Brzoskwinia zwyczajna - Google

Brzoskwinia zwyczajna

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Brzoskwinia zwyczajna
Systematyka wg Reveala
Domena jÄ…drowce
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj śliwa
Gatunek brzoskwinia zwyczajna
Nazwa systematyczna
Prunus persica (L.) Batsch
Synonimy
Persica vulgaris Mill.
Galeria zdjęć i grafik
Gatunek jadalnyGatunek leczniczy
Sposób cięcia brzoskwini
Sposób cięcia brzoskwini

Brzoskwinia zwyczajna (Prunus persica (L.) Batsch) - gatunek drzewa należący do rodziny różowatych. Pochodzi z środkowych i północno-wschodnich Chin.

kwiaty brzoskwini
kwiaty brzoskwini
Owoce brzoskwini
Owoce brzoskwini

Spis treści

[edytuj] Charakterystyka

Pokrój
Drzewo o wysokości do 6 m, żyjące do 30 lat.
Pień
Kora ciemnobrunatnoszara, nieraz u dołu prawie czarna, podłużnie spękana.
Liście
Lancetowate, faliście ząbkowane, błyszczące.
Kwiaty
Różowe, pięciokrotne, o licznych słupkach i pręcikach, samopłodne. Kwitnie w kwietniu, przed pojawieniem się liści.
Owoce
Pestkowiec o masie 100-200 g, omszonej skórce, żółtej z czerwonym rumieńcem. Dojrzewa w zależności od odmiany od lipca do października.[1]


[edytuj] Systematyka i zmienność

Pozycja w systemie Reveala 

Gromada okrytonasienne, podgromada Magnoliophytina, klasa Rosopsida, podklasa różowe, nadrząd Rosanae, rząd różowce, podrząd Rosineae, rodzina różowate, podrodzina Prunoideae Horan., plemię Pruneae Benth. & Hook.f., rodzaj Prunus L.[2]

Odmiany
  • Prunus persica var. nucipersica (Suckow) C. Schneider (syn. P. persica var. nectarina (Aiton) Maxim.) - nektarynka
  • Prunus persica var. persica - brzoskwinia zwyczajna

Wg Krytycznej listy roślin naczyniowych Polski brzoskwinia zaliczana jest do odrębnego rodzaju Persica i ma nazwę Persica vulgaris Mill.[3].

[edytuj] Zastosowanie

  • RoÅ›lina uprawna
    • Historia uprawy: w Chinach byÅ‚a już uprawiana 4000 lat temu. Jeszcze przed naszÄ… erÄ… dostaÅ‚a siÄ™ do Azji Mniejszej i do Rzymu, w Polsce liczniej pojawiÅ‚a siÄ™ w VIII wieku, chociaż pestki jej znajdowano w wykopaliskach sprzed naszej ery.
    • Sposób uprawy: Wymaga sÅ‚onecznych miejsc. Nie jest caÅ‚kowicie mrozoodporna - w surowe zimy może przemarzać, czÄ™sto też przemarzajÄ… wiosnÄ… pÄ…ki kwiatowe. Drzewo należy czÄ™sto przycinać.
  • RoÅ›lina lecznicza
    • Surowiec zielarski: owoc.
    • DziaÅ‚anie: polecane w dietach odchudzajÄ…cych. Z uwagi na dziaÅ‚anie zasadotwórcze i moczopÄ™dne, stosowane przy chorobach reumatycznych i schorzeniach ukÅ‚adu moczowego. DziaÅ‚a uspokajajÄ…co. Bor podnosi poziom estrogenu, przez co przeciwdziaÅ‚a osteoporozie.
  • Sztuka kulinarna: Owoce sÄ… bardzo smaczne i zawierajÄ… wÄ™glowodany, zwiÄ…zki magnezu, fosforu i potasu, prowitaminÄ™ A, witaminÄ™ C i witaminy z grupy B. Najczęściej jada siÄ™ owoce surowe, można dodać do ciast, przetworzyć na kompot, dżem, ususzyć.
  • Z pestek wyrabia siÄ™ jasnożółty, dosyć rzadki olej, o delikatnym zapachu migdałów. Zawiera ponad 64% kwasu olejowego, 26% kwasu linolowego, 5,5% kwasu palmitynowego, 2,9% kwasu stearynowego. Olej stosuje siÄ™ jako bazÄ™ do masażu.

[edytuj] Choroby

  • KÄ™dzierzawość liÅ›ci brzoskwini. Najgroźniejsza i do tego bardzo pospolita choroba brzoskwini wywoÅ‚ana przez grzyba. Objawia siÄ™ znieksztaÅ‚ceniem liÅ›ci - pofaÅ‚dowaniem zwijaniem siÄ™, grubieniem. Zmiany sÄ… tak widoczne, że nie sposób ich nie zauważyć. Zaatakowane liÅ›cie żółknÄ…, a potem czerwieniejÄ…, rozwija siÄ™ na nich biaÅ‚oszary nalot grzybni. Pod koniec czerwca obumierajÄ…. Jedynym skutecznym sposobem ochrony jest opryskiwanie drzew Å›rodkami grzybobójczymi (np. Miedzianem lub Syllitem). Opryskiwanie musi być bardzo dokÅ‚adne i przeprowadzone w okresie bezlistnym - jesieniÄ… po opadniÄ™ciu liÅ›ci i wiosnÄ… przed rozwojem pÄ…ków.[4]

[edytuj] Ciekawostki

  • W Japonii pestkami brzoskwini polerowano drewno.
  • Kwiat brzoskwini jest stanowym kwiatem Delaware, stanowym owocem stanu Karolina PoÅ‚udniowa. Georgia jest znana pod przydomkiem "Stan brzoskwiniowy".
  • W starożytnoÅ›ci pestki brzoskwini byÅ‚y używane do wykonywania wyroków Å›mierci, ze wzglÄ™du na swe silnie trujÄ…ce wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci.[potrzebne ÅºródÅ‚o]
  • W Chinach brzoskwinie otaczano czciÄ… i traktowano jak relikwiÄ™. Rysunki tych owoców zdobiÅ‚y Å›ciany Å›wiÄ…tyÅ„. Jednak samo drzewo nie cieszyÅ‚o siÄ™ dobrÄ… sÅ‚awÄ…. Uważano je za przeklÄ™te przez bogów. Nikt nie odważyÅ‚ siÄ™ go Å›ciąć, a spróchniaÅ‚y ze staroÅ›ci pieÅ„ palono, a popioÅ‚y wrzucano do morza.

Przypisy

  1. ↑ Zbigniew Podbielkowski: SÅ‚ownik roÅ›lin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. 
  2. ↑ Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju brzoskwinia wg Reveala
  3. ↑ Zbigniew Mirek, Halina PiÄ™koÅ›-Mirkowa, Adam ZajÄ…c, Maria ZajÄ…c: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roÅ›lin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. WÅ‚adysÅ‚awa Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6. 
  4. ↑ Marek Grabowski: Choroby drzew owocowych. Kraków: Wyd. Plantpress, 1999. ISBN 83-85982-28-0. 

Cztery tytuły dla rodziców poprawiły sprzedaż
Lipiec okazaÅ‚ siÄ™ dobrym miesiÄ…cem dla czterech tytułów z segmentu miesiÄ™czników dla rodziców, a trzy zanotowaÅ‚y spadek – wynika z danych ZwiÄ…zku Kontroli Dystrybucji Prasy o rozpowszechnianiu pÅ‚atnym razem.
Puls chce uruchomić Puls News i Puls Rozrywka
Telewizja Puls złożyła do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wnioski o koncesje dla kanałów Puls News i Puls Rozrywka.
Infor rezygnuje z "Biznes Trendów"
Wydawnictwo Infor.pl SA wstrzymuje wydawanie tytuÅ‚u "Biznes Trendy", comiesiÄ™cznego dodatku m.in. do ”Gazety Prawnej”, i rozważa jego przyszÅ‚ość.
Powstanie szósta spółka Grupy Bauer – Bauer Media
Do koÅ„ca br. Grupa Bauer powoÅ‚a nowÄ… spółkÄ™ – Bauer Media. Jej prezesem zostanie Witold Woźniak, prezes Grupy Bauer, a czÅ‚onkami zarzÄ…du bÄ™dÄ… Andrzej Choynowski, SÅ‚awomir Bandurski i Maciej Kutak.
CNN: "podniebna umowa" po polsku
Polska to kraj o dumnej przeszłości i świetlanej przyszłości. Wpływ Polski na świat nieustannie rośnie - uważa telewizja CNN. Na słowach jednak się nie kończy. "Eye On Poland: Country at the Crossroads" to tygodniowy program CNN - zobacz co na Ciebie czeka!
Linki: Strona g³ówna