków |
| Katedra diecezjalna | Archikatedra w Krakowie |
| Metropolia | krakowska |
| Ilość dekanatów | 42 |
| Biskup ordynariusz | kard. Stanisław Dziwisz (metropolita krakowski) |
| Biskup pomocniczy | bp Jan Szkodoń bp Jan Zając bp Józef Guzdek |
| Biskup senior | kard. Franciszek Macharski bp Albin Małysiak kard. Stanisław Nagy (rezydent) bp Tadeusz Pieronek (rezydent) |
Archidiecezja krakowska - jedna z 14 archidiecezji obrządku łacińskiego w polskim Kościele katolickim ustanowiona w 1925.
Historia Wg wielu badaczy jest bardzo prawdopodobne, że życie religijne na terenie obecnej Małopolski istniało jeszcze przed rokiem 1000. Diecezja krakowska erygowana w 1000 przez papieża Sylwestra II przez wiele wieków ulegała licznym podziałom ze względu na rozbiory Polski (od XI w. Kraków był stolicą Polski i przez wiele wieków drugim po Gnieźnie ośrodkiem kościelnym w Polsce). Należała do:
- metropolii gnieźnieńskiej (do 1807)
- metropolii lwowskiej (1807-1818)
- metropolii warszawskiej (1818-1880)
- Stolicy Apostolskiej (1880-1925)
- archidiecezja krakowska (od 1925)
- metropolia krakowska (od 1992) wraz z diecezjami bielsko-żywiecką, kielecką, tarnowską
W archidiecezji krakowskiej odbyły się 44 synody - ostatni przeprowadził kard. Karol Wojtyła w latach 1972-1979. Od wieków działają w niej szpitale, bractwa i instytucje charytatywne.
Główna świątynia
Patroni
- św. Stanisław ze Szczepanowa
- św. Jan z Kęt (Jan Kanty)
- św. Szymon z Lipnicy
- św. Faustyna Kowalska
- św. Jacek Odrowąż
- św. Brat Albert
- bł. Wincenty Kadłubek
- bł. Stanisław Sołtys
- zwani błogosławionymi Michał Giedroyć i Izajasz Boner
Wielcy Pasterze
- bp św. Stanisław ze Szczepanowa (1072-1079)
- bp bł. Wincenty Kadłubek (1208-1218)
- bp Aaron (1046-1059)
- bp Iwo Odrowąż (1218-1229)
- bp Jan Prandota (1242-1266)
- bp Nankier (1320-1326)
- bp Jan Grot (1326-1347)
- kard. Jerzy Radziwiłł (1581-1600)
- kard. Bernard Maciejowski (1600-1605)
- kard. Albin Dunajewski (1879-1894)
- kard. Adam Stefan Sapieha (1911-1951)
- kard. Karol Wojtyła (1963-1978)
- kard. Franciszek Macharski (1978- 2005)
Biskupi
- metropolita (od 2005) - kard. Stanisław Dziwisz
- sufragan (od 1988) - bp Jan Szkodoń
- sufragan (od 2004) - bp Jan ZajÄ…c
- sufragan (od 2004) - bp Józef Guzdek
- senior (od 2005) - kard. Franciszek Macharski
- senior (od 1993) - bp Albin Małysiak
- rezydent (od 2003) - kard. Stanisław Nagy
- rezydent (od 1998) - bp Tadeusz Pieronek
Seminaria Duchowne
- Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji Krakowskiej
- Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Sosnowieckiej w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Franciszkanów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Kapucynów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Prowincji Krakowskiej Karmelitów Bosych w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Karmelitów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Paulinów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Księży Michalitów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Księży Misjonarzy w Krakowie
- Wyższe Seminarium Misjonarzy Saletynów w Krakowie
- Kolegium Filozoficzne-Teologiczne Dominikanów w Krakowie
- Wyższe Seminarium Duchowne Towarzystwa Salezjańskiego w Krakowie
- Wyższe Seminarium Misyjne Księży Sercanów w Stadnikach
- Wyższe Seminarium Duchowne o.o. Bernardynów w Kalwarii Zebrzydowskiej
Zakony męskie
Zakony żeńskie
Literatura
- Inglot Stefan: Stan i rozmieszczenie uposażenia biskupstwa krakowskiego w połowie XV wieku. Próba odtworzenia zaginionej części Liber Beneficiorum Długosza z mapą, Lwów 1925
- Kracik Jan, Ryś Grzegorz: Dziesięć wieków diecezji krakowskiej, Kraków 1998
- Leszczyńska-Skrętowa Zofia[wyd.]: Księga dochodów beneficjów diecezji krakowskiej z roku 1529 (tzw. Liber Retaxationum), Wrocław [i in.] 1968
- Kumor Bolesław Stanisław: Dzieje diecezji krakowskiej do roku 1795. T. 1-4, Kraków 1998-2002
- Kuraś Stanisław: Regestrum Ecclesiae Cracoviensis : studium nad powstaniem tzw. Liber Beneficiorum Jana Długosza, Warszawa 1966
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Archidiecezja krakowska
- O Diecezji Krakowskiej w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich
dekanaty krakowskie
Kraków – Bieńczyce • Kraków – Borek Fałęcki • Kraków – Bronowice • Kraków – Centrum • Kraków – Kazimierz • Kraków – Krowodrza • Kraków – Mogiła • Kraków – Podgórze • Kraków – Prądnik • Kraków – Prokocim • Kraków – Salwator
pozostałe dekanaty
Babice • Białka Tatrzańska • Biały Dunajec • Bolechowice • Chrzanów • Czarny Dunajec • Czernichów • Dobczyce • Jabłonka • Jordanów • Kalwaria • Krzeszowice • Libiąż • Maków Podhalański • Mogilany • Mszana Dolna • Myślenice • Niedzica • Niegowić • Niepołomice • Nowy Targ • Pcim • Rabka • Skawina • Sucha Beskidzka • Sułkowice • Trzebinia • Wadowice – Południe • Wadowice – Północ • Wawrzeńczyce • Wieliczka • Zakopane • Zator
Archidiecezja krakowska • Diecezja bielsko-żywiecka • Diecezja kielecka • Diecezja tarnowska
| rzymskokatolickie |
białostocka • częstochowska • bielsko-żywiecka • bydgoska • drohiczyńska • elbląska • ełcka • gdańska • gliwicka • gnieźnieńska • kaliska • katowicka • kielecka • koszalińsko-kołobrzeska • krakowska • legnicka • lubelska • łomżyńska • łowicka • łódzka • opolska • pelplińska • płocka • poznańska • przemyska • radomska • rzeszowska • sandomierska • siedlecka • sosnowiecka • szczecińsko-kamieńska • świdnicka • tarnowska • toruńska • warmińska • warszawska • warszawsko-praska • włocławska • wrocławska • zamojsko-lubaczowska • zielonogórsko-gorzowska • ordynariat polowy WP |
 |
| greckokatolickie |
| USG pomaga przewidzieć zawał |
|
Badania ultrasonograficzne mogą pomóc w zidentyfikowaniu osób szczególnie zagrożonych zawałem serca i innymi chorobami układu sercowo-naczyniowego - informuje pismo "Radiology".
|
| Odkryto głowę kolosalnego posągu cesarzowej |
|
Archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Turcji głowę wielkiego marmurowego posągu, przedstawiającego postać Faustyny Starszej, żony rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa - donosi serwis internetowy BBC News.
|
| Krew menstruacyjna może leczyć miażdżycę |
|
Komórki pozyskiwane z krwi menstruacyjnej mogą być wykorzystane do leczenia zaawansowanej miażdżycy tętnic obwodowych - informuje serwis "EurekAlert".
|
| Kolor tłuszczu ma znaczenie |
|
Tłuszcz jest bliżej związany z tkanką mięśniową niż nam się wydaje - przekonują w swoich pracach opublikowanych na łamach pisma "Nature" dwie grupy naukowców z USA. Badacze odkryli czynniki regulujące powstawanie tkanki tłuszczowej, a ich prace mogą pomóc w opracowaniu terapii do walki z otyłością.
|
| Bakterie zdolne do altruistycznego samobójstwa |
|
Niektóre bakterie salmonelli, aby ułatwić swoim towarzyszkom zakażenie jakiegoś organizmu, zdolne są do poświęcenia życia - podało brytyjskie czasopismo "Nature".
|