Z Wikipedii

Centralne Biuro Komunistów Polskich – ośrodek komunistów polskich w ZSRR.

Centralne Biuro Komunistów Polskich powstało w styczniu 1944, po wielu naradach KC partii bolszewickiej. Za datę powołania uważa się 10 stycznia 1944, kiedy to wydano dokument programowy Biura. Organizatorzy wymienili kilka powodów powołania CBKP: wzgląd na przesuwanie się Armii Czerwonej w kierunku dawnych ziem wschodnich Rzeczypospolitej i zbliżającą się konieczność ułożenia dobrych stosunków ze Związkiem Sowieckim, rozbudowę wojska polskiego w Rosji. Organizatorzy CBKP przyznali sobie sami funkcję nadrzędną nad PPR.

Kierownictwo CBKP

Aleksander Zawadzki – przewodniczący

Stanisław Radkiewicz – sekretarz

Karol Świerczewski – członek

Jakub Berman – członek

Wanda Wasilewska – członek

Hilary Minc – pełnomocnik

Stefan Wierbłowski – pełnomocnik

[edytuj] Podział funkcji kierownictwa

Pracami Biura faktycznie kierował Berman. Ta siódemka była aprobowana przez Kreml i posiadała znaczny wpływ na komunistów, jak i na wojska Berlinga w Rosji oraz w kraju. Zawadzki jako przewodniczący miał prowadzić zasadnicze rozmowy z przedstawicielami rządu sowieckiego i KC partii bolszewickiej. Wspólnie ze Świerczewskim miał czuwać nad aparatem politycznym wojska i zajmować się sprawami rozbudowy Korpusu.

Wasilewska była odpowiedzialna za działalność Związku Patriotów Polskich. Sprawy krajowe należały do Bermana, który z Radkiewiczem kierował sprawami Biura. Minc opracowywał projekt przyszłej polityki, społeczno-gospodarczej w Polsce. Sprawy propagandy podlegały Wierbłowskiemu.

[edytuj] Działalność

CBKP wobec zaniechania koncepcji PKN postanowiło upolityczniać stopniowo Zarząd Główny Związku Patriotów i całej organizacji. Wpływało również na sprawy krajowe i posunięcia PPR i podległej jej Krajowej Rady Narodowej. Centralne Biuro miało wewnętrzne obawy, czy PPR nie ulega 'sekciarskim błędom'. Zalecało Gomułce złagodzenie zbyt ostrych sformułowań w sprawie nacjonalizacji przemysłu. Biuro obawiało się, że rozbudowa terenowych rad narodowych będzie przyjęta przez Polaków jako próba sowietyzacji.

Biuro kierowało obsadą stanowisk w ZPP, I Korpusie Armii Polskiej w ZSRR, następnie Armii Polskiej w ZSRR. Prowadziło poszukiwania i ewidencję komunistów polskich w ZSRR, powołało Polski Sztab Partyzancki, współdecydowało o składzie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego i treści manifestu. Uznawało program PPR i KRN za zbyt radykalny. Na przełomie lipca i sierpnia 1944 członkowie Biura weszli w skład władz PPR, m.in. trzech do 5 osobowego Biura Politycznego. W sierpniu 1944 na miejsce Biura powołano KC PPR w Moskwie.