Z Wikipedii

Ten artykuł dotyczy hiszpańskiego wina musującego. Zobacz też: Cava - katalońska gmina w comarce Alt Urgell.

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: Forma na encyklopedyczną. Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Cava - produkowane w Hiszpanii (konkretnie w Katalonii) wino musujące, powstające na drodze tradycyjnej metody szampańskiej. Nazwa pochodzi od katalońskiego słowa oznaczającego piwnicę, w której przechowuje się wino. CAVA to „wina jakościowe produkowane w określonym regionie geograficznym”. W oficjalnej klasyfikacji Unii Europejskiej należą do kategorii AOC (Appellation d’Origine Contrôlée) i IPR (Regulated Origin). CAVA to nazwa zastrzeżona miejsca pochodzenia (DO). Prawo do jej używania na etykietach swoich win mają ci producenci, którzy przestrzegają rygorystycznie zdefiniowanych standardów produkcji i dojrzewania wina (minimum 9 miesięcy).

Przepisy dają gwarancję najwyższej jakości win CAVA i służą ochronie standardów. Oczywiście nie normalizują tego, co odróżnia poszczególne wina CAVA od siebie, a właśnie poszukiwanie tej odmienności jest przedmiotem dążeń producentów.

W regionie Penedés jest 266 wytwórców, którzy w sumie oferują aż 1300 różnych win CAVA. Różnorodność ta to w dużej mierze zasługa niepowtarzalnej dla każdego rodzaju wina mieszanki powstałej z różnych odmian winogron (coupage) oraz składu mieszanki, którą uzupełnia się ubytek wina powstały po usunięciu osadu po II fermentacji (dosage). Skład obu mieszanek jest tajemnicą każdego producenta win CAVA. Ilość cukru zawarta w dosage decyduje o charakterze wina – wytrawny, półwytrawny, półsłodki.

Różnorodność win CAVA jest ogromna, a bogactwo otrzymywanych smaków sprawia, że pasują one do wielu potraw. Tradycyjnie kojarzone z owocami morza, rybami, drobiem, a przede wszystkim z deserami, różne typy win CAVA wydobywają z dań najrozmaitsze smaki otwierając tym samym drogę do tworzenia nowoczesnych i zaskakujących kompozycji kulinarnych.

Produkcja Roczna produkcja win CAVA wynosi 222 miliony butelek. Hiszpanie wypijają 93 miliony, a 129 milionów butelek idzie na eksport: 29 milionów do Wielkiej Brytanii, 56 milionów na rynek niemiecki i 176 tysięcy do Polski (dane za rok 2005). Wzmianki literackie pokazują, że wino musujące produkowano w Katalonii od co najmniej XIV wieku, ale wino CAVA wyprodukowano dopiero w XIX wieku. Po raz pierwszy wyeksportowano je na początku XX wieku. Szybki rozwój eksportu przypadł na lata 70. i wciąż wzrasta - CAVA staje się coraz bardziej popularna na całym świecie.

Region Penedés i odmiany winogron To, co odróżnia CAVA od win musujących tworzonych w innych regionach świata - czyniąc je jedynymi w swoim rodzaju i nadając im niepowtarzalną tożsamość - to szczególny rodzaj gleby, ciepły klimat i oczywiście szczepy winogron, a także sposób, w jaki reagują na warunki właściwe dla regionu Penedés (40 km na południe od Barcelony - Katalonia, Hiszpania). Region położony jest na nizinie otoczonej górami i prawie w całości pokryty jest winnicami. Życie mieszkańców toczy się w małych wioskach skupionych wokół dwóch miast. Jedno z nich - Sant Sadurni d’Anoia - nazywane jest stolicą win CAVA, gdyż w gminie tej wytwarza się ich ponad 75%. Region Penedés jest wyjątkowy, ponieważ tylko tu winogrona tradycyjnie używane do produkcji CAVA rosną razem. Są to 3 odmiany białe: Macabeo, która daje winu owocowość, elegancję i harmonię, Xarel.lo wzbogacająca jego osobowość i strukturę i Parellada wnosząca od siebie aromat i świeżość. Tradycyjne odmiany winogron oferują producentom ogromny potencjał smaków i aromatów, dzięki czemu mogą oni wydobywać z win złożoność i głębię oraz charakterystyczne orzeźwienie. Podejmowane są także udane próby z innymi szczepami, takimi jak Pinot Noir i Chardonnay, dzięki którym możliwe jest wyrażenie unikalnego charakteru hiszpańskiego terroir.

Co sprawia, że region Penedés jest tak dobry dla produkcji win CAVA? Powodów jest wiele, ale najważniejsze z nich to klimat i topografia regionu. Temperatury są tu łagodne, średnio 12-14°C, a tutejsze winogrona dobrze rosną na różnych wysokościach. Opady deszczu ograniczają się do jesiennych i wiosennych burz, a niezbędna do wzrostu wilgoć dostarczana jest wraz z letnią rosą. Wieją tu łagodne nie niszczące owoców wiatry, a gruba warstwa gleb gliniastych i wapiennych dobrze zatrzymuje wodę.

W rejonie niższym (Bajo), położonym przy linii brzegowej, gdzie panuje gorący klimat, a gleba jest zarówno wapienna, jak i gliniasta, rośnie odmiana Xarel.lo, odporna na botrytis. W chłodniejszych, wyższych partiach (Medio), na które przypada 60% zbiorów, uprawiane są szczepy Macabeo i Parellada. W zasadzie wszystkie odmiany dobrze rosną na tej wysokości. Jednak stałe dążenie do doskonałości i do wydobywania z winogron różnych smaków skłania do eksperymentowania z różnymi wysokościami. Chardonnay i Pinot Noir mogą rosnąć wyżej (800 m), ale na stokach skierowanych na południe, gdzie nie są narażone na przymrozki. Winnice rozciągają się w Penedés od 200 do 800 m n.p.m. Pofalowany pagórkowaty krajobraz regionu obfituje w mikroklimaty, w których panują warunki odpowiednie dla uprawy różnych odmian winorośli. Wiele winnic ma południowo-wschodnie nachylenie, co sprzyja dojrzewaniu winogron.

Tradycja i pasja W erze globalizacji i produkcji masowej, kiedy to produkty - podporządkowane idei przetrwania na rynku - pozbawione są ludzkiego wymiaru i indywidualności, zadziwiająco duża liczba winnic i winiarni CAVA pozostaje w rękach tych samych rodzin od pokoleń - w przypadku niektórych z nich tradycja produkcji wina sięga XVI wieku, a nawet wcześniej. Sposób, w jaki rodziny opowiadają o winie, winobraniu, swych ostatnich przedsięwzięciach i przyszłości, świadczy o głębokiej pasji i odpowiedzialności, które są potężną siłą motywującą. Każdy producent wina, mały czy duży, pracuje z myślą o rozwoju, chce osiągać więcej, wprowadzać w życie idee zmierzające do udoskonalania wina CAVA. Innowacje dotyczą albo obecnej jakości, czyli tego, jak zachować tradycyjny charakter danej winiarni, albo opierają się na całkiem nowych pomysłach np. naukowych badaniach tego, co z daną odmianą winorośli można jeszcze zrobić w warunkach panujących w danej winnicy (terroir).

CAVA i jedzenie Aktualny trend w Katalonii to czerpanie przyjemności z konsumowania wina CAVA typu „Brut Nature”, a także dobrze znanego typu „Brut” (mocno wytrawne). „Brut Nature” to wino, do którego nie dodano cukru, a „Brut” może zawierać do 15 g/l cukru resztkowego pochodzącego z winogron. Oba typy dobrze komponują się z szynką Pata Negra, oliwkami i serem, np. z polskim oscypkiem. “Brut Nature” może wydawać się ostrzejszy dla przeciętnego podniebienia, ale style i preferencje szybko się zmieniają, a gama i głębia win CAVA- od „Brut Nature” po „Semi-Seco” - to wielka przyjemność dla tych, którzy lubią eksperymentować z nowymi smakami. Wina CAVA stanowią wyśmienite, choć czasem zaskakujące towarzystwo dla wielu potraw, takich jak przystawki, ryby, jagnięcina, drób czy desery, a szczególnie dla szparagów lub karczochów, które z trudem łączą się z jakimkolwiek winem. CAVA stanowi także wspaniałe połączenie z pysznymi hiszpańskimi serami np. Manchego.

[edytuj] Zobacz też

• wino musujące