Borowodory
Z Wikipedii
Borowodory, borany to nieorganiczne związki chemiczne złożone z wodoru i boru. Dwa najprostsze borany są gazami (B2H6 i B4H10), cięższe cieczami np. (B5H9, B5H11, B6H10, B6H12), a B10H14 (dekaboran) jest ciałem stałym.
Ze względu na zwartość struktury wyróżniamy m.in. kloso-, nido- i arachno-borany. Mimo że bor dysponuje tylko trzema elektronami walencyjnymi, borany zawierają często więcej wodoru niżby to wynikało z wartościowości. Jest to tłumaczone tworzeniem tzw. wiązań trójcentrowych - dwuelektronowych np. B-H-B.
Lekkie borany są bardzo łatwopalne - diboran B2H6 samorzutnie zapala się w powietrzu i płonie zielonym płomieniem dając przy tym dwukrotnie więcej ciepła niż spalanie takiej samej masy węglowodorów, a także bardzo gwałtownie reaguje z wodą, w wyniku reakcji tworząc kwas ortoborowy:
- B2H6 + 6H2O → 6H2 + 2H3BO3
Pierwszym chemikiem, który opisał i uzyskał borowodory w laboratorium, był Alfred Stock:
- 4 BCl3 + 3 LiAlH4 → 2 B2H6 + 3 LiAlCl4
[edytuj] Porównanie właściwości borowodorów[1]
| Wzór | Nazwa | Temp. topn. [°C] |
Temp. wrz. [°C] |
Reakcja z powietrzem w 25°C |
Reakcja z wodą | Trwałość termiczna | Model cząsteczki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| B2H6 | diboran | -165 | -92,5 | samorzutnie zapalny | natychmiastowa hydroliza | względnie trwały w 25°C |  |
| B4H10 | tetraboran(10) | -121 | 18 | czysty nie zapala się samorzutnie |
hydroliza w ciągu doby | względnie szybki rozkład w 25°C |
 |
| B5H9 | pentaboran(9) | -47 | 60 | samorzutnie zapalny > 30°C | hydroliza po ogrzaniu | trwały w 25°C; powolny rozkład w 150°C |
 |
| B5H11 | pentaboran(11) | -123 | 63 | samorzutnie zapalny | szybka hydroliza | szybki rozkład w 25°C | |
| B6H10 | heksaboran(10) | -62 | 108 | samorzutnie zapalny | hydroliza po ogrzaniu | powolny rozkład w 25°C | |
| B6H12 | heksaboran(12) | -82 | 80-90 | - | całkowita z wytworzeniem B4H10 | trwały kilka godzin w 25°C | |
| B8H12 | oktaboran(12) | -20 | - | - | - | rozkład > -20°C | |
| B8H18 | oktaboran(18) | - | - | - | - | nietrwały | |
| B9H15 | enneaboran(15) | 2,6 | - | trwały | - | - | |
| B10H14 | dekaboran(14) | 99,7 | 213 | bardzo trwały | powolna hydroliza | trwały w 150°C |  |
[edytuj] Paliwo rakietowe
Z uwagi na tworzenie przez borowodory samozapalnych mieszanek wybuchowych, substancje tego typu były używane jako jedne z pierwszych paliw rakietowych, już na początku XX wieku. Jednak trudności techniczne przy manipulowaniu borowodorami i to, że przy spalaniu tworzą trujące wyziewy o silnym i przykrym zapachu, mocno ograniczyły ich używalność w rakietnictwie i astronautyce.
Przypisy
- ↑ Cotton FA, Wilkinson G, Gaus PL: Chemia nieorganiczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995. ISBN 83-01-11772-9.
| Komórki i tkanki będą posiadały specjalne kody |
|
Komórki i tkanki pobierane do przeszczepów będą posiadały niepowtarzalne oznakowanie, umożliwiające identyfikację ich dawcy i ewentualnych biorców - zakłada projekt rozporządzenia przygotowanego przez Ministerstwo Zdrowia.
|
| 350. rocznica wyprawy Czarnieckiego do Danii |
|
Odsłonięciem obelisku z tablicą pamiątkową w duńskim Sonderborg zostanie 14 grudnia uczczona 350. rocznica przeprawy morskiej wojsk polsko-brandenburskich pod wodzą hetmana Stefana Czarnieckiego do Danii, uwiecznionej w Mazurku Dąbrowskiego jako "wrócenie się przez morze".
|
| Wieczorem rzadkie zjawisko na niebie |
|
Wieczorem nastąpi zakrycie Wenus przez Księżyc (ciemny brzeg tarczy).
|
| Chiny: odnaleziono skamieniałość przodka żółwi |
|
Skamieniałość sprzed 220 milionów lat, którą odkryto w południowo-zachodnich Chinach, należy do najbardziej prymitywnych gatunków żółwi spośród dotąd poznanych - informują naukowcy na łamach tygodnika "Nature".
|
| Niektóre infekcje wolą lato niż zimę |
|
imą ubieramy się cieplej i bardziej dbamy o swoją odporność, gdyż jest to okres wzmożonych zachorowań na grypę. Jednak powinniśmy mieć świadomość, że również latem czyhają na nas groźne bakterie. Winny jest upał, który sprzyja rozwojowi infekcji wywoływanych przez bakterie Gram-ujemne - pisze "Infection Control and Hospital Epidemiology".
|