Boks - Google

Boks

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Boks, pięściarstwo – walka między dwoma zawodnikami używającymi do tego celu tylko pięści.

Boks amatorski, pojedynek podczas igrzysk olimpijskich
Boks amatorski, pojedynek podczas igrzysk olimpijskich

Spis treści

[edytuj] Historia

Boks zawodowy, walczą Ricardo Domínguez (po lewej) i Rafael Ortíz
Boks zawodowy, walczą Ricardo Domínguez (po lewej) i Rafael Ortíz

Boks pojawił się już w programie igrzysk w starożytnej Grecji. Statyczne bijatyki dwóch zawodników były bardzo brutalne i często kończyły się śmiercią. Walki te, bez żadnych określonych reguł, niewiele miały wspólnego ze sportem, jaki narodził się w roku 1719. Wówczas to Amerykanin James Figg założył przy Tottenham Court Road w Londynie "akademię" boksu. Figg został też pierwszym mistrzem bokserskim w historii.

Walki w tamtym czasie odbywały się na gołe pięści i bez żadnych określonych reguł. Brytyjczyk Jack Broughton, który w 1730 roku zastąpił Figga, przez 18 lat zachował mistrzowski tytuł i jako pierwszy skodyfikował zasady tego sportu. Wstrząśnięty śmiercią na ringu jednego ze swych przeciwników, George'a Stevensona, sformułował i wprowadził w życie zbiór zasad znany jako Broughton's Rules. Rękawice, dziś podstawowy atrybut boksera, pojawiły się dopiero w roku 1881. W roku 1916 podjęto ważną decyzję o ograniczeniu oficjalnych walk o mistrzostwo do 15 rund po trzy minuty każda, z jednominutowymi przerwami. W przypadku amatorów formułę ograniczono do trzech rund trzyminutowych.

Igrzyska Olimpijskie: Jako sport amatorski boks zajmuje specjalne miejsce w olimpijskiej tradycji, pojawił się bowiem w programie już w 1904 roku, na igrzyskach w Saint Louis, a nieobecny był tylko raz, w roku 1912 (ze względu na zakaz uprawiania tego sportu w Szwecji). Powrócił na kolejnej olimpiadzie w Antwerpii (1920). W 1946 roku powstało Międzynarodowe Stowarzyszenie Boksu Amatorskiego (AIBA). Obecnie liczy ono 186 członków i od 1974 roku organizuje mistrzostwa świata. Nawet jeśli boks nie jest zaliczany do najważniejszych dyscyplin olimpijskich, zajmuje w ruchu olimpijskim szczególne miejsce. Wielu mistrzów świata wagi ciężkiej odnosiło pierwsze ważne zwycięstwa właśnie podczas igrzysk – między innymi Muhammad Ali (właśc. Cassius Clay), bracia Michael i Leon Spinks, Joe Frazier i George Foreman. Również były mistrz świata, Brytyjczyk Lennox Lewis, występował na olimpiadzie w Seulu 1988, gdzie zdobył dla Kanady złoty medal.

[edytuj] Kontrowersje

Mimo wielu zmian – udoskonalenia metod sędziowania, lepszego przygotowania bokserów i opieki medycznej – wypadki w tym sporcie nie są niczym niezwykłym, psując jego wizerunek. Spory między różnymi federacjami uniemożliwiają ustalenie jednolitej hierarchii zawodników w poszczególnych kategoriach wagowych. Podobnie wygląda sytuacja w boksie amatorskim. Z tego względu MKOL już kilkakrotnie groził usunięciem boksu z programu olimpijskiego, zwłaszcza po rozmaitych skandalach związanych z poziomem sędziowania i niektórymi werdyktami sędziów. Do złej opinii o boksie przyczyniają się bardzo poważne niekiedy kontuzje zawodników, a nawet wypadki śmiertelne.

[edytuj] Ciosy

Ciosy bokserskie stanowią podstawowy element techniki w walce bokserskiej, ciosy bokserskie są prawidłowe jeżeli zadawane są przednią, wypchaną częścią zamkniętej rękawicy (często oznaczoną na biało) w przednie i boczne części głowy (do linii uszu) oraz powyżej pasa z przodu i z boku do linii ramion opuszczonych luźno wzdłuż tułowia, rozróżnia się: ciosy sierpowe, ciosy proste, ciosy z dołu. W zależności od tego która ręka zadaje ciosy rozróżnia się ciosy prawe i lewe; w zależności od celu, w który wymierzony jest cios, dzieli się je na ciosy na górę (w głowę) i ciosy na dół (w tułów); w zależności od ich zasięgu wyróżnia się ciosy krótkie i długie.

  • Ciosy proste - ciosy bokserskie najczęściej stosowane w walce, charakteryzujÄ…ce siÄ™ duża szybkoÅ›ciÄ… i skutecznoÅ›ciÄ…, stosowane sÄ… w ataku na dystans i w półdystansie oraz jako kontrciosy w obronie, rozróżnia siÄ™ cztery podstawowe ciosy proste: lewy prosty na górÄ™ (w gÅ‚owÄ™), lewy prosty na dół (w tułów), prawy prosty na górÄ™ (w gÅ‚owÄ™) oraz prawy prosty na dół (w tułów).W terminologii bokserskiej lewy prosty okreÅ›la siÄ™ jako Jab, zaÅ› prawy prosty jako Cross.
  • Ciosy sierpowe - ciosy boczne które dochodzÄ… do przeciwnika z boku, trafiajÄ…c w boczne części gÅ‚owy oraz tułów, stosowane najczęściej w półdystanse, ciosy sierpowe charakteryzujÄ… siÄ™ silnÄ… pracÄ… skrÄ™tnÄ… tuÅ‚owia z przeniesieniem ciężary ciaÅ‚a w kierunku ciosu przy współudziale pracy nóg, bioder i barków. Podstawowymi ciosami sierpowymi sÄ… lewy sierpowy, prawy sierpowy, lewy sierpowy wydÅ‚użony oraz prawy sierpowy wydÅ‚użony. W terminologii bokserskiej okreÅ›lane jako Hook.
  • Ciosy z doÅ‚u - ciosy bokserskie zadawane sÄ… rÄ™kÄ… ugiÄ™tÄ… w Å‚okciu, stosowane w półdystansie i zwarciu, w ataku i obronie, podstawowymi ciosami z doÅ‚u sÄ… prawy z doÅ‚u i lewy z doÅ‚u. W terminologii bokserskiej okreÅ›lane jako Uppercut.

[edytuj] Pozycja bokserska

[edytuj] Pozycje obronne

  • Odskok - element techniki stosowany w obronie, w którym bokser wychodzi poza zasiÄ™g ciosów przeciwnika przez odbicie z obu nóg odskok jest skutecznÄ… obronÄ… biernÄ… przed każdym rodzajem ciosów.
  • Odchylenie - element techniki stosowany w obronie polegajÄ…cy na cofniÄ™ciu tuÅ‚owia poza zasiÄ™g ciosów przeciwnika, przy czym nogi i biodra ustawione w pozycji bokserskiej pozostajÄ… nieruchome, odchylenie stosowane jest w obronie przed ciosami prostymi na górÄ™ oraz ciosami sierpowymi.
  • Garda - element techniki stosowany w walce bokserskiej jako obrona bierna; polega na takim ustawieniu rÄ™kawic i przedramion by chroniÅ‚y boksera przed cisami przeciwnika.

[edytuj] Kategorie wagowe

Kategorie wagowe w boksie amatorskim
kategoria limit wagowy
Kategoria papierowa do 48 kg
Kategoria musza do 51 kg
Kategoria kogucia do 54 kg
Kategoria piórkowa do 57 kg
Kategoria lekka do 60 kg
Kategoria lekkopółśrednia do 64 kg
Kategoria półśrednia do 69kg
Kategoria średnia do 75 kg
Kategoria półciężka do 81 kg
Kategoria ciężka do 91 kg
Kategoria superciężka powyżej 91 kg
Kategorie wagowe w boksie zawodowym
kategoria limit wagowy
Kategoria słomkowa (Strawweight) do 105 funtów (do 47,627 kg)
Kategoria junior musza/lekko musza (Lt. Flyweight) do 108 funtów (do 48,998 kg)
Kategoria musza (Flyweight) do 112 funtów (do 50,820 kg)
Kategoria junior kogucia/super musza (Superflyweight) do 115 funtów (do 52,163 kg)
Kategoria kogucia (Bantamweight) do 118 funtów (do 52,524 kg)
Kategoria junior piórkowa/super kogucia (Superbantamweight) do 122 funtów (do 55,338 kg)
Kategoria piórkowa (Featherweight) do 126 funtów (do 57,153 kg)
Kategoria junior lekka/super piórkowa (Superfeatherweight) do 130 funtów (do 58,967 kg)
Kategoria lekka (Lightweight) do 135 funtów (do 61,235 kg)
Kategoria junior półśrednia/lekkopółśrednia (Lightwelterweight) do 140 funtów (do 63,503 kg)
Kategoria półśrednia (Welterweight) do 147 futnów (do 66,678 kg)
Kategoria junior średnia/super półśrednia (Superwelterweight) do 154 funtów (do 69,853 kg)
Kategoria średnia (Middleweight) do 160 funtów (do 72,575 kg)
Kategoria super średnia (Supermiddleweight) do 168 funtów (do 76,204 kg)
Kategoria półciężka (Lt. Heavyweight) do 175 funtów (do 79,379 kg)
Kategoria junior ciężka/lekkociężka (Cruiserweight) do 200 funtów (do 90,719 kg)
Kategoria ciężka (Heavyweight) ponad 200 funtów (ponad 90.719 kg)

[edytuj] Wyposażenie boksera

[edytuj] Sprzęt ochronny

Zawodnicy boksu amatorskiego w kaskach ochronnnych
Zawodnicy boksu amatorskiego w kaskach ochronnnych
  • Kask ochronny - sprzÄ™t ochronny boksera zabezpieczajÄ…cy części gÅ‚owy (Å‚uki brwiowe, uszy) przed urazami; najczęściej wykonywane sÄ… ze skóry, wewnÄ…trz wypeÅ‚nione gÄ…bkÄ…. Używanie kasków ochronnych jest obowiÄ…zkowe w boksie amatorskim we wszystkich walkach i na każdych zawodach.
  • Ochraniacze podbrzusza - inaczej suspensoria, jest to podpaska mosznowa wykonana z tkaniny elastycznej w ksztaÅ‚cie woreczka przymocowanego tasiemkami do paska opasujÄ…cego biodra, ochraniacz stosowany jest obowiÄ…zkowo.
  • Ochraniacze warg - tzw. gumowa szczÄ™ka, cześć wyposażenia osobistego boksera, wykonane sÄ… z miÄ™kkiego tworzywa (najczęściej kauczuku) w ksztaÅ‚cie półokrÄ…gÅ‚ej rynienki, którÄ… można dopasować do górnej szczÄ™ki, ochraniacze warg zabezpieczajÄ… wargi przed rozbiciem, gdyż siÅ‚a ciosu jest amortyzowana przez miÄ™kkÄ… i gÅ‚adkÄ… powierzchniÄ™, ochraniacz stosowany jest obowiÄ…zkowo.

[edytuj] Pozostałe

  • Buty - buty sznurowane siÄ™gajÄ…ce powyżej kostki, wykonane z miÄ™kkiej skóry, z cienkÄ… podeszwÄ… gumowÄ… bez obcasa; nie powinny posiadać żadnych usztywnieÅ„ i części metalowych.
  • Spodenki - wykonane z materiaÅ‚ np. płótna, popeliny lub grubego jedwabiu, siÄ™gajÄ… do poÅ‚owy uda i posiadajÄ… pasek szerokoÅ›ci okoÅ‚o siedem centymetrów, wykonany z trzech lub czterech gum oddzielnie wszytych w materiaÅ‚ innego koloru niż spodenki.
  • RÄ™kawice bokserskie - podstawowy sprzÄ™t boksera, rÄ™kawice wykonane sÄ… ze skóry, wewnÄ…trz posiadajÄ…cÄ… wyÅ›ciółkÄ™ z wÅ‚osia koÅ„skiego lub spienionym poliuretanem, która stanowi minimum 50% masy caÅ‚ych rÄ™kawic; zastosowanie wyÅ›ciółki ma na celu amortyzowanie siÅ‚y ciosu i dlatego musi ona być umocowana na staÅ‚e, nie może siÄ™ przesuwać ani zmieniać ksztaÅ‚tu. Od wewnÄ…trz rÄ™kawice wykoÅ„czone sÄ… płótnem, powinny one być możliwie nowe, czyste i jednakowe dla obu zawodników.

[edytuj] UrzÄ…dzenia treningowe

  • Gruszka bokserska - potocznie nazywana również kukurydziakiem, jest to worek skórzany przypominajÄ…cy ksztaÅ‚tem gruszkÄ™ o Å›rednicy okoÅ‚o 25 cm i wysokoÅ›ci 35 cm, wypeÅ‚niony grochem, kukurydzÄ… lub kawaÅ‚kami gumy, przymocowany linkÄ… do sufitu, stosowany w treningu bokserskim do ćwiczenia ciosów zadawanych na gÅ‚owÄ™ przeciwnika.
  • GÅ‚owica na sprężynie - przyrzÄ…d bokserski stosowany w treningu do ćwiczeÅ„ wyrabiajÄ…cych wyczucie dystansu, refleks i celność ciosów. GÅ‚owica na sprężynie zbudowana jest z metalowej podstawy, do której na Å›rodku przymocowana jest sprężyna zakoÅ„czona metalowym prÄ™tem z urzÄ…dzeniem do regulowania wysokoÅ›ci przyrzÄ…du, na koÅ„cu prÄ™ta znajduje siÄ™ piÅ‚ka skórzana wypeÅ‚niona powietrzem, w czasie ćwiczeÅ„ wysokość górnej części gÅ‚owicy nie powinna przekraczać wysokoÅ›ci gÅ‚owy ćwiczÄ…cego.
  • PiÅ‚ka na gumie - to piÅ‚ka wykonana z miÄ™kkiej skóry, wewnÄ…trz posiada dÄ™tkÄ™ napeÅ‚nionÄ… powietrzem, umieszczona w siatce ze sznurka, zawieszona jest na cienkiej gumie na wysokoÅ›ci gÅ‚owy, stosowana w ćwiczeniach doskonalÄ…cych wyczucie odlegÅ‚oÅ›ci i rytmu oraz refleks zawodnika.

[edytuj] Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło boksWikisłowniku

[edytuj] Linki zewnętrzne

Commons

Zapora na Jancy - ewakuacja 1,4 mln ludzi
Chiny zakończyły ewakuację ostatniego miasta, które zniknie pod wodami zbiornika za Zaporą Trzech Przełomów na rzece Jangcy - poinformowały chińskie media.
Nowy argument za usunięciem mumii Lenina
W mauzoleum na Placu Czerwonym w Moskwie znajduje się już nie więcej niż 10 proc. ciała Lenina - powiedział deputowany Dumy Państwowej Rosji Władimir Miedinski, co - jego zdaniem - jest jeszcze jednym argumentem za usunięciem mumii z mauzoleum.
Wyświetlacze oszczędniejsze dzięki teleskopom
Dzięki nowemu mechanizmowi, nad którym pracują naukowcy z University of Washington i Microsoft Research, monitory i telewizory będą pobierać mniej mocy, nie tracąc nic z obecnego poziomu kontrastu i jasności.
"Księga gatunków obcych inwazyjnych w Polsce"
Bernikla kanadyjska, wagisz japoński, spichrzel surinamski, wodożytka nowozelandzka, pomrowiec budapeszteński - w sumie 302 gatunków zwierząt, w tym przede wszystkim stawonogów, mięczaków i strunowców zawiera "Księga gatunków obcych inwazyjnych w faunie Polski", opublikowana na stronie internetowej Instytutu Ochrony Przyrody PAN w Krakowie. Prezentowane opracowanie jest pierwszą w Polsce próbą kompleksowego zbadania i scharakteryzowania zjawisk związanych z napływem na nasze tereny obcych...
Unikalny cmentarz ugrofiński
Archeolodzy odkryli w okolicach miasta Suzdal w Rosji unikalne miejsce pochówku członków plemienia Ugrofinów, pochodzące z początków I tysiąclecia n.e. - donosi serwis internetowy icRussia.
Linki: Strona g³ówna