Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim - Google

Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Pierwsza bitwa pod Tomaszowem Lubelskim
Kampania wrześniowa 1939
Data 17-20 września 1939
Miejsce Tomaszów Lubelski
Wynik wygrana Niemców
Terytorium II Rzeczpospolita
Strony konfliktu
Polska Niemcy
Dowódcy
Tadeusz Piskor, Antoni Szyling gen. Leonard Wecker
Siły
6 DP, 23 DP, 55 DP, 21 DP, Krakowska Brygada Kawalerii, Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa płk Stefana Roweckiego 3 dywizje piechoty, 2 dywizje pancerne
Straty
929 zabitych, 1174 rannych, 36 czołgów 870 zabitych, 720 rannych
Druga bitwa pod Tomaszowem Lubelskim
Kampania wrześniowa 1939
Data 22-27 września 1939
Miejsce Tomaszów Lubelski
Wynik wygrana Niemców
Terytorium II Rzeczpospolita
Strony konfliktu
Polska Niemcy
Dowódcy
Stefan Dąb-Biernacki, Emil Przedrzymirski gen. Leonard Wecker
Siły
Front Północny VII Korpus Armijny
Straty
1023 zabitych, 997 rannych 886 zabitych, 700 rannych
Kampania wrześniowa 1939

WesterplatteGdańskGranicaKrojantyLasy KrólewskieMokraPszczynaMławaBory TucholskieJordanówBorowa GóraMikołówWęgierska GórkaTomaszów MazowieckiWiznaPrzemyślPiotrkówRóżanIłżaNowogródŁomżaWola CyrusowaWarszawaBzuraJarosławKałuszynMińsk MazowieckiWęgrówWilnoLwówModlinKobryńBrześćWybrzeże i BałtykTomaszów LubelskiWólka WęglowaObrona PalmirŁomianki - Janów, Wereszyca i HołoskoKrasnystawGrodnoCześnikiKrasnobródWładypolSzackWytycznoParczewKock

Bitwa pod Tomaszowem Lubelskim to w istocie dwie bitwy. Pierwsza miała miejsce w dniach 17-20 września 1939 roku, druga trwała od 22 do 27 września 1939 roku. Była to druga po bitwie nad Bzurą największa batalia kampanii wrześniowej. W pierwszej bitwie udział brały zjednoczone Armie "Kraków" i "Lublin" pod dowództwem gen. Tadeusza Piskora. W drugiej walczyły wojska Frontu Północnego utworzone z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego, dowodzone przez Stefana Dęba-Biernackiego

[edytuj] Pierwsza bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

Druga wojna światowa rozpoczęła się nad ranem pierwszego września 1939 r. atakiem wojsk hitlerowskich na Polskę. Doskonale uzbrojone armie niemieckie w ciągu zaledwie kilku dni przełamały polską obronę i wdarły się w głąb Polski i już trzynastego września opanowały Tomaszów Lubelski.

Ale był to dopiero początek wojny. Wkrótce w rejon Tomaszowa i Biłgoraja zaczęły napływać wycofujące się z linii frontu różnego rodzaju rozbite jednostki wojska polskiego. Niewielkie resztki Armii "Kraków" z generałem Antonim Szylingiem wkroczyły na Lubelszczyznę i zostały wcielone do Armii "Lublin" dowodzonej przez generała Tadeusza Piskora. W skład nowego zgrupowania weszły 6. DP, 23. DP, 55. DP i część 21. DP (dywizji piechoty) oraz Krakowska Brygada Kawalerii i Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa dowodzona przez płk Stefana Roweckiego. Generał Piskor dowodzący tym ugrupowaniem otrzymał od Naczelnego Wodza rozkaz przełamania się przez Tomaszów w kierunku na Bełżec, Rawę Ruską i Lwów, a stąd do granicy z Rumunią. Wykonanie tego zadania było niezmiernie trudne. W pierwszym rzędzie należało skoncentrować wszystkie oddziały rozproszone w lasach i wsiach w północno-zachodnie części powiatu tomaszowskiego.

Każda grupa wojskowa przy próbie połączenia się z inną musiała na drodze swojego przemarszu staczać ciężkie boje z Niemcami. Do takich walk doszło między innymi pod Krasnobrodem, Majdanem Wielkim, Ulowem, Szarowolą, Zielonem, Pasiekami, Łosinem, Rogóźnem, po których pola bitewne przedstawiały przerażający widok. Wszędzie było mnóstwo poległych żołnierzy i porozrzucanego sprzętu wojskowego i broni. Wszystkie próby wyrwania się z okrążenia prowadzone w dniach od 17 do 20 września, nazwane przez historyków pierwszą bitwą pod Tomaszowem, zakończyły się klęską i zmusiły dowódcę Armii Lublin do podpisania aktu kapitulacji. Do niemieckiej niewoli dostało się około 20 tys. żołnierzy, w tym również generał L. Piskor

[edytuj] Druga bitwa pod Tomaszowem Lubelskim

Jeszcze nie ucichły strzały pierwszych walk pod Tomaszowem, a już na obszar pierwszej bitwy wkroczyły wojska Frontu Północnego utworzonego z Armii "Modlin" generała Emila Przedrzymirskiego. Dowódcą tej formacji został generał Stefan Dąb-Biernacki.

Podobnie jak Armia "Lublin", także wojska Frontu Północnego otrzymały rozkaz wymarszu na południe w kierunku granicy Rumuńskiej. Po dotarciu do Chełma sztab otrzymał informację o wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej. W związku z tym plany uległy zmianie i generał Stefan Dąb-Biernacki postanowił zmienić trasę przemarszu na Hrubieszów, a następnie Tomaszów. 21 września oddziały polskie wkroczyły do północno-wschodniego rejonu powiatu tomaszowskiego. Po licznych walkach zdobyto Tyszowce, Komarów, Łaszczów, Rachanie i Wożuczyn gdzie został ulokowany sztab generała Dąb-Biernackiego. Pomimo chwilowych sukcesów nie zdołano utrzymać zdobytych pozycji. Natarcie na wieś Antoniówkę wyparło na krótko Niemców, ale atak załamał się pod ogniem artylerii i karabinów maszynowych, a oddziały polskie poniosły ciężkie straty.

Nie powiodły się również plany opanowania Tomaszowa przez 13 brygadę piechoty płk Szalewicza. Największy sukces w walkach odniosła Nowogrodzka Brygada Kawalerii, która 22 września uderzyła na Krasnobród. Po walce rozbito niemiecką obronę i wzięto do niewoli 100 jeńców a także uwolniono 40 polskich żołnierzy przetrzymywanych w kościele. Po tym zwycięstwie generał Władysław Anders, wraz z brygadą opuścił zdobyte miasto i dotarł do Majdanu Sopockiego skąd po krótkim odpoczynku udali się w kierunku Lwowa.

Niestety innym oddziałom nie dopisywało szczęście i dywizje generałów Kowalskiego i Wołkowickiego zostały rozbite i rozproszone. Beznadziejna sytuacja wojskowa zmusiła generała Dęba-Biernackiego do podjęcia decyzji o kapitulacji, do przeprowadzenia której upoważnił generała Przedrzymirskiego. W nocy 23 września rozwiązał sztab i opuścił miejsce postoju.

Pomimo tego pozostałe oddziały polskie przeszły w okolice Krasnobrodu gdzie stoczono jeszcze jedną bitwę, która nie przyniosła wymiernego sukcesu. Wobec całkowitej utraty zdolności bojowej swoich podwładnych generał Przedrzymirski podpisał 26 września akt kapitulacji a 500 oficerów i 6 tysięcy żołnierzy czekała niemiecka niewola. W taki tragiczny sposób zakończyła się druga bitwa pod Tomaszowem. Zły los sprawił, że ostatni akord tej wojny zakończył się w miejscu z którego 17 września generał Piskor wyruszył do pierwszej bitwy Tomaszowskiej.


Polska liderem w pokazywaniu europejskich produkcji
Europejskie stacje telewizyjne przeznaczają ponad 65 proc. czasu antenowego na produkcje europejskie, w tym ponad 36 proc. na produkcje niezależnych producentów z UE - wynika z piątkowego raportu Komisji Europejskiej. Polska jest liderem rankingu krajów UE.
TVP procesuje się z "Dziennikiem"
Przeprosin i wpłaty 200 tys. na cel społeczny żąda TVP od "Dziennika" za artykuł pt. "Korupcja w TVP" - o domniemanej propozycji wiceszefowej Agencji Informacji TVP Patrycji Koteckiej wyższych wycen za materiały kompromitujące PO.
Maks Kolonko procesuje się z "Faktem"
Przeprosin i 100 tysięcy zł zadośćuczynienia żąda od wydawcy "Faktu" znany prezenter TV Mariusz Maks Kolonko za nazwanie go "łajdakiem" i sugestię, że swój związek z Weroniką Rosati traktował instrumentalnie.
Powstaje audiobook o Śląsku
Sześć płyt i książka z esejami złożą się na audiobook poświęcony Śląskowi. Ma to być dźwiękowy pejzaż regionu.
Dodatek o Powstaniu Warszawskim w "Rzeczpospolitej"
Dzisiaj dziennik "Rzeczpospolita" (Presspublica) ukaże się z dodatkiem poświęconym Powstaniu Warszawskiemu – "Warszawa '44".
Linki: Strona gwna